Katma Değer Vergisi (KDV) Hesaplama

KDV mükellefi, malı teslim eden, hizmeti yapan ve mal ve hizmet ithal edenlere denir.

Belirli mal veya hizmet satışlarında, KDV'nin uygulanmaması durumuna KDV istisnası nedir.

KDV oranı değişikliklerini Gelir İdaresi Başkanlığı'nın resmi sitesinden ve Resmi Gazete'den düzenli olarak kontrol edebilirsiniz.

KDV iade süreci, talebin yapıldığı ayıp takip eden ay içerisinde sonlanır. KDV iade talepleri, takip eden ayın başından itibaren vergi vergi dairelerine sunulur. 

KDV hesaplama araçları, hızlı işlem yapabilmeye, vergi beyanlarının doğru şekilde sunulabilmesine ve pratik çözüm sağlanabilmesine olanak tanır.

Brüt fiyat 1.180 TL ve KDV oranı %20 olduğunda, net fiyatı hesaplamak için şu formülü uygularız:
1.180 TL / (1 + %20) = 1.180 TL / 1.20 = 983,33 TL.
Bu durumda net fiyat 983,33 TL olur.

Formül: ( Brüt tutar ) / (1 + (Vergi oranı)

Brüt. KDV dahil fiyat, verginin eklenmiş hali olup brüt tutarı ifade eder.

Ticari, sınai, zirai ve serbest meslek faaliyeti yürütenlerden. Türkiye’de mal ve hizmet sunan mükelleflerden KDV tahsil edilir.

Fatura, gümrük beyannamesi, iade talep dilekçesi gibi belgeler. Vergi dairesine yapılan başvuru için gerekli evraklar değişebilir.

Vergi mükelleflerinin KDV yükümlülüklerini gösteren belgedir. Tüzel kişiler ve ticari işletmeler için zorunludur.

KDV dahil ve KDV hariç fiyat hesaplamasını içeren bir yöntemdir. KDV’yi içeren fiyatın net tutarını bulmak için kullanılır.

Satışlarda KDV tahsil edilir, harcamalarda indirim konusu yapılır. Mükellefler, aradaki farkı devlete öder veya iade talep edebilir.

Vergiden muaf işlemler ve KDV istisnasına tabi faturalarda. Örneğin, sağlık hizmetleri veya bazı ihracat işlemlerinde KDV uygulanmaz.

Düzeltme faturası kesilmelidir. Yanlış KDV oranıyla kesilen fatura için ilgili kanun çerçevesinde düzeltme yapılır.

Evet, KDV uygulanır. Ancak bazı özel durumlarda gider makbuzu üzerinden KDV hesaplanmaz.

Vergi dairesine başvuru yapılarak alınır. İlgili mevzuata göre belirlenen sektörler ve işlemler için düzenlenir.

İşlemin tamamının KDV’den muaf olmasıdır. Örneğin, ihracat işlemleri tam istisna kapsamındadır.

KDV’nin belirli şartlarla muaf tutulduğu işlemlerdir. Örneğin, bazı teşvikli yatırımlarda uygulanır.

Vergi dairesine dilekçe ile başvuru yapılır. Hatalı KDV tahakkuk ettirilmesi durumunda itiraz hakkı bulunmaktadır.

Bir tüketim vergisi olarak hayatımıza giren KDV, gerçekleşen mal ve hizmet teslimlerinde satıcının hesaplayıp alıcıdan tahsil ederek vergi dairesine ödediği verginin adıdır. Belirli hizmetlerde %1 veya %10 oran uygulanırken, bunlar dışındaki tüm ürün ve hizmetlerde %20’lik oran uygulanır.

Ayrıca, devlet politikalarına göre uygulanan KDV oranlarında değişikliğe gidilebileceğinin de altını çizelim. Örneğin, pandemi döneminde Cumhurbaşkanlığı Kararı ile KDV indirimleri uygulamaya konulmuş ve bazı mal ve hizmetlerde uygulanmakta olan KDV oranları %18'den %8'e ve %8'den %1'e düşürülmüştü. Bu nedenle en güncel bilgiye GİB üzerinden ulaşabileceğinizi hatırlatalım. GİB tarafından yayınlanan KDV oranları tablosuna buradan ulaşabilirsiniz.

%20 KDV ödenen sektörler

Zorunlu ihtiyaç duyulmayan, temel tüketim ürünlerinin dışındaki mallarda, mobilya, beyaz eşya, telekomünikasyon gibi hizmetlerde yüzde 20 oranında Katma Değer Vergisi uygulanır.

%10 KDV ödenen sektörler

Bu gruba gıda ürünlerinin büyük çoğunluğu girer. Alkollü ürün satışı yapmayan lokanta ve restoranlarda da yüzde 10 KDV uygulanır. Tiyatro, sinema ve müze giriş ücretleri gibi sosyal aktivitelerde, otel konaklamaları da yüzde 10’luk KDV oranı kapsamındadır. Bunların yanı sıra, giyim, ayakkabı, çanta vb. Ürünlerde ve sağlık hizmetlerinde uygulanan vergi türü %10 oranındadır.

%1 KDV ödenen sektörler

Yüzde 1, en düşük KDV oranıdır. Bu nedenle de ekmek, unlu mamuller, buğday ve benzeri ürünler kapsamında değerlendirilen temel tüketim mallarında uygulanır. Bunun yanı sıra kutsal din kitaplarında ve net alanı 150 metrekareye kadar olan konutları da bu kapsamdadır.

Katma Değer Vergisi'nin kısaltması olarak bilinen KDV, mal ve hizmet teslimlerinde satıcının, alıcıdan tahsil ettiği ve vergi dairesine ödemesini gerçekleştirdiği vergi türüdür.

KDV hesaplaması için, öncelikle bir tutar girmeniz ve yasal olarak belirlenen KDV oranlarından birini seçmeniz gerekir. Bu oranlar, %1, %10 veya %20'dir.

Şimdi gelelim, işleminizi KDV dahil veya KDV hariç nasıl hesaplayacağınıza...

KDV hesap işlemlerinde iki formül karşımıza çıkar. Bunlardan ilki KDV dahil hesaplama; diğeri ise KDV hariç hesaplamadır.

KDV dahil hesaplama adı üstünde, KDV oranının da dahil olarak yapıldığı hesaplamadır.

-KDV dahil hesaplama formülü, mal veya hizmetin fiyatı x (1 + KDV oranı) şeklindedir.-

Bu formülü bir örnek üzerinde uygulayalım.

Örneğin, 100 TL tutarındaki ürününüz var ve KDV oranını da %20 olarak belirlediniz. Bu durumda, 100 x (1 + 20/100) hesaplamasıyla KDV dahil toplam tutarın 120 TL olduğu sonucuna varırız.

Peki ya, brüt tutarı biliyor fakat net tutara ulaşmak istiyorsak?

O zaman da imdadımıza KDV hariç hesaplama formülü yetişiyor:

Brüt tutar / (1 + (Vergi oranı)

Yine aynı örnek üzerinden devam edelim.

Bir ürünün KDV dahil tutarı 118 TL ve %20’lik KDV uygulanmış. Bu ürünün net tutarına ulaşmak için, 120 / (1 + 20/100) işlemini yaparak 100 sonucuna ulaşırız.

Ürünün KDV'siz fiyatını hesaplamak için ( Brüt tutar ) / (1 + (Vergi oranı) formülü kullanılır. Örneğin KDV'li tutarı 1800 lira olan bir ürün için, vergi oranı %20 olarak hesaplanırsa aşağıdaki gibi bir işlem yapılır:

KDV'siz tutar = 1800 / (1 + 0.20) = 1800 / 1.20 ≈ 1500

Bu durumda KDV'siz tutar yaklaşık olarak 1500'dir.

KDV’den matrah bulmak için şu formülü kullanabilirsiniz: Matrah = KDV tutarı / (KDV oranı/100)

Bir başka deyişle; KDV tutarının KDV oranının 100’e bölünmüş sonucuna bölünmesi ile ortaya çıkıyor. Bir örnek üzerinden gidelim.

Örneğin,

KDV tutarı 200, KDV oranı ise %20 olsun.
Matrah= 200 / (20/100) formülünü uygulayarak 2.000 TL sonucuna ulaşılır.

Bildiğiniz üzere, KDV’deki temel amaç, yapılan mal ve hizmetlerin vergilendirilmesidir. Fakat, kimi sektörlere göre KDV istisnası uygulanmaktadır. Bu durum, KDV tutarından muaf tutulmaları anlamına gelir. KDV istisnası, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11-17. maddelerinde belirtilir. Kanunda belirtilen yatırım teşviğine sahip firmaları kapsar.

Kanunda belirtilen bu istisnalar şöyledir:

391 Hesaplanan KDV Hesabı, işletme tarafından gerçekleştirilen satışlarda alıcılardan tahsil edilen katma değer vergilerinin kaydedildiği ve takip edildiği hesaptır.

Yüzde hesaplaması yapmak için, öncelikle oranın yüzde cinsinden ifade edildiği değer ve bu değerin üzerinde hesaplama yapılacak miktar belirlenir. Ardından, oranın yüzdesini bulmak için bu iki değer birbirine bölünür ve sonuç 100 ile çarpılır. Örneğin, bir ürünün indirim oranı yüzde 20 ise, 100 TL'lik bir ürünün indirimli fiyatını hesaplamak için 100 TL x (20/100) = 20 TL indirim yapılır ve ürünün indirimli fiyatı 80 TL olur.