Bir Personelin İşletmeye Olan Maliyeti Nasıl Hesaplanır? 2026

Aklınızda "Personel başına maliyet hesaplaması nasıl yapılır? Çalışan başına ne kadar vergi ve prim ödeyeceğim? Çalışan maliyeti hesabında nelere dikkat etmeli? Asgari ücretin işverene maliyeti 2026 yılında ne oldu?" gibi sorular varsa, bu yazımızda personel maliyeti hesaplama ile ilgili işinize yarayacak tüm bilgileri adım adım inceleyebilirsiniz.

Bir çalışanın işletmeye maliyeti çoğu zaman yalnızca ödenen maaş üzerinden değerlendirilir. Oysa işveren açısından tablo bundan çok daha geniştir. Brüt ücretin yanı sıra SGK primleri, işsizlik sigortası payı, vergiler, teşvikler ve bordroda görünmeyen yan giderler toplam maliyeti belirler.
 

2026 yılı itibarıyla özellikle SGK teşvik oranlarında yapılan değişiklikler (imalat dışı sektörlerde %5’ten %2’ye düşüş) personel maliyeti hesaplamasını her zamankinden daha kritik hâle getirdi. Bu rehberde, bir personelin işletmeye olan gerçek maliyetini adım adım, güncel oranlarla ve karşılaştırmalı tablolarla ele alıyoruz.

İşveren maliyeti, bir çalışanın işletmeye yüklediği tüm yasal ve fiilî giderlerin toplamıdır. Bu maliyet yalnızca çalışanın eline geçen net ücretle sınırlı değildir.
 

Genel olarak işveren maliyeti şu kalemlerden oluşur:

• Brüt ücret
• SGK işveren primi
• İşsizlik sigortası işveren payı
• Vergisel yükümlülükler
• Yan haklar ve dolaylı giderler

Bu çerçeve, Sosyal Güvenlik Kurumu, Gelir İdaresi Başkanlığı ve İş Kanunu düzenlemeleriyle belirlenir.

• Brüt ücret, bordroda esas alınan ve yasal kesintilerin yapılmadığı tutardır.
• Net ücret, çalışanın banka hesabına geçen gerçek tutardır.

İşveren maliyeti hesaplanırken net ücret değil, brüt ücret esas alınır. Çünkü SGK ve işsizlik sigortası primleri brüt tutar üzerinden hesaplanır.

Bir çalışanın brüt ücreti üzerinden işvereni bağlayan başlıca yükümlülükler şunlardır:

• SGK işveren primi
• İşsizlik sigortası işveren payı
• Damga vergisi
• (Brütten anlaşmalı sözleşmelerde) gelir vergisi etkisi

Teşviksiz bir işveren için bu oranların toplamı, brüt ücretin %23,75’i seviyesindedir.

Bordroda doğrudan yer almasa da personel maliyetini artıran önemli giderler vardır:

• Yemek ve yol destekleri
• Kıdem tazminatı karşılığı (%8,33)
• İşe alım ve oryantasyon maliyetleri
• Personel devir hızı (turnover) kaynaklı verim kaybı
• Özel sağlık sigortası, yan hak paketleri

Özellikle yüksek devir oranına sahip işletmelerde, bu gizli maliyetler maaşın %30’una kadar ek yük oluşturabilir.

Personel maliyetini doğru hesaplamak için standart bir yönteme ihtiyaç vardır. Bu sayede bütçeleme, teşvik planlaması ve nakit akışı daha sağlıklı yapılabilir.

Temel formül şu şekildedir:
 

Toplam maliyet = Brüt ücret + SGK işveren primi + İşsizlik sigortası işveren payı
 

Bu formül, yan haklar hariç çekirdek işveren maliyetini verir.

2026 yılında SGK işveren prim oranları sektöre göre farklılaşmaktadır:

• Standart oran: %20,5
• İşsizlik sigortası işveren payı: %2

Teşvikler devreye girdiğinde bu oranlar düşer:

• İmalat sektörü: %5 puan indirim
• İmalat dışı sektörler (hizmet, perakende vb.): %2 puan indirim

Bu fark, aylık personel maliyetinde ciddi bir makas yaratır.

2026 yılında SGK teşvik oranlarında yapılan değişiklikler, personel maliyetlerini doğrudan etkilemektedir. Hangi teşvikten kimlerin yararlanabileceğini ve güncel şartları görmek için SGK Teşvikleri Nelerdir? başlığı referans alınabilir.

2026 yılı için geçerli olacak asgari ücret tutarı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda toplanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu çalışmaları sonucunda açıklanmıştır. Buna göre 2026 yılında uygulanacak:
 

Brüt asgari ücret: 33.030,00 TL

Net asgari ücret: 28.075,50 TL
 

Asgari ücrete uygulanan gelir vergisi ve damga vergisi istisnası, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan mevzuat doğrultusunda 2026 yılında da devam etmektedir. Bu nedenle asgari ücretli çalışanların maaşlarından yalnızca SGK primi ve işsizlik sigortası primi kesintileri yapılmaktadır.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenen prim oranları esas alınarak, 2026 yılında asgari ücretle çalışan bir personelin teşviksiz işverene aylık maliyeti aşağıdaki gibidir:

Bu tutar; ücret ve yasal primler üzerinden hesaplanan temel maliyeti göstermektedir. Yemek, yol, özel sağlık sigortası gibi yan haklar ile SGK teşvikleri, toplam maliyeti artırabilir veya azaltabilir.

Bilgilendirme Notu: 2026 yılına ilişkin asgari ücret ve prim oranlarına dair resmî açıklamalar; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan duyurular esas alınarak takip edilmelidir. İlgili kurumların yayımladığı güncel mevzuat ve hesaplama tablolarına içerik içerisinden bağlantı verilebilir.

2026 yılında asgari ücret tutarı, gelir vergisi ve damga vergisinden istisna olduğu için, asgari ücret tutarına isabet eden kısım üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi hesaplanmaz.

Bu kapsamda asgari ücretli çalışanlar için:

• Gelir vergisi hesaplanır ancak asgari ücrete isabet eden kısmı istisna edilir
• Hesaplanan gelir vergisi tutarı çalışandan tahsil edilmez
• Damga vergisi uygulanmaz

Başka bir ifadeyle, asgari ücretli çalışanın maaşı vergiye tabi olmaya devam eder; ancak asgari ücret tutarına kadar olan kısım vergiden muaf tutulur.
 

Asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanlarda ise, brüt ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden, asgari ücret tutarına isabet eden vergi kısmı düşülür. Kalan tutar üzerinden gelir vergisi tahsil edilir.

Asgari ücret gelir vergisinden istisna olmakla birlikte, asgari ücretin üzerinde ücret alan çalışanlar için gelir vergisi hesaplaması, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen gelir vergisi tarifesi üzerinden yapılır.

2026 yılı için geçerli olacak gelir vergisi dilimleri ve oranları, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan yıllık gelir vergisi tarifesine göre uygulanır. İlgili tarifede:

• Vergi oranları artan oranlıdır,
• Çalışanın yıl içindeki kümülatif gelir vergisi matrahına göre belirlenir,
• Asgari ücret istisnası yalnızca asgari ücret tutarıyla sınırlı olarak uygulanır. 

“Asgari ücretin işverene maliyeti”, çalışanın eline geçen net ücretin üzerine eklenen işveren SGK primi ve işveren işsizlik sigortası primi ile oluşur. 2026’da bu hesap özellikle önemli, çünkü 5510 kapsamındaki prim indirimi imalat dışı sektörlerde %5’ten %2’ye düştüğü için aynı brüt ücrette bile işveren maliyeti sektörlere göre ayrışır. 
 

2026 yılı için asgari ücretin brüt tutarı 33.030,00 TL, net tutarı 28.075,50 TL olarak belirlenmiştir. 
 

İşverene toplam maliyet hesabında, asgari ücret özelinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın yayımladığı hesaplama esas alınır ve iki senaryo öne çıkar:

• İmalat (5 puan indirimli): 39.223,13 TL/ay 
• Diğer sektörler (2 puan indirimli): 40.214,03 TL/ay 

Bu iki tutar arasındaki fark, 2026’da teşvik oranı değişiminin bütçeye etkisini net biçimde gösterir.

Bu tablo, çalışanın eline geçen net tutarın hangi kesintilerden oluştuğunu ve işveren maliyetinin brüt ücretin hangi ek yüklerle büyüdüğünü tek yerde gösterir. 2026 için resmi hesaplamada net ücret; çalışanın SGK primi ve işsizlik sigortası kesintileri sonrası oluşur.
 

Not: İşveren maliyeti hesabında “net” değil, brüt ücret baz alınır.

2026’da kritik nokta şudur: 5510 kapsamındaki indirim imalat sektöründe 5 puan devam ederken, imalat dışı sektörlerde 2 puan uygulanır. Bu ayrım, işverenin ödeyeceği SGK prim yükünü artırıp azaltarak toplam maliyeti değiştirir. 

Asgari ücret için bakanlık hesaplamasında görülen farkın kaynağı:

• İmalat (5 puan indirim) uygulandığında işveren SGK primi daha düşük hesaplanır ve toplam maliyet düşer. 
• Diğer sektörlerde (2 puan indirim) indirim daha sınırlı olduğu için işveren SGK primi daha yüksek kalır ve toplam maliyet yükselir. 

Bu yüzden “asgari ücretin işverene maliyeti” tek bir rakam değil, teşvik durumuna göre değişen bir bütçe kalemidir.

Aşağıdaki tablo, asgari ücretle çalışan bir personelin işverene maliyetini tek bakışta karşılaştırır. Rakamlar, 01.01.2026–31.12.2026 dönemi için resmi hesaplama tablosundaki tutarlardır. 
 

2026’da imalat dışı sektörlerde indirim oranının %2’ye düşmesi, asgari ücretli bir çalışan için aylık işveren maliyetini artırır. Bu artış, çoklu personel istihdam eden işletmelerde yıllık bütçede belirgin bir fark yaratır.

Personel maliyeti sabit bir kalem değildir. Aynı brüt ücret üzerinden çalışan iki personelin işverene maliyeti; sektör, teşvik durumu, vergi dilimi ve sağlanan yan haklara göre değişebilir. Bu nedenle yalnızca “asgari ücret ne kadar?” sorusu yeterli değildir; maliyeti etkileyen değişkenlerin tamamı birlikte değerlendirilmelidir. 2026 yılında özellikle SGK teşvik oranındaki değişiklik, artan oranlı gelir vergisi sistemi ve yan hak istisna tutarları işletme bütçelerinde belirleyici rol oynar.

Personel maliyetini doğrudan etkileyen en kritik unsur, 5510 sayılı Kanun kapsamında uygulanan SGK prim indirimi (kamuoyunda “5 puanlık teşvik” olarak bilinir) olmuştur.

2026 itibarıyla uygulama şu şekildedir:

• İmalat sanayi işyerleri: 5 puanlık indirim devam etmektedir.
• İmalat dışı sektörler (hizmet, perakende, ofis faaliyetleri vb.): İndirim oranı %5’ten %2’ye düşürülmüştür.

Bu değişiklik, işverenin ödeyeceği SGK prim yükünü artırmıştır.

Örneğin brüt 33.030 TL üzerinden:

• 5 puan indirimli senaryoda prim yükü daha düşük hesaplanır.
• 2 puan indirimli senaryoda işverenin cebinden çıkan tutar artar.

Bu fark, asgari ücretli bir çalışan için aylık yaklaşık 1.000 TL’ye yakın maliyet artışı anlamına gelir.

Bir işletmede 10 personel olduğunu düşünürsek, bu değişiklik yıllık bazda 100.000 TL’ye yaklaşan ek yük oluşturabilir.
 

Bu nedenle:

• NACE kodunun doğru tanımlanması
• SGK teşvik şartlarının eksiksiz sağlanması
• Prim borcu oluşmaması maliyet kontrolü açısından kritik önemdedir.

Türkiye’de gelir vergisi sistemi artan oranlıdır. Yani çalışan yıl içinde daha yüksek gelir dilimine geçtikçe kesinti oranı artar. Asgari ücret gelir vergisinden büyük ölçüde istisna olsa da, asgari ücretin üzerinde maaş alan çalışanlarda durum farklıdır.
 

Bu durum özellikle şu senaryoda işvereni etkiler:

• Çalışanla brüt ücret üzerinden anlaşılmışsa
• İşveren yıl sonunda net ücreti korumayı taahhüt ediyorsa

Çalışan üst vergi dilimine geçtiğinde:

• Net ücret düşer.
• İşveren neti sabit tutmak isterse ek ücret ödemek zorunda kalabilir. 
• Bu da fiilen işveren maliyetini artırır.
  
  Örneğin yılın başında %20 diliminde olan bir çalışan, yıl içinde %27’lik dilime geçerse, işveren net maaşı korumak için brütü artırmak zorunda kalabilir. Bu artış, SGK prim yükünü de beraberinde büyütür.

Çalışan yıl içinde üst vergi dilimine geçtiğinde net ücret düşebilir ve bu durum işveren maliyetini dolaylı olarak artırabilir. Vergi dilimlerinin ücretlere etkisini daha net görmek için Gelir Vergisi Hesaplama rehberi referans alınabilir.
 

Dolayısıyla bordro planlaması yapılırken:

• Vergi dilimi geçiş ayları
• Kümülatif matrah takibi
• Netten anlaşma / brütten anlaşma farkı dikkate alınmalıdır.

Yan haklar doğru planlandığında maliyeti artırmak yerine optimize edebilir.

2026 yılı itibarıyla yemek ve yol yardımlarında belirli tutarlara kadar vergi ve SGK istisnası uygulanır. Bu sayede:

• Çalışan memnuniyeti artar.
• İşveren aynı maliyetle daha yüksek yan hak sağlayabilir.

Örneğin:

• Nakit yemek yardımı belirli günlük tutara kadar gelir vergisi ve primden istisnadır.
• Yol yardımı da belirlenen sınırlar dahilinde avantaj sağlar.

Bu istisnalar sayesinde işveren:

• Aynı brüt artışı yapmak yerine,
• Vergisel avantajlı yan hak modelini tercih ederek

toplam maliyeti daha kontrollü yönetebilir.
 

Ancak dikkat edilmesi gereken nokta şudur: İstisna tutarlarının aşılması halinde, aşan kısım hem vergiye hem de SGK primine tabi olur. Bu da maliyet avantajını ortadan kaldırabilir.

Artan SGK primleri, değişen teşvik oranları ve yükselen işgücü maliyetleri karşısında işletmeler için en kritik konu yalnızca hesap yapmak değil, maliyeti aktif şekilde yönetmektir.

Personel giderleri çoğu KOBİ’de toplam giderlerin en büyük kalemidir. Bu nedenle doğru stratejilerle yapılacak küçük iyileştirmeler bile yıllık bütçede ciddi fark yaratır.

Aşağıda, 2026 koşullarında işletmelerin uygulayabileceği üç temel maliyet optimizasyon alanı yer alıyor.

2026 itibarıyla SGK prim teşviklerinde sektör bazlı farklılaşma oluşmuştur. İmalat sektöründe %5 puanlık indirim devam ederken, imalat dışı sektörlerde oran %2’ye düşmüştür.

Bu nedenle işletmeler için ilk adım şudur:

• NACE kodunun doğru tanımlandığından emin olmak
• SGK teşvik şartlarını eksiksiz sağlamak
• Prim borcu oluşturmamak
• Teşvik kaybına yol açabilecek bordro hatalarını önlemek

Yanlış NACE kodu veya eksik belge nedeniyle teşvikten yararlanamamak, personel başına aylık yaklaşık 1.000 TL’ye varan ek yük oluşturabilir. Özellikle büyüyen işletmelerde teşvik takibinin manuel yapılması hata riskini artırır. Düzenli kontrol edilmediğinde, işletmeler aylarca fark etmeden yüksek prim ödeyebilir. Teşvik yönetimi artık “muhasebe detayı” değil, doğrudan kârlılık konusudur. NACE kodları ile ilgili detaylı bilgiye NACE Kodu Nedir, Ne İşe Yarar? 2026 Sorgulama ve Öğrenme Rehberi başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Personel maliyetini artıran en büyük gizli giderlerden biri yüksek devir oranıdır.

Araştırmalar, yeni bir çalışanın işe alım ve adaptasyon sürecinin işletmeye maaşın %30’una kadar ek maliyet yaratabildiğini gösteriyor. Bu maliyet şunlardan oluşur:

• İşe alım süreci (ilan, mülakat, zaman kaybı)
• Oryantasyon ve eğitim süresi
• Düşük verimlilik dönemi
• Ayrılan çalışanın yarattığı operasyonel boşluk

Örneğin aylık 40.000 TL maliyeti olan bir çalışan için devir kaynaklı dolaylı maliyet 12.000 TL’ye kadar çıkabilir.
 

Turnover oranını azaltmak için:

• Net ve şeffaf ücret politikası
• Performans bazlı prim sistemi
• Yan hak optimizasyonu
• Çalışan bağlılığı programları

uzun vadede doğrudan maliyet avantajı sağlar.

Personel sadakati, yalnızca İK konusu değil; finansal sürdürülebilirlik konusudur.

Personel giderlerinin Excel tabloları veya manuel yöntemlerle takip edilmesi:

• Hata riskini artırır
• Teşvik kayıplarına yol açabilir
• Nakit akış planlamasını zorlaştırır

Dijital bir ön muhasebe programı kullanıldığında ise:

• Personel giderleri kategori bazlı izlenir
• SGK ve prim yükü net görülür
• Aylık maliyet raporları otomatik oluşur
• Bütçe planlaması daha sağlıklı yapılır

Özellikle büyüyen işletmeler için maliyet görünürlüğü, karar alma hızını artırır. Personel giderlerinin düzenli raporlanması, hangi ay ne kadar prim ödendiğini ve teşvik etkisini net biçimde gösterir. Bu sayede maliyet yönetimi reaktif değil, proaktif hâle gelir.

Giderlerin dijital ortamda yönetilmesi, bordro ve muhasebe süreçlerinde hız kazandırır. Bu dönüşümün önemli bir parçası olan e-Fatura Nedir? konusu, işletmelerin maliyet yönetimini kolaylaştırır.

2026 yılında personel maliyeti yalnızca maaş artışlarıyla değil, teşvik değişiklikleri ve vergi yapısıyla da şekilleniyor.

Doğru bütçeleme için:

• Brüt ücret bazlı maliyet hesabı yapılmalı
• Teşvik farkları dikkate alınmalı
• Yan haklar stratejik planlanmalı
• Turnover maliyeti göz ardı edilmemeli

Personel giderlerini düzenli ve şeffaf şekilde takip etmek, işletmenin kârlılığını doğrudan etkiler.

Eğer personel maliyetlerinizi daha net görmek, giderlerinizi kategorize etmek ve bütçenizi kontrol altında tutmak istiyorsanız, dijital muhasebe çözümleri bu süreci kolaylaştırır.

Personel giderlerinizi tek ekrandan takip ederek maliyetlerinizi daha öngörülebilir hâle getirebilirsiniz.

Asgari ücret tespit komisyonu, 2025 yılı asgari ücret tutarını belirledi. 

Asgari ücret 2025 yılında aylık net 22.104 TL oldu.

Asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi matrahı ve damga vergisi tutarı, asgari ücretten yüksek olan maaş hesaplamalarını etkilediği için öncelikle asgari ücret hesaplamasını paylaşmak istiyorum.

Asgari ücretin işverene maliyeti 2025 yılında aylık brüt 26.005,50 TL , aylık net 22.104,67 TL, günlük brüt 866,85 TL olarak belirlendi.  

Asgari ücretin işverene toplam maliyeti ise 30.621,48 oldu. (%5 indirim hakkı kazanılması halinde)  

2025 Sigorta primine esas kazancın üst sınırı ise aylık 195.041,4 TL. 

Personel maliyetinin ilk kalemi brüt maaş ücretidir. Bu nedenle incelememize brüt ücret hesaplama işlemi ile başlayalım. Netten brüte maaş hesaplama adımları şu şekildedir:

Brüt Maaş = Net Maaş + (SGK İşçi Primi + İşsizlik Primi) + Gelir Vergisi + Damga Vergisi

İşçinin işverene olan maliyeti brüt maaşla sınırlı kalmamaktadır ve bu adım da aşağıdaki şekilde hesaplanır:

İşçinin İşverene Maliyeti = Brüt Maaş + SGK İşveren Payı

2025 yılı için belirlenen asgari ücret tutarına göre, asgari ücretlinin işverene olan maliyetini aşağıdaki tabloda detaylandırdık. İşveren maliyetine geçmeden önce, asgari ücretin toplam netini hesaplayalım. Ardından işverene olan maliyetini detaylı görebileceksiniz. 

2025 Yılı Asgari Ücret Hesaplaması

Aşağıdaki tablo 2025 asgari ücret tutarına göre hesaplanmıştır. 

Asgari ücretin işverene maliyeti ise şu şekilde: 

Elemanlarınızın aldığı maaşlar gelir vergisine tabidir ve maaşlar üzerinden kesilen gelir vergisini işçi adına işletmenizin ödemesi gerekmektedir. Ödemeniz gereken vergi tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanır:

Vergilenecek Maaş Tutarı = Brüt Maaş – SGK İşçi Payı (SGK İşçi Primi + İşsizlik Primi) Vergi Tutarı = Vergilenecek Maaş Tutarı x Gelir Vergisi Oranı (%)

Gelir vergisi oranları (yüzdeleri) ise aşağıdaki bilgiler baz alınarak belirlenir. 

2025 yılı ücret gelirleri için vergilenecek maaş tutarı ve gelir vergisi oranı aşağıdaki gibidir: 

Belli şartları yerine getirmeniz durumunda faydalanabileceğiniz ve işveren hissesine uygulanan 5 puanlık indirimden bahsetmek istiyorum.

Bu indirimden faydalanmak için işverenlerin; 

1. Çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna vermeleri, 

2. Sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, 

3. Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmektedir. 

Sosyal Güvenlik Kurumu web sitesinde yer alan “Sigorta Primlerinin Ödenmesi Yükümlülüğü” başlığı altında; işverenlerin sigortalı olarak çalıştırdıkları personellerinin prime esas kazançları üzerinden hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını, sigortalıların ücretlerinden keserek, kendi hissesine isabet eden prim tutarlarını da bu tutarlara ekleyerek en geç takip eden ay/dönemin sonuna kadar ödemeleri gerektiğini belirtmiştir.

Aşağıdaki tablo 2025 SGK Prim Oranlarına göre hesaplanmıştır. 

Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun asgari ücret tutarına göre yaptığı hesaplamada, 2025 yılı için geçerli olacak sosyal güvenlik primi, işsizlik sigortası primi ve sosyal güvenlik destek primine esas kazançların alt ve üst sınırlarını belirledi.  

İşsizlik sigortası primi 

4/b kapsamındaki sigortalıların prim oranı %34,5’tir. (1), (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerine tabi sigortalıların ödeyecekleri prim tutar detayları şu şekilde:

Günlük kazanç alt sınırına göre : 866,85 TL  x 30 x % 34,5 = 8.971,90 TL,

Günlük kazanç üst sınırına göre : 6.501,38 TL x 30 x % 34,5 = 67.289,28 TL,

Sigorta prim hesaplamaları, sosyal güvenlik sisteminin belirlediği oranlara ve çalışanın kazancına göre yapılır. Brüt maaşa göre yapılan prim hesaplamalarında hem çalışandan hem de işverenden kesintiler yapılır. Hesaplamalarda şöyle farklılıklar da vardır.  

Mesela sağlık sigortası primi hesaplanırken brüt maaşın belli bir yüzdesi üzerinden; işsizlik sigortası primi hesaplanırken ise sabit bir tutar üzerinden hesaplama yapılır. 

2025 asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi matrahı ve damga vergisi tutarı, asgari ücretten yüksek olan maaş hesaplamalarını etkilediği için öncelikle asgari ücret hesaplamasını paylaşmak istiyorum.

Asgari ücretin işverene maliyeti 2025 yılında aylık brüt 26.005,50 TL , aylık net 22.104,67 TL, günlük brüt 866,85 TL olarak belirlendi. Asgari ücretle çalışan bir personelin maliyetini şu şekilde hesaplayabiliriz: 

2025 Yılı Asgari Ücret Hesaplaması

Aşağıdaki tablo 2025 asgari ücret tutarına göre hesaplanmıştır. 

Brüt Ücret: 26.005,50 TL

SGK Primi İşçi Payı (%14): 3.640,77 TL

İşsizlik Sig. Fonu (%1): 260,06 TL

Kesintiler Toplamı: 3.900,83 TL

Toplam Net Ücret: 22.104,67 TL

Gelir Vergisi Matrahı: 0

Damga Vergisi: 0

Aylık sigorta primi hesaplama, aylık kazanç alt sınırına göre şöyle hesaplanır.

866,85 TL x 30 x % 35 = 9.101,93 (*) (/30 x gün sayısı),  

Aylık kazanç üst sınırına göre: 6.501,38 x 30 x % 35 = 68.264,49 TL (*) (/30 x gün sayısı), ödeyeceklerdir. 

Brüt ücret ve net ücret arasındaki fark şu şekildedir. Brüt maaş, bir çalışanın maaşından kesintilerin yapılmamış halidir. Net maaş ise çalışanın kazandığı maaşından gelir vergisi, SGK primi, işsizlik primi gibi yapılan kesintiler sonrası eline gelen net maaş miktarıdır.

Personel maliyetinin ilk kalemi brüt maaş ücretidir. Brüt ücret hesaplama işleminde, netten brüte maaş hesaplama adımları şu şekildedir:

Brüt Maaş = Net Maaş + (SGK İşçi Primi + İşsizlik Primi) + Gelir Vergisi + Damga Vergisi 

Sigortalının Ödediği Primler ve hesaplaması şu şekilde:

Brüt maaşın %14'ü.

Hesaplama: 26.005,5 TL x 0.14 = 3,640.77 TL

Sağlık Primi: Genel sağlık sigortası primidir ve çalışanın sağlık hizmetlerinden yararlanmasını sağlar.

Brüt maaşın %5'i.

Hesaplama: 26.005,5 TL x 0.05 = 1,300.28 TL

İşsizlik Primi: İşsiz kalan çalışanlara belirli bir süre boyunca maddi destek sağlamak için ödenir.

Brüt maaşın %1'i.

Hesaplama: 26.005,5 TL TL x 0.01 = 260.06 TL 

4857 sayılı İş Kanununa göre haftalık çalışma süresinin 45 saat olarak belirlendiği işlerde, her 1 saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal saatlik çalışma ücretinin %50 fazlası olmalıdır.  

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı öncülüğünde belirlenen asgari ücret, bir çalışana yasal olarak verilmesi gereken taban ücreti ifade eder. Asgari ücret genellikle yılda bir kez güncellenir. Enflasyon ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak ara artışlar da yapılabilir.

2025 yılında net asgari ücret tutarı 22.104,67 TL'dir.

SGK primi ise sigortalı çalışan işçilerin sosyal güvenlik haklarını güvence altına alan bir prim sistemidir. Hem işveren hem de çalışan tarafından aylık olarak prim yatırılır.

Asgari ücret SGK Primi (%14) işçi payı 3.640,77’dir.  

İşverenin ödemesi gereken SGK Primi (%15.75) ise   4.095,87'dir.

Aşağıdaki tablo 2025 asgari ücret tutarına göre hesaplanmıştır. 

Asgari ücret SGK primi brüt maaş üzerinden hesaplanır. Bir önceki başlığımızda bu oranlardan bahsetmiştik. İşverenin ödemesi gereken SGK Primi %15.5, çalışanınki ise %14 demiştik. 

Şimdi ise 2025 yılı prime esas kazancın taban ve tavan fiyatlarından bahsedelim. 

Asgari ücretlinin işverene maliyeti aylık olarak şöyledir. 2025 Ocak ayı itibarıyla  asgari ücret SGK primi, 4.095,87’dir. Bu tutar brüt maaş üzerinden hesaplanır ve SGK primi oranı %15,75*’tir. 

*Sigorta primi işveren payının hesabında, 5 puanlık indirim dikkate alınmıştır.

Asgari ücret üzerinden çalışanın ödediği SGK primi ve işsizlik sigorta primi toplam ücreti  3,900.83 TL. Bu işçiden kesilen toplam tutardır. 

İşveren açısından bakacak olursak da  asgari ücretin işveren için toplam maliyeti 30.621,48 TL (5 puanlık indirim ile)'dir. İşveren için SGK primi %15.75, işsizlik sigorta primi ise %2’dir. 

Her işverenin maliyet yönetimi ve stratejisi, şirketin faaliyet gösterdiği sektöre, pazardaki konumuna, çalışan sayısına ve büyüklüğüne göre değişiklik gösterir.  

Öncelikle maliyet yönetimini kısaca açıklayalım;

Bir işletmenin, ürün veya hizmetinin üretimi aşamasında ortaya çıkan maliyetlerini planlaması ve düzenli kontrol etmesi maliyet yönetimidir. Bu şekilde, kaynaklar etkin bir şekilde kullanılırken, maliyetlerin düşmesi ve karlılığın artırılması amaçlanır.

Aynı zamanda rekabet avantajının korunması ve sürdürülebilir büyüme de bu şekilde gerçekleşir. Maliyet muhasebesi, bütçeleme ve performans ölçüm araçları gibi çeşitli finansal araçlar bu süreçte tercih edilebilir. 

Personel maliyetlerini azaltmak için size önerdiğimiz birden fazla yöntemi işletmeniz içerisinde değerlendirebilirsiniz.  

• İlk olarak uzaktan çalışma veya hibrit çalışma yöntemini benimseyerek, ofis giderlerini (kira, elektrik, su, ofis içi yardımcı personel vb.) azaltabilir, ulaşım masrafını yarıya indirebilirsiniz.
• Çalışanlarınız için sunacağınız eğitim ve sertifika programları, hem motivasyonu ve iş kalitesini artırabilir hem de çalışanlarınızın edindiği yeni bilgiler ve bakışaçısı ile işletmenizin vizyonuna katkı vermesini sağlayabilirsiniz.
• Otomasyon ve yazılım çözümleri ile iş gücünü teknolojik bir boyuta taşıyarak personel ihtiyacını azaltabilir, işveren maliyetini düşürebilirsiniz.
• Performans yönetimleri ile düşük performans gösteren çalışanlarınızı belirleyip onların performansını artıracak çözümler geliştirerek verimliliği artırabilirsiniz.
• İş kalemlerini doğru belirleyerek bir personelin, bir işe ne kadar zaman ayırdığını belirleyebilir ve süreci nasıl iyileştirebileceğinizi planlayabilirsiniz. Kolay ve hızlı çözüm sunan uygulamaları devreye alarak, personel sayısını azaltabilir, farklı iş kalemlerine daha hızlı zaman ayırabilmesine olanak tanıyabilirsiniz.  

İşverenlerin ve çalışanların hak ve sorumluluklarının belirlenmesini içeren yasal düzenlemeler, işçi ve işveren haklarını karşılıklı olarak kapsar.

Hizmet sözleşmesinde hem işçinin hem de işverenin sorumluluklarına Mevzuat Bilgi Sistemi web sitesinde detaylı olarak yer verilmiştir.

Hizmet sözleşmesi kapsamında işçinin işverene yükümlülükleri (borçları) şu şekildedir:

Bizzat çalışma borcu

Sözleşmeden veya durumun gereğinden aksi anlaşılmadıkça, işçi yüklendiği işi bizzat yapmakla yükümlüdür.

Özen ve sadakat borcu

İşçi, yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır.

İşçi, hizmet ilişkisi devam ettiği sürece, sadakat borcuna aykırı olarak bir ücret karşılığında üçüncü kişiye hizmette bulunamaz ve özellikle kendi işvereni ile rekabete girişemez.

Teslim ve hesap verme borcu

İşçi, üstlendiği işin görülmesi sırasında üçüncü kişiden işveren için aldığı şeyleri ve özellikle paraları derhâl ona teslim etmek ve bunlar hakkında hesap vermekle yükümlüdür.

İşçi, hizmetin ifasından dolayı elde ettiği şeyleri de derhâl işverene teslim etmekle yükümlüdür.

Fazla çalışma borcu

Fazla çalışma, ilgili kanunlarda belirlenen normal çalışma süresinin üzerinde ve işçinin rızasıyla yapılan çalışmadır. Ancak, normal süreden daha fazla çalışmayı gerektiren bir işin yerine getirilmesi zorunluluğu doğar, işçi bunu yapabilecek durumda bulunur ve aynı zamanda kaçınması da dürüstlük kurallarına aykırı olursa işçi, karşılığı verilmek koşuluyla, fazla çalışmayı yerine getirmekle yükümlüdür. Özel kanunlardaki hükümler saklıdır.

Düzenlemelere ve talimata uyma borcu

İşveren, işin görülmesi ve işçilerin işyerindeki davranışlarıyla ilgili genel düzenlemeler yapabilir ve onlara özel talimat verebilir. İşçiler, bunlara dürüstlük kurallarının gerektirdiği ölçüde uymak zorundadırlar.

İşçinin sorumluluğu

İşçi, işverene kusuruyla verdiği her türlü zarardan sorumludur.

Bu sorumluluğun belirlenmesinde; işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlığı ve eğitimi gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri göz önünde tutulur. 

Ücret ödeme borcu

İşveren, işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen; sözleşmede hüküm bulunmayan hâllerde ise, asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödemekle yükümlüdür.  

Ücretin ödenmesi

Aksine âdet olmadıkça, işçiye ücreti her ayın sonunda ödenir. Ancak, hizmet sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha kısa ödeme süreleri belirlenebilir.

İşveren, işçiye zorunlu ihtiyacının ortaya çıkması hâlinde ve hakkaniyet gereği ödeyebilecek durumda ise, hizmetiyle orantılı olarak avans vermekle yükümlüdür.

Tatil ve izinler

İşveren, işçiye her hafta, kural olarak pazar günü veya durum ve koşullar buna imkân vermezse, bir tam çalışma günü tatil vermekle yükümlüdür.

İşveren, belirsiz süreli hizmet sözleşmesinin feshi hâlinde, bildirim süresi içinde işçiye ücretinde bir kesinti olmaksızın, günde iki saat iş arama izni vermekle yükümlüdür.

İzin saatlerinin ve günlerinin belirlenmesinde, işyerinin ve işçinin haklı menfaatleri göz önünde tutulur.

Taşıma araçları

İşçi, işin görülmesi için işverenle anlaşarak işverenin veya kendisinin sağladığı bir taşıma aracı kullanıyorsa, taşıtın işletilmesi ve bakımı için gerekli olağan giderler, hizmet için kullanıldığı ölçüde işverence karşılanır.

Hizmet sözleşmesine dahil kapsamlı ve detaylı bilgiye mevzuat.gov.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Bu blog yazısında yalnızca sözleşmede öne çıkan maddelere yer verilmiştir. 

Primler tam ay üzerinden hesaplanır. İşverenler de SGK primlerini ayın sonuna kadar yatırmalıdır. 

Eğer ayın son günü hafta sonuna veya resmi tatil gününe denk geliyorsa, primler takip eden ilk iş gününün mesa bitimine kadar yatırılmalıdır. 

Paraşüt’te, muhasebecinizden alacağınız çalışanlarınızın maaş planlarını basit bir şekilde hesaplamalarınıza ekleyebilirsiniz. Çalışanlarınızın eline geçen net tutarı YENİ MAAŞ / PRİM olarak Paraşüt'e ekleyebilirsiniz. Eğer çalışanınız ile net tutar üzerinden sözleşme yaptıysanız bu maaş giderini düzenli tekrarlayan gider olarak da oluşturabilirsiniz.

Muhasebecinizden aldığınız ve çalışanınız için ödediğiniz vergi tutarlarını da YENİ VERGİ / SGK PRİMİ olarak Paraşüt'e girebilirsiniz.

Ek olarak, çalışanlarınızın şirket için cebinden yaptığı harcamaları ve kendisine verdiğiniz avans tutarlarını da Paraşüt'te takip etmeniz çok kolay.

Keyifli bir ön muhasebe deneyimi ve uygun e fatura fiyatları için Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.