İşveren Maliyeti Hesaplama

Yeni bir personel almayı planlarken ya da mevcut kadronuzun bütçeye etkisini gözden geçirirken karşınıza çıkan rakam, çoğu zaman çalışana ödediğiniz net maaştan çok daha yüksektir. Bunun sebebi, işveren maliyetinin yalnızca maaştan değil; SGK primlerinden, işsizlik sigortasından ve çeşitli yasal yükümlülüklerden de oluşmasıdır. Bu rehberde işveren maliyetinin ne olduğunu, hangi kalemlerden meydana geldiğini, nasıl hesaplandığını ve 2026 yılı güncel oranlarıyla birlikte farklı çalışan senaryolarında maliyetin nasıl değiştiğini adım adım anlatıyoruz. İster yeni bir işe alım öncesi bütçe planlıyor olun, ister mevcut personelinizin gerçek maliyetini merak edin, bu yazıda işveren maliyetinin nasıl hesaplandığını ve hesaplamada dikkate alınan tüm unsurları bulabilirsiniz.

İşveren maliyeti nedir?

İşveren maliyeti, bir çalışanı istihdam etmenin işletmeye toplam aylık ya da yıllık yükünü ifade eder. Çalışana elden ödenen net maaş, bu maliyetin yalnızca bir parçasıdır; asıl toplam rakam brüt maaşın üzerine işverenin ödemekle yükümlü olduğu SGK primi, işsizlik sigortası primi ve varsa diğer yasal kesintiler eklendiğinde ortaya çıkar. Bu nedenle bir işletmenin personel bütçesini doğru planlayabilmesi için sadece bordroda görünen net maaşa değil, işverene yansıyan toplam maliyete bakması gerekir.

Küçük ve orta ölçekli işletmelerde bu ayrım sıkça karıştırılır. Örneğin eline 30.000 TL net maaş geçen bir çalışanın işletmeye maliyeti genellikle bu tutarın belirgin biçimde üzerindedir. Bu farkın büyüklüğü sektöre, uygulanan SGK teşviklerine ve çalışanın statüsüne göre değişir. Brüt maaştan net maaşa hesaplama sürecini doğru kurgulamak, işveren maliyetini önceden öngörebilmenin ilk adımıdır.

İşveren maliyeti neleri kapsar?

İşveren maliyeti tek bir kalemden oluşmaz; birbirine eklenen birkaç yasal yükümlülüğün toplamıdır. Genel çerçevede şu unsurlar bu maliyetin içine girer:

• Çalışana ödenen brüt maaş
• İşverenin ödediği SGK primi (malullük, yaşlılık, ölüm sigortası ile genel sağlık sigortası payı)
• İşveren işsizlik sigortası primi
• Varsa fazla mesai, prim, ikramiye gibi ek ödemeler
• Yıl sonunda ya da iş sözleşmesi feshinde doğabilecek kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları
• Yemek, yol, özel sağlık sigortası gibi yan haklar (uygulanıyorsa)

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı karşılıklarının her ay fiilen ödenmese bile muhasebesel olarak bir yük oluşturmasıdır. Sağlıklı bir personel maliyeti hesaplama yapmak isteyen işletmeler, bu karşılıkları da bütçelerine dahil eder; aksi halde işten çıkış döneminde beklenmedik bir nakit akışı sorunuyla karşılaşabilirler.

İşveren maliyeti nasıl hesaplanır?

İşveren maliyetini hesaplarken izlenecek yol aslında oldukça nettir. Aşağıdaki adımları takip ederek herhangi bir çalışan için toplam maliyeti çıkarabilirsiniz:
 

1- Brüt maaşı belirleyin. Net maaş üzerinden anlaşılmışsa, önce SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası işçi payı (%1) ve varsa gelir vergisi ile damga vergisi geri hesaplanarak brüt tutara ulaşılır.

2- İşveren SGK primini ekleyin. Brüt maaş üzerinden, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre ve yararlandığı teşviklere göre değişen oranda işveren SGK payı hesaplanır.

3- İşveren işsizlik sigortası primini ekleyin. Bu oran tüm işyerleri için sabit olup brüt maaşın %2'sidir.

4- Varsa ek ödemeleri ve karşılıkları dahil edin. Fazla mesai, prim, yemek/yol yardımı gibi düzenli ödemeler ile kıdem ve ihbar tazminatı karşılıkları toplama eklenir.
 

Bu dört adımın sonunda elde edilen rakam, çalışanın işletmeye aylık toplam maliyetini verir. SGK prim hesaplama mantığını bordro sürecine entegre eden işletmeler, her yeni işe alım öncesinde bu tabloyu kolayca güncelleyebilir.

İşveren maliyetini oluşturan kalemler

Aşağıdaki tablo, 2026 yılı brüt asgari ücreti üzerinden işveren maliyetini oluşturan kalemleri ve güncel oranlarını göstermektedir.

Tablodan da görülebileceği gibi, işveren payı indirimsiz uygulandığında brüt maaşın üzerine yaklaşık %23,75 oranında ek bir yük binmektedir. Bu oran, işletmenin faaliyet gösterdiği sektöre bağlı SGK prim teşviklerinden yararlanılması durumunda düşebilir; bir sonraki başlıkta bu farkları detaylı biçimde inceliyoruz.
 

Farklı senaryolara göre personel maliyeti hesaplama

İşveren maliyeti, çalışanın statüsüne ve işletmenin yararlandığı teşviklere göre önemli ölçüde değişebilir. 2026 yılı asgari ücret üzerinden hesaplanan üç farklı senaryo aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır.

Görüldüğü gibi, aynı brüt maaş üzerinden dahi olsa sektörel teşviklerden yararlanan bir işletme ile yararlanamayan bir işletme arasında aylık kişi başı yaklaşık 1.650 TL'ye varan bir fark oluşabiliyor. Bu fark, çok sayıda personel çalıştıran işletmelerde yıllık bazda ciddi bir tasarrufa dönüşür. Ayrıca 2026 yılında sigortalı başına aylık 1.270 TL tutarında asgari ücret desteği uygulanmakta olup bu destek, işverenin ödeyeceği SGK priminden mahsup edilmektedir.

Emekli çalışanların işveren maliyeti

Sosyal Güvenlik Destekleme Primi (SGDP) kapsamında çalışan emekli personel için prim yapısı standart sigortalılardan farklıdır. Emekli olarak çalışmaya devam eden kişilerden işsizlik sigortası primi kesilmez, çünkü bu kişiler işsizlik sigortasından zaten yararlanamaz. Buna karşılık işveren, emekli çalışan için de SGK primi ödemeye devam eder; oran genel SGDP kuralları çerçevesinde belirlenir. Bu nedenle emekli bir çalışanı istihdam etmeyi planlayan işletmelerin, kıdem tazminatı karşılığı hesaplamasında da emeklilik statüsünün etkisini ayrıca değerlendirmesi gerekir; zira emeklilik nedeniyle işten ayrılma kıdem tazminatına hak kazandıran nedenlerden biridir.

Part-time (yarı zamanlı) çalışan maliyeti

Part-time çalışanlarda işveren maliyeti, çalışılan gün ve saat sayısına göre orantılı biçimde hesaplanır. SGK primine esas kazanç, tam zamanlı asgari ücretin günlük tutarı ile fiilen çalışılan gün sayısının çarpılmasıyla bulunur. 2026 yılında günlük brüt asgari ücret 1.101,00 TL olduğundan, örneğin ayda 15 gün çalışan bir personel için brüt kazanç yaklaşık 16.515 TL olarak hesaplanır ve işveren primleri bu tutar üzerinden uygulanır. Part-time çalışanlarda dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta, ayda 30 günden az prim gün sayısı bildirilen çalışanların genel sağlık sigortası açısından eksik gün nedeniyle ek prim ödemesi gerektirebilmesidir; bu durum işverenin toplam maliyetini bir miktar artırabilir.

Güncel oranlar ve mevzuat

2026 yılına ilişkin işveren maliyeti hesaplamasında dikkate alınması gereken temel parametreler şu şekildedir:

• Brüt asgari ücret: 33.030,00 TL, net asgari ücret: 28.075,50 TL (1 Ocak–31 Aralık 2026 döneminde geçerlidir).
• İşveren SGK prim oranı: İndirimsiz %21,75; imalat sektöründe 5 puanlık indirimle %16,75; imalat dışı sektörlerde 2 puanlık indirimle %19,75. 7566 sayılı Kanun'la 2026 itibarıyla malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası işveren payı 1 puan artmış, imalat dışı sektörlerdeki indirim ise 4 puandan 2 puana düşürülmüştür.
• İşveren işsizlik sigortası primi: Sabit %2 (çalışan payı %1).
• Kıdem tazminatı tavanı: 1 Ocak–30 Haziran 2026 döneminde 64.948,77 TL, 1 Temmuz–31 Aralık 2026 döneminde 73.729,87 TL. Tavan, altı ayda bir memur maaş katsayısına bağlı olarak güncellenir ve iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte geçerli olan tutar esas alınır.
• Gelir vergisi tarifesi (ücret gelirleri, 2026): 190.000 TL'ye kadar %15, 400.000 TL'ye kadar %20, 1.500.000 TL'ye kadar %27, 5.300.000 TL'ye kadar %35, üzerinde %40. Brüt asgari ücrete tekabül eden kısım gelir ve damga vergisinden istisnadır.
• Asgari ücret desteği: Sigortalı başına aylık 1.270 TL, işverenin SGK prim borcundan mahsup edilir.
   

Bu oranlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yıl içinde güncellenebildiğinden, bordro hesaplamalarınızı yaparken güncel mevzuatı takip etmeniz önemlidir. İhbar tazminatı karşılığı gibi kalemleri de bu güncel oranlarla birlikte periyodik olarak gözden geçirmek, işletmenizin personel bütçesini gerçekçi tutmanıza yardımcı olur.