blog-hero-left-bg blog-hero-right-bg
Sık karşılaşılan muhasebe hesapları
Blog-hero
ÖN MUHASEBE

Sık karşılaşılan muhasebe hesapları

İşletme sahipleri, şirketlerini mali müşavirler veya avukatlar aracılığıyla kuruyorlar. Sonrasında ise finansal tabloları anlamakta güçlük çekebiliyorlar. Yazımın devamında, muhasebe dilini bir nebze anlayabilmek için şirket sahiplerinin en çok karşılaşacağı hesapları özet olarak anlatacağım.

Mehmet Orhun, Mali Müşavir

Ortalama okuma süresi 5 dk

Yazıya devam etmeden önce tüm bu hesapların listelendiği tekdüzen hesap planı kavramını kısaca inceleyelim.

Tekdüzen hesap planı nedir?

Finansal tabloları oluşturan ana kalem muhasebe hesaplarıdır. Türkiye’de muhasebe hesapları için “Tekdüzen Hesap Planı” (THP) kullanılmaktadır. Tekdüzen hesap planında her yapılan işlem yasa ile belirlenen hesaplara kaydedilmek zorundadır. Bu sayede muhasebe konusunda herkes aynı dili konuşabilmektedir.

Tekdüzen hesap planında sık karşılaşacağınız hesap türleri

100 – Kasa

Şirkete nakit giriş çıkışların kaydedildiği hesaptır. Bu hesap ile dikkat etmeniz gereken husus, yaptığınız faaliyet ile orantılı bir tutar taşıması gerektiğidir. Örneğin, aylık satış tutarınız 10 bin TL ve aylık giderleriniz 5 bin TL iken kasanızda 100 bin TL gibi bir tutar gözükmesi dikkat çekicidir. Şirkette kaydedilmeyen para çıkışı olduğu izlenimi uyandırabilir. Ayrıca, 7.000 TL üzerindeki işlemleri kasa değil banka üzerinden yapmalısınız. Aynı günde, aynı kişi/kuruma yaptığınız ödemeleri 7.000 TL’yi aşmayacak parçalara ayırarak çözüm sağlayamazsınız.

102 – Bankalar

Şirketinizle ilgili banka hesaplarınızın takip edildiği hesaptır. Banka hesaplarınızın güncel olması, özellikle cari hesaplarınızın güncel olması açısından önemlidir. Özellikle tahsilatlarınız ve ödemeleriniz için banka kullanıyorsanız, banka hesaplarınızın finansallar tablolar oluşturulmadan önce güncellenmesi gerekir. İşletme sahiplerinin yaptıkları en önemli yanlışlıklardan biri de şirket banka hesabı ile şahsi işlerini karıştırmaktır. Örneğin çocuğunuzun okul taksitini şirket hesabından gönderirseniz, şirketiniz ile ilgili olmayan bir işlemi banka hesabınızdan yapmış olursunuz ve bu işlem şirketinizden para çekmek gibi değerlendirilecektir.

120 – Alıcılar

Müşterilerinizden alacaklarınızı takip ettiğiniz hesaptır. Bu hesabın müşterilerinizden alacaklarınızın son durumunu gösterebilmesi için tüm satışlarınızın ve tahsilatlarınızın kaydedilmiş olması gereklidir. Muhasebeniz şirket dışında takip ediliyorsa bu işlemler genellikle ayda bir kaydedilir ve müşteriniz sayıca çoksa, anlık takip etmeniz zorlaşır. Alacaklarınızı düzenli takip etmeniz için müşteri bazında alacak yaşlandırma yapabilen ve alacaklarınız konusunda uyaran program ile çalışmanızı öneririm.

131 – Ortaklardan Alacaklar

Şirketin esas faaliyet konusu dışındaki işlemler nedeniyle ortaklarından alacağını gösteren hesaptır. Bu hesapta bir tutar olması durumunda işletme parasını ortağa kullandırmış demektir ve işletme ayrı bir tüzel kişilik olduğundan bu tutarları ortaklarına bedelsiz kullandıramaz. Ortaktan alacağa karşı faiz işletilmesi gerekmektedir. Ayrıca hesaplanacak faiz tutarı üzerinden %18 KDV hesaplanması da gerekmektedir. Aslında 102 – Bankalar bölümünde bahsettiğim gibi şahsi işlerinizi şirket hesaplarınız ile karşılarsanız, şirketten aldığınız parayı kapatana kadar bu tutara faiz ve KDV uygulanması ile karşı karşıya kalırsınız.

153 – Ticari Mallar

Eğer ürün satan bir işletmeyseniz, satmak amacıyla satın aldığınız ürünler ilk olarak ticari mallar hesabına kaydedilir. Ürünler satıldığı zaman ticari mallar hesabından gider hesabı olan satılan mal maliyeti hesabına (621) geçer. Fiziki ürün adetleriniz ile sistemde kayıtlı ürün adetlerinizi kontrol etmek amacıyla belli aralıklarla sayım yapmalısınız. Aynı zamanda ticari mallar satılmadan uzun süre kalan ürünleri tespit edebilmek için ürün yaşlandırması yapmalısınız. Ticari mallar satılmadan stoğunuzda kaldığı zaman, şirket çalışma sermayenizi negatif yönde etkiler.

191 – İndirilecek KDV

Satın aldığınız ürünlerin/hizmetlerin KDV sinin kayıt edildiği hesaptır. Sattığınız ürünlerin KDV si olan 391 hesap ile karşılaştırılır. İndirilecek KDV’niz fazla ise, fazla olan KDV 190 – Devreden KDV hesap ile sonraki dönemlere devreder.

250-256 – Maddi Duran Varlıklar

Kullanım ömrü 1 yıldan uzun olan bina, bilgisayar, araba gibi varlıkların izlendiği hesaplardır. Bu varlıklar satın alındığı dönem gider hesaplarına kaydedilmez; vergi kanunundaki kullanım ömürlerine göre gider kaydedilir. Maddi duran varlıkların gider kaydedilen kısmını 257 – Birikmiş Amortismanlar kısmında da görebilirsiniz. Maddi Duran Varlıklarınızın net değerini ilgili varlıkların birikmiş amortismanını varlıklardan düşerek bulabilirsiniz.

320 – Satıcılar

Tedarikçilerinize olan borçlarınızı gösteren hesaptır. Bu hesabın tedarikçilerinize borcunuzun son durumunu gösterebilmesi için tüm alım faturalarınızın ve ödemelerinizin kaydedilmiş olması gereklidir.

331 – Ortaklara Borçlar

Şirketin esas faaliyet konusu dışındaki işlemler nedeniyle ortaklarına borcunu gösteren hesaptır.

335 – Personele Borçlar

Şirketin personeline maaş, prim gibi borçlarını gösteren hesaptır. Maaşlarınızı zamanında ödüyorsanız, bu hesabın “sıfır” ya da son bordrodaki maaşlar kadar bir tutar göstermesi beklenir.

360 – Ödenecek Vergi ve Borçlar

Muhasebeciniz vergi beyannamelerinizi oluşturduğu zaman devlete karşı bir vergi borcunuzun kaydedildiği hesaptır. Vergilerinizi zamanında ödüyorsanız, bu hesabın tutarının “sıfır” ya da son beyanname kadar bir tutar göstermesi beklenir.

361 – Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri

Şirketinizde çalışan personel varsa, Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı bordro oluşturulduğu zaman gerçekleşen borçlarınızın izlendiği hesaptır. Maaşlarınızı zamanında ödüyorsanız, bu hesabın “sıfır” ya da son bordro SGK ‘sı kadar bir tutar göstermesi beklenir.

391 – Hesaplanan KDV

Ürün/hizmet satışlarınıza istinaden oluşan KDV’nin kaydedildiği hesaptır. Devreden KDV’niz yok ise ve satışlarınızın KDV’si alışlarınızın KDV’sinden yüksek ise ödenecek KDV’niz oluşur.

Fatura kesme ve takibi, teklif hazırlama, gelir gider takibi ve raporlama gibi ön muhasebe işlemleriniz için bir çözüme ihtiyaç duyuyorsanız Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.

Ücretsiz Deneyin

article-cloud-right

Yeni çıkan yazılarımızdan haberdar olmak ister misiniz?