blog-hero-left-bg blog-hero-right-bg
e-Belge nedir, nasıl düzenlenir?
Blog-hero
E-DÖNÜŞÜM UYGULAMALARI

e-Belge nedir, nasıl düzenlenir?

Dijital dönüşüm kapsamında belgeler elektronikleşiyor, e-belgeye dönüşüyor. Peki, e-belge sistemi tam olarak ne ifade ediyor? Bu yazımızda A’dan Z’ye e-belge uygulamalarını anlatıyoruz.

Cansu Meşedilci, İçerik Uzmanı

Ortalama okuma süresi 8 dk

Hemen hemen her KOBİ’nin son yıllarda aşina olduğu bir kavram, e-belge. Kapsamı bir hayli geniş, adapte olması ise o denli hızlı. Elektronik belge denildiğinde hangi belgelerin ve uygulamaların bu kapsamda değerlendirildiği ise kimi zaman kafa karıştırıcı. O halde, şimdi e-belge ne demek birlikte inceleyelim.

Elektronik belge nedir?

Elektronik belge, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara göre elektronik ortamda oluşturulan belgelerin tümüdür.

GİB’in yayımladığı tebliğ kapsamında her geçen yıl e-belge kullanımı yaygınlaşmakta, özellikle zorunluluk kapsamında olan işletmeler geçişlerini tamamlayarak dijital dönüşümlerini başlatmaktalar.

e-Dönüşüm sürecini başlatanlar için süreç şöyle işler:

  • İster zorunluluk kapsamında isterse de gönüllü olarak e-belge kullanımına başlayacak olan işletmeler için GİB Portal, özel entegratör ve doğrudan entegrasyon olmak üzere 3 alternatif başvuru süreci söz konusudur.
  • Mükellefler bu alternatiflerden birini seçerek başvuru işlemlerinizi tamamlayabilir ve e-belge kullanımına başlayabilirler.
  • Mükellefler elektronik belge uygulamaları aracılığıyla GİB’in belirlediği standartlara uygun e-belgelerini hazırlar.
  • Mükellefin hazırladığı e-belgeler GİB’e iletilir.
  • Hazırlanan elektronik belge, GİB e belge portalı veya özel entegratör aracılığıyla müşteriye ulaştırılır.
  • Hazırlanan e-belgenin kontrolünü GİB üzerinden e belge doğrulama ve e belge görüntüleyici sistemleri ile gerçekleştirmeniz mümkündür.

e-Belge çeşitleri nelerdir?

e-Belge, geniş bir kavram ve içinde farklı türleri barındırıyor. Aşağıdaki listede e-belge türlerini bulabilirsiniz:

  • e-Fatura: Faturanın elektronik ortamda düzenlenmiş halidir.
  • e-Serbest meslek makbuzu: Serbest meslek makbuzunun elektronik ortamda hazırlanmış halidir.
  • e-Arşiv fatura: Elektronik fatura sistemine dahil olmayan şirketlere ve son kullanıcıya iletilen elektronik fatura türüdür.
  • e-İhracat faturası: Yurt dışına gerçekleştirilen ürün satışı karşılığında düzenlenen elektronik fatura türüdür.
  • e-İrsaliye: Kağıt irsaliyenin elektronik halidir.
  • e-Müstahsil makbuzu: Kağıt müstahsil makbuzu ile aynı hukuki niteliklere sahip olan e-müstahsil makbuzu, Gelir İdaresi Başkanlığı standartlarında dijital ortamda oluşturulmasını kapsayan uygulamadır.
  • e-Defter: Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu gereğince tutulması zorunlu olan yevmiye ve büyük defterlerin belirtilen format ve standartlara göre elektronik dosya biçiminde hazırlanmasıdır.
  • e-Gider pusulası: Kağıt ortamdaki gider pusulasının elektronik halidir.
  • e-Bilet ve e-adisyon uygulamaları da e-belge kapsamında değerlendirilen elektronik belge türleri arasındadır.

e-Belge düzenlerken dikkat edilmesi gerekenler?

GİB’in belirlediği standartlara uygun ve eksiksiz bir şekilde e-belge hazırlanmalıdır. Mevzuata uygun şekilde hazırlanmamış veyahut hiç oluşturulmamış e-belgenin belli cezaları söz konusudur.

Her bir belge türüne ilişkin olarak bir tespit için toplam ceza 25 bin TL'yi, bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza 250 bin TL'yi geçemez.

2022 özel usulsüzlük cezaları ve tutarı şöyle:

Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dahil olmak üzere fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu verilmemesi, alınmaması, elektronik olarak düzenlenmesi gereken belgelerin kağıt olarak düzenlenmesi halinde, belgede yazılması gereken meblağın % 10’u Her bir belge için
en az 500 TL
Elektronik belge olarak düzenlenmesi gerekenler de dahil olmak üzere perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığınca düzenleme zorunluluğu getirilen belgelerin düzenlenmemesi, kullanılmaması veya bulundurulmaması, elektronik olarak düzenlenmesi gereken bu belgelerin kağıt olarak düzenlenmesi 500 TL
Maliye Bakanlığınca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; bulundurulmaması, günü gününe kayıt yapılmaması, yetkililere ibraz edilmemesi ve levha bulundurma, asma mecburiyetine uyulmaması 500 TL
Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uyulmaması 12.000 TL

 e-Belge mükellefleri kimlerdir?

e-Belge mükelleflerinin kapsamı GİB’in yaptığı son değişiklikle genişletilmiştir. e-Belge mükellefleri dendiğinde, e-fatura, e-arşiv, e-SMM ve e-irsaliye kesmek zorunda olan kimseler kastedilmektedir.

509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu tebliğinde yapılan değişikliklerle;

  • e-Fatura uygulamasına zorunlu olarak geçişte, yıllık ciro limitleri düşürülmesi ile e-belge mükelleflerinin alanı da genişletildi.

Son düzenlemeye göre, brüt satış hasılatı 2021 hesap dönemi için 4 milyon, 2022 ve müteakip hesap dönemleri için 3 milyon TL ve üzeri olan mükelleflere,

  • Kendi siteleri ya da internet satış platformları üzerinden veya her türlü elektronik ortamda mal veya hizmet satışı gerçekleştiren mükelleflerden, 2020 ve 2021 hesap dönemleri için 1 milyon TL, 2022 veya müteakip hesap dönemleri için 500 bin TL ve üzeri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) olanlara,

  • Gayrimenkul ve/veya motorlu taşıt, inşa, imal, alım, satım veya kiralama işlemlerini yapanlar ile bu işlemlere aracılık faaliyetinde bulunan mükelleflerden; 2020 ve 2021 hesap dönemleri için 1 milyon TL, 2022 veya müteakip hesap dönemleri için 500 bin TL ve üzeri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) olanlara,

  • Kültür ve Turizm Bakanlığı ile belediyelerden yatırım ve/veya işletme belgesi almak suretiyle konaklama hizmeti veren otel işletmelerine, e-fatura ve e-arşiv fatura uygulamalarına geçme zorunluluğu getirildi.

  • e-İrsaliye uygulamasına zorunlu olarak dahil olması gereken mükelleflerin kapsamı genişletildi. e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve 2021 ve müteakip yıllar cirosu 10 milyon TL ve üzeri olan mükelleflerin izleyen yılın yedinci ayı başından itibaren e-irsaliye uygulamasına geçişi zorunlu tutuldu.

  • Yeni tebliğe göre e-arşiv fatura kesme standartlarında da değişikliğe gidildi. Aynı gün içerisinde vergi mükellefi olmayanlara kesilen faturaların toplam tutarı 5 bin TL’ye düşürülürken, vergi mükellefi olanlara kesilen faturalar için e-arşiv Fatura düzenleme şartı GİB tarafından belirlenen fatura kesme sınırına eşitlendi. Bu sınır her yıl güncellenmekle birlikte, 2022 yılı için 2000 TL’dir.

  • “Döviz ve Kıymetli Maden Alım Belgesi” ile “Döviz ve Kıymetli Maden Satım Belgesi”nin de e-Döviz Alım/Satım Belgesi uygulaması kapsamında elektronik belge olarak (eDöviz ve Kıymetli Maden Alım/Satım Belgesi şeklinde) düzenlenebilmesi imkanı getirilmiştir. e-Gider pusulası uygulamasında düzenleyenin ayrıca kağıt çıktı üzerinde ıslak imza atma şartı kaldırıldı.

İhracatta e-belge kullanımı

İhracatta e-belge kullamı, elektronik ihracat faturası (e-ihracat faturası) ya da mikro ihracat faturası olarak karşımıza çıkar.

Bu e-belge türünde farklı senaryolara bağlı kullanım söz konusudur. Örneğin, sınır ötesi e-ticaret yapan bir mükellef iseniz alacağınız ödemelerle ilgili oluşturmanız gereken belge, e-ihracat faturasıdır.

Fakat, yurt dışına satışı yapılacak ürünün ağırlığı en fazla 300 kg veya ürün bedeli 15.000 avrodan az ise işlem mikro ihracat olarak kabul edilir. Bu durumda düzenlemeniz gereken belge, e-arşiv faturadır.

e-Belge uygulamaları için neden Paraşüt?

On binlerce KOBİ, e-belge çözümlerinde Paraşüt’ü tercih ediyor. Çünkü;

  • Paraşüt kolay kullanımı ve basit arayüzü ile muhasebe bilgisi olmayan kişilerin dahi zorlanmadan ön muhasebelerini tutması, e-belge kullanımlarını rahatça gerçekleştirmesi için tasarlandı.
  • Anahtar Teslim e-Belge hizmeti ile bir firma sahibinin hiç yerinden bile kalkmadan ve e belge başvuru adımlarıyla uğraşmadan dakikalar içinde e-belge kullanıcısı olmasını sağlıyor.
  • Bir firma Paraşüt ile e-belge hizmetlerini kullanırken, ön muhasebesini yönetmesini sağlayacak özellikler sayesinde finansal verilerine her yerden ulaşabiliyor ve takip edebiliyor.
  • Bilgiye ve desteğe ihtiyaç duyulan her an alanının uzmanı bir ekip bir telefon kadar yakınınızda oluyor!
  • Paraşüt ile tahsilatlarını hızlandırıp tasarruf ediyorlar.

Kısacası e-belge geçişini Paraşüt ile yapan firmalar, işini avcunun içine alarak kontrol edebiliyor, e-belge kullanımının en pratik haliyle tanışıyorlar.

Siz de ister zorunlu ister gönüllü olarak e-belge kullanın, tercihinizi Paraşüt’ten yana yapın.

Henüz Paraşüt abonesi değilseniz uygulamamızı 14 gün boyunca ücretsiz deneyebilirsiniz. Bunun için kredi kartı bilgileri bile gerekmeden aşağıdaki butona tıklayarak hesap oluşturmanız yeterli!

Ücretsiz Deneyin

article-cloud-right

Yeni çıkan yazılarımızdan haberdar olmak ister misiniz?