Kira gelirleri söz konusu olduğunda "stopaj" kelimesini mutlaka duymuşsunuzdur. Özellikle işyeri kiralayan girişimciler ve şirketler için stopaj, her ay düzenli olarak hesaplanması ve devlete ödenmesi gereken bir vergi kalemidir. Paraşüt'ün kira stopajı hesaplama aracı (stopaj hesaplayıcı) sayesinde brüt veya net kira tutarınızı girerek stopaj tutarınızı saniyeler içinde öğrenebilir, 2026 kira stopajı oranlarına göre doğru sonuçlara ulaşabilirsiniz. İster bir işyeri kiralayan girişimci olun, ister kira geliri elde eden bir mülk sahibi, doğru hesaplama yapmak hem yasal yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirmenizi hem de muhtasar beyanname sürecinde sürpriz yaşamamanızı sağlar. Bu rehberde stopajın ne olduğunu, kira stopajının nasıl hesaplandığını ve serbest meslek stopajına dair bilmeniz gereken her şeyi sizler için derledik.

Stopaj (tevkifat) nedir?

Stopaj, diğer adıyla tevkifat, bir gelirin sahibine ulaşmadan önce kaynağında kesilen vergi anlamına gelir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi; ücretler, kira ödemeleri, serbest meslek ödemeleri ve bazı hizmet bedelleri için ödemeyi yapan tarafın belirli bir oranda gelir vergisi stopajı kesmesini ve bunu vergi dairesine yatırmasını zorunlu kılar. Yani stopajı kesen ve devlete ödeyen taraf, geliri elde eden kişi değil, ödemeyi yapan kişi veya kurumdur. Bu sistem sayesinde devlet vergiyi gelir oluştuğu anda tahsil eder ve vergi kaybının önüne geçilir.

Kira stopajı nedir?

Kira stopajı, ticari amaçla yani işyeri olarak kiralanan gayrimenkullerin brüt kira bedeli üzerinden kesilen gelir vergisi tevkifatıdır. Burada önemli bir ayrıma dikkat etmek gerekir: konut kiralarında stopaj uygulanmaz. Bir kişi ev sahibine ödediği kira için stopaj kesmez; konuttan elde edilen kira geliri, mülk sahibi tarafından yıllık beyanname ile beyan edilir. Stopaj yükümlülüğü, gerçek kişiye ait bir gayrimenkulü işyeri olarak kiralayan vergi mükellefi kiracılar için geçerlidir. Bu kiracılar şirketler, kamu kurumları, dernekler, vakıflar ve serbest meslek erbapları olabilir. Kiracı, mülk sahibine kiranın tamamını ödemez; brüt kira bedelinin stopaj oranına denk gelen kısmını keserek doğrudan vergi dairesine yatırır, kalan tutarı mülk sahibinin hesabına gönderir.

Kira stopajı hesaplama nasıl yapılır?

Kira stopajı hesaplarken en kritik nokta, sözleşmenizdeki tutarın "net" mi yoksa "brüt" mü olduğunu doğru belirlemektir. Çünkü stopaj her zaman brüt tutar üzerinden hesaplanır; net tutarla hesaplama yaparsanız yanlış sonuca ulaşırsınız. Bu iki durumu sırasıyla inceleyelim.

1. Kira bedeli brüt olarak belirlenmişse

İşlem oldukça basittir; brüt tutarı stopaj oranıyla (%20) çarpmanız yeterlidir. Örneğin brüt kira 10.000 TL ise, brüt kira stopajı 10.000 x %20 = 2.000 TL'dir. Mülk sahibine kalan 8.000 TL ödenir.

2. Kira bedeli net olarak belirlenmişse

Kira sözleşmelerinin çoğunda "mülk sahibinin eline net X TL geçsin" şeklinde anlaşılır. Bu durumda önce net tutarı brüte çevirmeniz gerekir; buna "brütleştirme" denir ve net tutarı 0,80'e bölerek yapılır. Örneğin net kira 8.000 TL ise, brüt tutar 8.000 ÷ 0,80 = 10.000 TL olur. Net kira stopajı hesaplamasında stopaj tutarı yine bu bulduğunuz brüt tutarın %20'si, yani 2.000 TL'dir.

Kısacası, netten brüte stopaj hesaplama yaparken önce brüt tutarı bulursunuz, brütten nete giderken de stopajı bu brüt tutardan düşersiniz. Bu iki adımı her kira ödemesinde elle tekrar tekrar yapmak yerine, Paraşüt'ün kira stopajı hesaplama aracına net veya brüt tutarınızı girmeniz yeterli; araç doğru sonucu sizin için anında hesaplar.

Güncel kira stopaj oranları

2026 kira stopajı oranı, brüt kira bedelinin %20'sidir. Bu oran Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesi kapsamında belirlenmiştir ve 2022 yılından bu yana sabit şekilde uygulanır (pandemi döneminde geçici olarak %10'a düşürülmüştü). Örneğin aylık brüt kira bedeli 50.000 TL olan bir işyerinde stopaj tutarı 10.000 TL'dir; mülk sahibinin hesabına kalan 40.000 TL yatırılır.
 

Stopaj oranları yalnızca Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değiştirilebileceğinden, güncel oranı her zaman hesaplama aracımız üzerinden teyit etmenizi öneririz. Diplomatik statü veya yurt dışı kaynaklı gelir gibi özel durumlarda farklı vergisel sonuçlar ortaya çıkabilir; böyle bir durumunuz varsa mali müşavirinize danışmanızı öneririz.

Serbest meslek stopajı

Stopaj uygulaması kira ödemeleriyle sınırlı değildir. Avukat, mali müşavir, doktor, mimar, danışman gibi serbest meslek erbabına yapılan ödemelerde de aynı mantıkla stopaj kesintisi uygulanır. Genel kural olarak serbest meslek stopajı oranı %20'dir; bazı telif ve eser niteliğindeki işlerde (yazar, besteci, mütercim gibi) bu oran %17 olarak uygulanabilir. Serbest meslek makbuzunda brüt tutar, stopaj ve KDV ayrı ayrı gösterilir; stopajı kesme yükümlülüğü, ödemeyi yapan ve vergi mükellefi olan tarafa aittir. 

Müşteriniz vergi mükellefi olmayan bir gerçek kişiyse, makbuzda stopaj hesaplanmaz. Yıl içinde kesilen stopajlar, serbest meslek erbabının yıllık gelir vergisi beyannamesinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Serbest meslek makbuzunuzu hazırlarken brüt, stopaj, KDV ve net tutarları tek seferde görmek isterseniz, Paraşüt'ün hesaplama araçları sayfasındaki serbest meslek makbuzu hesaplama aracına da göz atabilirsiniz.
 

Stopaj hesaplama aracı nasıl kullanılır?

Elle yapılan hesaplamalarda oran karıştırma, net-brüt ayrımını gözden kaçırma veya yuvarlama hatası gibi küçük ama maliyetli yanlışlar sık görülür. Paraşüt'ün stopaj hesaplayıcısını kullanmak için karmaşık formüllerle uğraşmanıza gerek yok:
 

1- Hesaplama türünü seçin; kira stopajı veya serbest meslek stopajı.

2- Elinizdeki tutarın net mi brüt mü olduğunu belirleyin.

3- Tutarı ilgili alana girin.

4- Araç, güncel stopaj oranını otomatik uygular ve stopaj tutarını, net tutarı ve brüt tutarı aynı anda hesaplar.
 

Bu sayede hem kiracı hem mülk sahibi, ödeyeceği ve eline geçecek tutarı net olarak görür; muhtasar beyanname hazırlığı öncesinde hata riski en aza iner.

Stopaj hesaplama formülleri

Kira stopaj hesaplama formülü ve serbest meslek stopaj hesaplama formülü aynı mantıkla çalışır:
 

Örnek: Net kira tutarı 8.000 TL ise brüt tutar 8.000 ÷ 0,80 = 10.000 TL olur. Stopaj tutarı ise 10.000 x %20 = 2.000 TL'dir.

Stopaj hesaplamalarınızı her ay elle tekrar tekrar yapmak yerine, kira ve serbest meslek stopajınızı Paraşüt'ün hesaplama aracıyla saniyeler içinde bulabilir; faturalarınızı, gelir-gider takibinizi ve beyanname hazırlıklarınızı da tek bir yerden yönetebilirsiniz. 

Stopaj hesaplamalarınızın yanı sıra brütten nete ve netten brüte maaş hesaplama, serbest meslek makbuzu hesaplama, KDV hesaplama ve gelir vergisi hesaplama gibi diğer hesaplamalar için de Paraşüt'ün hesaplama araçlarından yararlanabilirsiniz.