Araç kiralama, alım satım sektörü için e-fatura ve e-arşiv zorunluluğu

Teknolojik gelişmeler ve elektronik dönüşüm, her alanda olduğu gibi muhasebe faaliyetlerini de daha güvenli ve daha takip edilebilir hale getirdi. 2013 yılından bu yana e-fatura, e-defter gibi uygulamalar ile Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar ve benzerleri, bu gelişmenin en büyük örnekleri arasında.

Elbette, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) da bu tür uygulamaların kapsamını genişleterek kullanıcı sayısını artırmayı hedefliyor. Bu sayede iş hayatımız, hem operasyonel hem de ticari açıdan birçok avantaj ile kolaylaşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 22 Ocak 2022 tarihinde yayımlanan düzenleme ile e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarının kapsamı genişletilmiş, bu kapsamda zorunlu geçişte esas alınan ciro sınırı 3 milyon TL olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme 2026 yılında da geçerliliğini korumaktadır.

Mevcut mevzuata göre; 2022 ve müteakip yıllarda (2023, 2024 ve 2025) brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükellefler, e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına zorunlu olarak dâhil edilmiştir. Bu kapsamdaki işletmeler için e-Fatura’ya geçiş süreci 1 Temmuz 2025 itibarıyla tamamlanmış, 2026 yılında ise bu zorunluluk kesintisiz şekilde devam etmektedir.

Ayrıca, zorunlu olarak e-Fatura kapsamına giren bu mükellefler için e-Defter uygulamasına geçiş de zorunludur. Buna göre, e-Fatura’ya zorunlu geçiş yapan işletmeler açısından e-Defter uygulaması 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüktedir.

Özetle; 2026 yılında e-Fatura zorunluluğu açısından 3 milyon TL’lik ciro sınırı geçerliliğini korurken, bu kapsamdaki işletmeler için e-Defter yükümlülüğü de eş zamanlı olarak uygulanmaktadır.

e-Fatura uygulamasına geçmek zorunda olan veya gönüllü geçiş yapacak işletmelerin aynı zamanda e-arşiv uygulamasını da kullanma zorunluluğu bulunuyor. Bu firmalar, e-arşiv uygulamasına, e-fatura uygulamasına başvuru yaptıkları tarihte geçiş yapabiliyor. 
 

Tebliğdeki ayrıntılar şöyle: 

• e-Ticaret aracı hizmet sağlayıcıları, internet ortamında ilan yayınlayanlar ve internet reklamcılığı hizmet araçları işi yapan fimaların işe başladıkları tarihten itibaren 3 ay içinde e-arşiv fatura sistemine geçiş yapması gerekiyor.
   
• Yeni düzenlemelerle birlikte, vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen faturalar için uygulanan parasal sınır kaldırılmıştır. 1 Ocak 2026 itibarıyla, tutarına bakılmaksızın bu alıcılara yapılan tüm satışlarda e-Arşiv fatura düzenlenmesi esastır. Bu nedenle, önceki yıllarda uygulanan 3.000 TL sınırı artık geçerli değildir.
   
• Vergi mükellefi olan muhataplar açısından ise fatura düzenleme mecburiyeti doğuran genel sınır esas alınmaktadır. 2026 yılında, fatura düzenleme mecburiyeti 12.000 TL olarak belirlenmiştir. Aynı gün içinde vergi mükellefi olsun veya olmasın, bir kişi adına yapılan satışlarda 12.000 TL’ye kadar ÖKC fişi düzenlenebilir. Toplam tutarın 12.000 TL’yi aşması halinde, bu tutarı aşan satışlar için ÖKC fişi düzenlenmesi mümkün olmayıp, satışın alıcının mükellefiyet durumuna göre e-Fatura veya e-Arşiv Fatura ile belgelendirilmesi zorunludur.
   
• İstisna olarak, basit usulde vergilendirilenler ile işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler, 31 Aralık 2026’ya kadar 3.000 TL’ye kadar olan işlemler için kâğıt fatura düzenleyebilir; bu tutarı aşan işlemlerde ise e-Arşiv fatura zorunludur.

Galeri işletmecilerinde fatura düzenlemesi ile ilgili değişiklikler için tebliğde yer alan “internet satışı” ve satışa aracılık kavramının ne olduğunu incelememiz gerekiyor.

Tebliğde internet satışı; “mal ve hizmetlerin sipariş ve satın alma süreçlerinin tamamının internet üzerinden gerçekleştiği satış biçimi” olarak tanımlanıyor. Bu tanımdan hareketle firmanızın iş modeli internet üzerinden sipariş almak, elektronik ortamda hizmet ya da kiralama sözleşmesi oluşturmak gibi aşamalardan oluşuyorsa e-fatura ve e-arşiv uygulamasına geçme zorunluluğunuz olabilir. e-Fatura ve e-arşive geçiş zorunluluğunu mali müşavirlerinize de danışarak netleştirmenizi tavsiye ederiz.

e-Faturaya geçiş işlemlerine mali bir mühür temin ederek başlanır. Mali mühür aldıysanız Gelir İdaresi Başkanlığı’nın online e-fatura başvurusu sistemini kullanarak başvurunuzu yapabilirsiniz.

e-Faturaya geçiş işlemi için dilediğiniz zaman başvuruda bulunabilirsiniz. Zorunluluk kapsamında iseniz 1 Temmuz 2025 tarihine kadar başvuru işlemlerinizi tamamlayıp e-faturaya geçiş yapmalısınız.

e-Fatura sorgulama işlemi, canlı e-fatura sorgulama sistemi üzerinden vergi kimlik numarası veya TC kimlik numarası ile yapılabiliyor. Mevcut bilgileri ekrandaki bilgilerle karşılaştırarak kontrol etmek gerekiyor.

Özel matrah uygulaması, ikinci el motorlu taşıt ticareti yapanları ilgilendiren bir konu. Satıcı, aracı KDV mükellefi olmayan bir kişiden veya mükellef olup istisna kapsamına giren durumları takiben aldığında ve ikinci alıcıya teslim ettiğinde bir miktar karşılığı satış gerçekleşir. Bu miktardan alış bedeli düşüldükten sonra kalan tutar özel matrahtır.

Bu durumda KDV ödenmeksizin alınan araçların satışında düzenlenecek faturaların KDV'si alış ile satış bedeli arasındaki fark üzerinden hesaplanır. KDV hesaplanarak alınan ikinci el araçların tesliminde özel matrah uygulanmaz.

Özel matrah uygulanabilmesi için, aracın basit tadil, bakım ve onarım işlemleri dışında vasfında esaslı değişiklik yapılmaması gerekmektedir. Ayrıca satıcının yetki belgesine sahip olması da önemli bir koşuldur.

Örneğin, bir aracın bakımını yaptırmak ve jantlarını değiştirmek esaslı bir değişiklik durumu oluşturmazken motoru dahil başka birçok parçasını da değiştirmek vasfında esaslı değişiklik kapsamına girer.

Özel matrah uygulaması Paraşüt'te de mevcut! Gelin, özel matrah uygulamak için izlemeniz gereken adımları inceleyelim:

• Yeni satış faturası oluşturmaya başlayın.
• Gerekli bilgileri girdikten sonra KDV oranını %0 seçin.
• Faturayı kaydedin.
• Paraşüt uygulamasında özel matrah fatura oluşturma aşamasında değil, faturayı gönderme aşamasında eklenebiliyor. Dolayısıyla özel matrah ekleyebilmeniz için "Fatura gönder” butonuna tıklamalısınız.
• Faturanızı resmileştirirken KDV’yi %0 olarak belirtmenizin sebebi olarak GİB tarafından belirlenmiş istisna kodlarından birini seçmeniz gerekiyor. Bunlardan biri de özel matrah. Faturanızı elektronik ortamda göndermek istediğinizi belirttikten sonra karşınıza çıkacak istisna kodları listesinden özel matrahı seçmeniz yeterli.

Oto kiralama ve ikinci el araç satın alım satım işlemleri, her adımında dikkat gerektirir. Müşterilerinizin aracı kiraladığı saatten teslim ettiği saate, bakım zamanlarından kullanım yılına ve durumuna, hasar bilgisinden, faturalandırmaya kadar birçok kayıt gerekir. Bu kayıtlar, faturaların doğru şekilde hazırlanması ve dolayısıyla işletme verimliliği açısından da önemlidir.

Oto galeri fatura kesimi işlemlerinizi ve ön muhasebeyi ilgilendiren daha birçok işlemi muhasebe programları kullanarak yaparsanız firmanızın araç kiralama, ikinci el araç satın alımı süreçlerinize önemli bir katkı sunmuş olursunuz. Size Paraşüt gibi uygun bir ön muhasebe programı ile e-fatura kesme işlemi de dahil olmak üzere elektronik belge hazırlamayı gerektiren tüm faturalaşma işlemlerinizi kolayca gerçekleştirebilirsiniz.

Henüz Paraşüt ile tanışmadıysanız kredi kartı bilgileri dahi girmeden anında hesap oluşturabilir ve Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.