Alan adlarında uyuşmazlık çözüm mekanizmaları

Şirketiniz için bir isim ya da marka seçtiniz, internette bir arama yaptınız, o da ne; şirketisminiz.com ya da markanız.com alınmış. Ne yapacaksınız? Yapılabilecekleri Av. Murad Güdücü sizin için derledi.

5 dk
domain adı yarışı

Diyelim ki, şirketiniz veya markanız için seçtiğiniz alan adının sizi tam da yansıttığını düşünüyor ve markanızın kimliği niteliğinde olan ilk büyük adımı atmak için interette arama yapıyorsunuz. Fakat düşündüğünüz web sitesi için alan adının alındığı ile karşılaşıyorsunuz. Bu durumda ne yapmanız gerektiğini yazımızda genel bir çerçeve ile anlatıyoruz.

Web sitesi alan adlarının "First Come, First Served" (İlk gelen alır) ilkesi ile tahsis edilmesi ve tahsis edilen alan adlarının hukuka aykırı olarak kullanılmasından dolayı ortaya çıkacak uyuşmazlıkların çözümüne yeni Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması yöntemi getirilmiştir.

Boş bir alan adının bu kadar kolay ve hızlı alınması kötü niyetli başvuru sahiplerinin sayısını artırmakta ve talep edilen alan adının, başka bir kişi ya da kuruluşa ait bir isim, unvan, marka gibi tanımlayıcı şahsi ya da fikri mülkiyet hakkının, aynısı ya da benzerini içermesi uyuşmazlıkların başlangıcı olmaktadır.
 
İnternet kullanıcılarının hangi sebep ve ne amaçla hak sahibi olduğu da web sitesinin gidişatında karar bağlayıcı olunuyor.

Alan Adı Uyuşmazlıkları Yeknesak Kuralları

İlk olarak 24 Ekim 1999 tarihinde ICANN tarafından İnternet alan adı uyuşmazlıklarının çözümü için Alan Adı Uyuşmazlıkları Yeknesak Kuralları (UDRP – Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy) yayınlanmıştır.

ICANN’e (The Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) bağlı internet alan adı tescil işlemlerini gerçekleştiren her kuruluş ve bu kuruluşlardan hizmet alan her gerçek ve tüzel kişi bu yönetmelik ile getirilen kurallara tabidir.

İnternet alan adı ile ilgili haklarının ihlal edildiğini düşünen kişiler, internet alan adlarının kendilerine transfer edilmesini ya da internet alan adının hükümsüz kılınması için UDRP çerçevesinde, uluslararası bir çözüm yolu ya da özel bir tahkim yöntemi olarak kabul edilen bir kurum ya da kuruluşa başvuruda bulunabilirler.

UDRP çerçevesinde, uluslararası bir çözüm yolu ve özel bir tahkim yöntemi olarak kabul edilen WIPO (Uluslararası Telif Hakları Örgütü) geçtiğimiz yıllarda birçok ülkeden ve Türkiye’den başvuru yapılmış ve alan adı ihlallerinden doğan uyuşmazlıklara halen çözüm aranmaktadır.

Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması

7 Kasım 2010 tarihinde yayımlanan "İnternet Alan Adları Yönetmeliği" ve bu yönetmeliğe dayanarak hazırlanarak 21 Ağustos 2013 tarihinde yayımlanan "İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması Tebliği" uyarınca ülkemizde ilk defa ICANN'ın Alan Adı Uyuşmazlıkları Yeknesak Kuralları doğrultusunda internet alan adı uyuşmazlıklarının mahkeme dışı çözümü için WIPO benzeri bir sistem getirilmiştir.

Yönetmelik ile “Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” altında hayata geçirilen UÇHS (Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı) tahkim kurumu niteliğindedir. Yönetmelik kapsamında UÇHS, alan adları ile ilgili ihtilafların çözüm sürecini hakemler veya hakem heyetleri vasıtasıyla yürüten kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler veya uluslararası kuruluşlar olarak tanımlanmıştır. 

Ayrıca, Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Mekanizmasının işletilmesine ilişkin usul ve esaslar BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) tarafından düzenlenecektir.

Bu mekanizmanın hayata geçirilmesi halinde, internet alan adları uyuşmazlıklarının mahkemelere taşınmadan, kısa sürede, daha az masrafla, konunun uzmanı hakem ya da hakem heyeti tarafından mahkeme yerine alternatif bir çözüm yolu olarak adil bir şekilde dünya uygulamalarına paralel olarak çözülmesi hedeflenmektedir. 

İnternet alan adı ile ilgili haklarının ihlal edildiğini düşünen kişilerin uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurması için;

a) İhtilaf konusu alan adının, sahip olunan ya da ticarette kullanılan marka, ticaret unvanı, işletme adı ya da diğer tanıtıcı işaretlerle benzer ya da aynı olması,

b) Alan adını tahsis ettiren tarafın bu alan adı ile ilgili yasal bir hakkı ya da bağlantısının olmaması,

c) Bu alan adının alan adı sahibi tarafından kötü niyetle tahsis ettirilmesi veya kullanılması,

gerekmektedir.

Bu üç şartın birlikte sağlandığını iddia eden şikayetçi, uyuşmazlığın çözümü için UÇHS’lerden birini tercih ederek başvurusunu yapabilir.

Ardından uyuşmazlığa konu olan alan adı derhal TRABİS’e ve ilgili Kayıt Kuruluşuna bildirilir. UÇHS tarafından konu ile ilgili olarak internet sayfasında duyuru yapılır ve şikayete konu alan adı uyuşmazlık süresince dondurulur.

UÇHS inceleme sonucunda şikayete konu alan adı hakkında internet alan adının şikayetçiye transfer edilmesi ya da internet alan adının hükümsüz kılınması kararlarını verebilir.

Bu prosedür bir dava prosedürü gibi işlemekte olup, neticesinde WIPO tarafından seçilen hakemlerin kararı bağlayıcıdır.

Hiçbir yazımızı kaçırmamak için blogumuza abone olabilirsiniz:

Bloga Abone Olun

Trabis nedir diye merak ederseniz ve şirketiniz için hangi domain'in (alan adının) doğru olduğunu merak ediyorsanız "Şirketim için hangi alan adını seçmeliyim?" yazımıza göz atabilirsiniz.

İlginizi çekecek diğer yazılarımız:

Online pazaryerlerinde satış yaparken dikkat etmeniz gereken 4 konu
e-Ticarette Dijital Pazarlama
e-Ticarette büyümenin formülü: Veri analitiği

Av. Murad Güdücü

Av. Murad Güdücü

İstanbul Barosu Bilişim Hukuku Komisyonu üyesi Av. Murad Güdücü kurucusu olduğu MG Hukuk ve Danışmanlık Bürosu ile özel olarak bilişim ve teknoloji sektöründen girişimlere (startuplar), e-ticaret şirketlerine, SaaS şirketlerine, dijital/konvansiyonel reklam ajanslarına ve yapım/prodüksiyon şirketlerine ticaret hukuku, bilişim ve teknoloji hukuku ile fikri mülkiyet hukuku alanları başta olmak üzere yatırım konuları dahil birçok alanda hukuki hizmet sunmaktadır. İletişim adresi: murad@lawyer.com

Bültenimize katılın, hiçbir içeriği kaçırmayın!