Serbest Ticaret Antlaşması nedir?

Dünya Ticaret Örgütü düzenlemelerinin ülkeler arasındaki ticari gereksinimleri karşılayamaması ülkeleri ayrıca ikili ve bölgesel ticaret anlaşmaları yapmaya yöneltmiştir. Bu noktada “Serbest Ticaret Antlaşması nedir?” sorusuna da kısaca cevap verelim. Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA), ülkeler arasında imzalanan karşılıklı ticari ve ekonomik ilişkileri arttırmayı hedefleyen ikili anlaşmalardır.

Bu anlaşmalar, ülkeler arasındaki iş birliğini ve eşit şartlar altında ticaret yapılmasını sağlamak adına ortaya çıkmışlardır. Ülkeler, kendi STA ağlarını genişleterek, STA ortakları ile yakın ilişkiler kurmaya başlamış ve bu yakınlık anlaşmaya üye ülkelerin ticari hayatını olumlu etkilemiştir. Yazımızda Serbest Ticaret Anlaşmalarının detaylarını ele alacağız.

 

Serbest Ticaret Antlaşmasının önemi

Uluslararası ticaretin kolaylaştırılması ve serbestleştirilmesi bütün ülkelere fayda sağladığından ortak hedef haline gelmiştir. Bu hedefin gerçekleştirilmesi adına hem Dünya Ticaret Örgütü’nün çok taraflı müzakereler yoluyla yaptığı çalışmalar hem de bölgesel ve ikili düzeydeki anlaşmalar yapılmaya çalışılmaktadır.

Bu kapsamda Serbest Ticaret Anlaşmaları, anlaşmaya üye ülkeler tarafından önceden belirlenen koşullar ve kurallar çerçevesinde serbestçe ticaret yapabilme imkânı veren ve üye ülkelere ticari fayda sağlayan bölgesel ve ikili düzlemde yapılan anlaşmalardan birisidir.

Serbest Ticaret Anlaşmaları ile gerçekleştirilen ticari işlemlerin anlaşmaya üye ülkeler tarafından önceden belirlenmiş olan kurallara bağlı olduğuna değinmiştik. Söz konusu koşul ve kuralların yürürlüğe girmesi ülkelerin kendi arasında anlaşmayı imzalaması ile gerçekleşir ve yalnızca anlaşmaya dahil olan ülkeleri kapsar.

Bu kapsamda, yapılan ticari işlemlerde daha düşük vergi oranları gibi serbestçe belirlenen kuralları anlaşmaya ekleme imkânı sağlaması Serbest Ticaret Anlaşmalarını farklı kılan özellikler arasında yer almaktadır.

 

Serbest Ticaret Antlaşması ülkelere ne sağlar?

STA ağlarının ülkelere sağladığı en önemli katkı, anlaşmaya üye ülkeler üzerinden gerçekleştirilen serbest, hızlı ve verimli ticaret sayesinde artan ithalat ve ihracattır.

Bu kapsamda Serbest Ticaret Anlaşmalarının üye ülkelere sağladığı avantajlar aşağıdaki gibidir: * Anlaşmaya üye ülkeler arasında ticari engellerin azaltılması. * Anlaşmaya üye ülkelerin ticaretinin artması. * Hedef pazarlara ulaşma imkânının kolaylaşması (özellikle komşu ülkeler bakımından). * Ürün ve hizmetlerin daha hızlı teslim edilmesi. * Anlaşmaya üye ülkelerin ekonomik büyümesine olumlu katkıda bulunması. * Artan ihracat ile üretimin genişlemesi (ör: ürün çeşitliliğinin artması). * Anlaşmaya konu olan malın üreticilerinin ihtiyacı olan gereksinimlerini (ör: hammadde) daha uygun olarak temin etmesi. * Ticari hayata ilişkin ortak kurallar oluşturularak ticareti kolaylaştırması.

(image: serbest-ticaret-antlasmasi-ulkelere-faydasi.webp Alt: Serbest Ticaret Antlaşmasıyla neler hedeflenir Title: Serbest Ticaret Antlaşmasıyla neler hedeflenir)

 

Serbest Ticaret Antlaşmasıyla neler hedeflenir?

Serbest Ticaret Anlaşmaları, yukarıda da görüleceği üzere, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini ileriye taşıyan ve ekonomik açıdan güçlenmesini sağlayan bir yöntemdir.

Bu kapsamda Türkiye’nin ticaret politikası bakımından da söz konu anlaşmalar önem arz etmektedir. Türkiye’nin STA ağları ile yürüttüğü politikalar çerçevesinde genel anlamda hedefleri aşağıdaki gibidir: * Dış pazarlara ulaşmak. * İç pazardaki olası olumsuzlukların ülke ekonomisi üzerindeki etkisini azaltmak. * Ülkenin uluslararası ticaretteki payını artırmak. * Anlaşma yapılan ülke ile karşılıklı olarak ticareti artırmak. * Anlaşma yapılan ülke ile karşılıklı olarak uluslararası rekabet gücünü artırmak. * İhracata konu ürün türünü çeşitlendirmek. * Anlaşma yapılan ülke ile verimli iş birliği ağı oluşturmak.

Değinilen hedefler çerçevesinde Türkiye, uluslararası ticarette rol almak ve ekonomisini güçlendirmek adına diğer ülkeler ile iş birliği içinde Serbest Ticaret Anlaşmaları yaparak STA ağları oluşturmaktadır.

 

Türkiye'nin taraf olduğu Serbest Ticaret Antlaşmaları nelerdir?

Günümüze kadar Türkiye toplamda 38 Serbest Ticaret Anlaşması imzalamıştır ve halihazırda yürürlükte olan serbest ticaret antlaşmaları toplamda 22 Serbest Ticaret Anlaşması (Arnavutluk, Birleşik Krallık, Bosna Hersek, EFTA, Faroe Adaları, Fas, Filistin, Güney Kore, Gürcistan, İsrail, Karadağ, Kosova, Makedonya, Malezya, Mısır, Moldova, Morityus, Sırbistan, Singapur, Şili, Tunus, Venezuela) bulunmaktadır.

Yürürlükte olanların dışında onay süreci ve müzakere süreci devam eden anlaşmalar da bulunmaktadır. Bu kapsamda Lübnan, Sudan ve Katar Serbest Ticaret Anlaşmaları iç onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecektir. STA müzakereleri kapsamında Türkiye, 5 ülke (Ukrayna, Japonya, Tayland, Endonezya ve Somali) ile müzakereleri sürdürmektedir.

Müzakere sürecinde olan diğer ülkeler (Meksika, Peru, Kolombiya, MERCOSUR, Ekvator, Kamerun, Çad, Körfez İş birliği Konseyi, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Seyşeller, Cibuti ve Pakistan) ile de sürecin hızlandırılmasına ilişkin çalışmalar devam etmektedir.

Ayrıca Türkiye, 9 farklı ülke/ülke grubu (ABD, Kanada, Hindistan, Vietnam, Orta Amerika Ülkeleri, Afrika Karayip Pasifik Ülkeleri, Cezayir ve Güney Afrika Cumhuriyeti, Libya) ile de STA müzakerelerine başlama girişiminde bulunmuştur.

 

Ön muhasebe ihtiyacınızda Paraşüt yanınızda!

Türkiye'nin ilk online ön muhasebe programı ile gelir gider ve fatura takibinden stok yönetimine kapsamlı bir hizmet alabilir, iş verimliliğinizi artırabilirsiniz. Ticarette sağlam adımlar atmak isteyen KOBİ'lerin tercihi Paraşüt'ten yana! Yoksa siz henüz denemediniz mi?

Aşağıdaki butona tıklayarak hesap oluşturabilir, 14 günlük ücretsiz deneme sürenizi başlatabilirsiniz. Üstelik kredi kartı bilgisi bile girmeden!