Yatırım sürecinde ihtiyacınız olacak hukuki metinler

Unutmayın ki yatırım size yapılan bir yardım, hibe veya destek değildir, ticari bir konudur. Bu nedenle tüm taraflar durumu basiretli ve öngörülü bir iş adamı gibi ele almalıdır.

Bu konuda daha önce hazırladığımız "Yatırım Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler Yazımıza" bakabilirsiniz.

 

1. Yatırımcı ile görüşmeler

Öncelikle girişiminize uygun yatırımcıyı bulmanız gerekir. Her yatırımcı size uygun değildir, her girişim de yer yatırımcıya uygun değildir. Yatırımcıya güvenmek ve birlikte hareket edebilmek çok önemlidir.

Yatırımcıya yalnızca sermaye gözüyle değil deneyim ve iş potansiyeli olarak da görmek gerekir. Yani bir yatırımcı yalnızca finansal destek değil aynı zamanda, iş ortaklığı, potansiyel yeni imkanlar veya müşteriler de sunmalı. Ayrıca girişiminizin bulunduğu sektörde tecrübeli bir yatırımcıda bir çok şey öğrenebilirsiniz.

Yatırımcılarla görüştükten sonra size en uygun olan yatırımcı ile sözlü olarak anlaşmanız gerekir.

 

2. Sözlü anlaşma

Sözlü anlaşma sürecinde yatırımcı ile girişimci planlarını, vizyonunu ve girişimin geleceği konusunda fikir birliğine varmalı ve belli başlı konularda sözlü olarak anlaşmalıdır.

Bu aşamada en önemli husus kendinizi çok fazla bağlayıcı beyan ve taahhütte bulunmayarak, Değerleme ve Niyet Mektubu sürecine kadar gizli bilgileri paylaşmamaktır. Yazılı aşamaya geçilmeden genelde avukatlarla veya danışmanlarla çalışılmadığından bu süreçteki yatırımcı görüşmelerinde yatırımcıya yanlış izlenimlerde veya hatalı/bağlayıcı beyanlarda bulunulabilir.

Bu süreçteki görüşmeler ilerledikçe görüşmelerin içerikleri derinleşmeden NDA (Gizlilik Sözleşmesi) imzalanması doğru olacaktır.

 

3. Değerleme ve niyet mektubu

Belli başlı konularda sözlü anlaşma sağlandıktan ve gizlilik sözleşmesi imzalandıktan sonra girişiminiz için bir değer biçilir. Girişiminizin değerini belirlerken profesyonel danışmanlardan yardım olmanız önemlidir, çünkü bu değerleme üzerinden yatırım yapılacaktır. Unutmayın ki girişiminizin değeri bir çok değişkene bağlıdır. Değerleme için dikkate alınacak konular finansal göstergeler olsa da, aynı zamanda özellikle girişimcilerin önemli çalışanlarının özellikleri gibi farklı etkenler de işin içine girebilmektedir.

Değerleme yapıldıktan sonra taraflar arasındaki yatırım sürecinin çerçevesini belirleyen Niyet Mektubu (Term Sheet, Letter of Intent, Letter of Understanding, Letter of Memorandum, vb.) kaleme alınır ve imzalanır.

Bu Niyet Mektubu taraflar arasında bağlayıcıdır ve bir ön sözleşme niteliğindedir çünkü Niyet Mektubu ileride imzalanacak sözleşmelerin temel taslağını oluşturur. Niyet Mektubu'nda anlaşılan konular sözleşmelerin ana noktalarını belirler.

Bu aşamada Niyet Mektubu'na imza atmadan bir avukata göstermeniz ve avukatınızı bu aşamada sürece dahil etmeniz tavsiye edilir.

 

4. Due diligence (İnceleme süreci)

Niyet Mektubu imzalandıktan sonra, girişiminiz hukuki ve finansal inceleme sürecine girer.

Bu süreçte girişiminizin durum tespiti yapılır ve artılarıyla eksileriyle finansal, hukuksal, vergiler, ticari ve idari tüm bilgi ve belgeleri incelenir. Yatırımcının danışmanları bu alanlarda sorularını girişimciye yöneltir ve sunulan cevaplar ve bilgiler ışığında inceleme yapılır. Talep edilen cevap ve belgelerin özenle hazırlanması, yatırım sürecinin devamı ve ilk intiba açısından önemlidir. 

Bu incelemenin maliyetinin kimin karşılayacağı taraflar arasında netleştirilmelidir. İnceleme sonucunda, şirketin değerlemesini değiştirebileceği gibi yatırımcının yatırım sürecinden vazgeçmesine bile neden olabilir.

İnceleme Süreci sonunda bir rapor hazırlanır ve bu raporda bulunan girişimin eksik yanlarının girişimci tarafından giderilmesi beklenir ve girişimci bu eksiklerden bizzat sorumlu tutulur.

 

5. Sözleşmeler

Niyet Mektubu imzalandıktan ve İnceleme Süreci tamamlandıktan sonra, Niyet Mektubu ve inceleme raporu doğrultusunda sözleşmeler hazırlanır.

Bu sözleşmelerin bir avukat tarafından hazırlanması ve incelenmesi hayati önem taşır. Bu noktada yatırımcının avukatlarına güvenmek veya tek bir avukatın iki tarafı da temsil etmesi tavsiye edilmez. İki taraf da kendi haklarını savunacak avukatlarla çalışmalı ve sözleşme görüşmeleri avukatlar ile birlikte yürütülmelidir.

Bu aşamadaki en önemli iki sözleşme Hisse Alım Sözleşmesi ve Hissedarlar Sözleşmesi'dir.

 

Hisse alım sözleşmesi

Şirketin mevcut hisselerinden bir kısmı yatırımcıya devredilecekse taraflar arasında Hisse Alım Sözleşmesi imzalanır.

Hisse Alım Sözleşmesi'nde hisse değeri, hisse alım bedeli, ödeme şekli, inceleme raporunda tespit edilen hususlar ve beyan ve tekeffüllerden oluşur. Bunlar dışında, çeşitli eklerle şirketin sahip olduğu marka, alan adı, gayri menkuller, taşıtlar, sigorta poliçeleri ile şirketin çalışanlarına ilişkin bilgiler ortaya konulur.

Bu sözleşme bir alım satım sözleşmesinden fazlasını içerir ve tüm devir işlemi, sorumluluklar ve beyanlar bu sözleşmede kaleme alınır.

 

Hissedarlar sözleşmesi

Yatırımcı ile birlikte girişimdeki tüm hissedarlar ileride girişiminizin yönetimini belirleyecek ve girişimin bir nevi anayasası olarak Hissedarlar Sözleşmesini imzalarlar.

Bu sözleşme yatırım sonrasında hissedarlar arasındaki ilişkiyi düzenler.

Hissedarlar Sözleşmesinde hisse grupları, yönetim yapısı, genel kurul yapısı, azınlık hakları, rekabet yasağı, gizlilik, exit senaryoları ve hisse devir opsiyonları.

 

6. Kapanış süreci ve yeni yönetim süreci

Sözleşmeler imzalandıktan sonra Kapanış Sürecinde ön koşul olarak belirlenen hususlar tamamlanır ve şirketin yönetim yapısı sözleşmelere uygun hale getirilir.

Kapanış Sürecinin ardından girişimi yeni yönetim yapısı, imza yetkisi ve yatırımcı ortak ile yeni bir kurumsal yapıda yoluna devam eder.

Girişimcilik ve girişimcileri ihtiyacı olacak hukuki içerikleri kaçırmamak için Paraşüt Blog Bülteni'ne abone olabilirsiniz: