Bedelsiz ihracat faturası nasıl kesilir?

Globalleşen dünya ile ithalat ve ihracat hız kesmeden yükselmeye devam ediyor. İhracat yapanların kafasına takılan konulardan biri ise bedelsiz ihracat.

 

Bedelsiz ihracat faturası nedir?

İhracat Yönetmeliği’nde bedelsiz ihracat, malın teslimi karşılığında yurt dışından bir ödeme alınmaksızın malın satışı ve teslimatı yapılması olarak tanımlanır.

Resmi Gazete’de yayımlanan Bedelsiz İhracata İlişkin Tebliğ’de bedelsiz olarak ihraç edilebilecek mallar aşağıdaki gibi listelenmiştir:

“a) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından götürülen veya gönderilen hediyeler, miktarı ticari teamüllere uygun numuneler ile reklam ve tanıtım malları, yeniden kullanıma veya geri dönüşüme konu ithal edilmiş mal ve ambalaj malzemeleri, b) Daha önce usulüne uygun olarak ihraç edilmiş malların bedelsiz gönderilmesi ticari örf ve adetlere uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaları, c) Yabancı misyon mensuplarının, Türkiye’de çalışan yabancıların, yurt dışına hane nakli suretiyle gidecek Türk vatandaşlarının, daimi veya geçici görevle yurt dışına giden kamu görevlilerinin, bu durumlarının ilgili mercilerce belgelenmesi şartıyla, beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar, ç) Yurt dışında yerleşik tüzel kişiler, yabancı turistler ve yurt dışında ikamet eden Türk vatandaşlarının beraberlerinde götürecekleri, gönderecekleri veya adlarına gönderilecek mal ve taşıtlar, d) Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ve üniversitelerin; görevleri veya anlaşmalar gereği gönderecekleri mal ve taşıtlar, e) Savaş, deprem, sel, salgın hastalık, kıtlık ve benzeri afet durumlarında; kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, üniversiteler, Kızılay ile kamu yararına çalışan dernek ve vakıfların gönderecekleri insani yardım malzemeleri.”

Bu maddelerin kapsamı dışında kalan durumlarda Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın görüşü alınır ve süreç ilgili gümrük idaresi tarafından yürütülür.

Yurt dışına yapılan satışlarda yurt içinde olduğu gibi bir belgeleme mecburidir. Yani, yurt dışına mal ihraç eden bir firma e-ihracat faturası kesmekle yükümlüdür. Bedelsiz bir ihracat da olsa bir mal alışverişi olduğundan dolayı fatura kesilmesi icab eder.

Bu kapsamda satılan malın aslında bir “bedeli” olduğundan ve stoğu bulunduğundan dolayı bedelsiz ihracat faturası muhasebe kaydı yapılması gerekir. Söz konusu mal maliyeti hesaplanarak giderleştirilir ve stoktan düşülür.

 

Bedelsiz ihracat faturası nasıl kesilir?

“Bedelsiz ihracat faturası nedir?” sorusunu yanıtladık, sıra nasıl kesildiğinde.

Yurt dışına herhangi bir ödeme yapılmadan gerçekleştirilen bedelsiz ihracat işlemlerinde bir borçlanma durumu olmadığından transferin bedelsiz veya sıfır bedelli olduğunu gösterilen faturalar kesilmekteydi.

Bu durum ihracatçı firmaların muhasebe kayıtlarında problemlere yol açtığından yönetmelikte bir değişikliğe gidilmişti. Bu değişiklik ile bedelsiz ihracatlarda ticari fatura dışında bir belge ile işlem yapılması kararlaştırıldı.

Güncelleme kapsamında gerçekleştirilecek bedelsiz ihracatlarda satılan mal veya hizmetin bedelinin sıfır veya bedelsiz olduğunu belirten bir fatura düzenlenmesi zorunlu hale geldi.

Sıfır bedelli veya bedelsiz olarak kesilecek bedelsiz ihracat faturası, bedeli gösteren ve ilgili firmanın tam adı, adresi, vergi kimlik numarası ve firma yetkilisinin imzasını barındıran bir belge ile birlikte ilgili gümrük idaresine ibraz edilebilmekte.

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’ne göre bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirmeleri konusunda yükümlülükleri mevcut. Yani anlayacağınız, bedelsiz ihracat faturası Ba/Bs bildirimlerini gerektiren bir faturalama türü.

Yapılan ihracat ile ilgili olarak Türkiye sınırları dışındaki mal hareketlerinde katma değer vergisi hesaplanmamış olsa da 5.000 TL'yi aşan mal veya hizmet alış/satışlarının Ba-Bs formlarında beyan edilmesi gerekiyor.

 

Bedelsiz ihracat faturası e-fatura kapsamında mı?

Bedelsiz ihracatlarda ihracat faturası gönderme gerekliliği gümrük beyannamesine göre belirlenmekte. Gümrük beyannamesi ekinde düzenlenmemiş ise e-arşiv kullanıcıları e-arşiv faturası göndermekle yükümlü. Bu kapsamda olmayan vergi mükellefleri ise kağıt fatura düzenleyebilmekteydi. Fakat 2026 itibarıyla kağıt fatura devri tamamen bitiyor çünkü e-fatura mükellefi olmayanlar tarafından düzenlenen tüm faturaların, tutar fark etmeksizin e-arşiv olarak düzenlenmesi gerekiyor.

Bedelsiz gönderilen malların Gümrük ve Çalışma Bakanlığı ile çıkacağı durumlarda kesilen faturanın e-fatura olma zorunluluğu bulunuyor. e-Fatura sisteminde de aynı kağıt faturada olduğu gibi bedelsiz fatura düzenlemek mümkün. Bedelsiz ihracat faturası düzenleyecek mükellefler “payableamount” yani ödenecek tutar alanına “sıfır” yazmalı ve Bilgi Sistemi’nde beyanname düzenlerken “bedelsiz” kategorisini seçmeli.

İhracat yapan bir e-fatura mükellefi iseniz sizi ihracat faturası programı Paraşüt’ün rahatlığıyla tanışmaya davet ediyoruz! Hemen 14 gün ücretsiz kullanabileceğiniz deneme hesabınızı oluşturabilir, faturalarınızı kesip resmileştirmeye başlayabilirsiniz.