Girişimciler için AR-GE, TÜBİTAK ve KOSGEB Teşvikleri

AR-GE, TÜBİTAK ve KOSGEB teşvikleri, girişimcilerin ve işletmelerin araştırma, geliştirme ve yatırım faaliyetlerini desteklemek amacıyla sunulan devlet destekleridir. Bu teşvikler; vergi indirimi, hibe, kredi veya faiz desteği şeklinde olabilir ve işletmelerin inovasyon projelerini hayata geçirmesine yardımcı olur.

Başvuru koşulları ve sağladığı avantajlar açısından değişkenlik gösteren pek çok teşvik mevcut. Bunlar Yatırım Teşvikleri, AR-GE, TÜBİTAK teşvikleri, KOSGEB teşvikleri, Serbest Bölgeler, Kurumlar Vergisi kanununda yer alan vergi avantajları, Ekonomi Bakanlığı destekleri, Avrupa Birliği fonları ve diğer teşvikler altında toplayabileceğimiz spesifik teşvikler şeklinde sıralanabilir.
 

Bu blog yazımda AR-GE, TÜBİTAK ve KOSGEB teşviklerini genel hatları ile ele alacağız.

2026 yılı itibarıyla Türkiye’de Ar-Ge teşvikleri; güncellenen hibe limitleri, vergi düzenlemeleri ve yeni çağrı takvimleri ile şekillenmeye devam ediyor. TÜBİTAK, KOSGEB ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından sunulan desteklerde yapılan güncellemeler, özellikle teknoloji ve inovasyon projeleri geliştiren işletmeler için önemli fırsatlar sunuyor.
 

Aşağıda, 2026 yılı itibarıyla öne çıkan başlıca gelişmeleri bulabilirsiniz.

TÜBİTAK, teknoloji ve Ar-Ge projelerini desteklemek amacıyla yürüttüğü TEYDEB programlarında bazı destek limitlerini güncellemiştir.

2026 yılı itibarıyla öne çıkan değişiklikler şunlardır:
 

• 1501, 1509 ve 1511 programları kapsamında verilen transfer ödemesi (ön ödeme) üst limiti 30 milyon TL’den 40 milyon TL’ye çıkarıldı.
 

• 1507 KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı kapsamında, proje hazırlık sürecinde alınan danışmanlık hizmetleri için sağlanan destek tutarı 55.000 TL olarak güncellendi.
 

Bu düzenlemeler özellikle Ar-Ge projelerine yeni başlayan KOBİ’ler için finansman açısından önemli bir destek sağlıyor.

TÜBİTAK destek programları belirli dönemlerde açılan çağrılar aracılığıyla yürütülür. 2026 yılı için açıklanan çağrı takviminde öne çıkan programlar şunlardır:
 

• 1501 ve 1507 programlarının 2026 yılı ilk çağrıları açılmış olup başvurular devam ediyor.
 

• 1707 Siparişe Dayalı Ar-Ge Programı kapsamında 2026 yılı ilk çağrısı 13 Mart 2026 tarihinde kapandı. Programın ikinci dönem çağrısının 4 Mayıs 2026 tarihinde açılması ve 17 Temmuz 2026 tarihine kadar başvuru kabul etmesi planlanmaktadır.
 

• Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi – 2026 çağrısı için son başvuru tarihi 2 Nisan 2026 olarak açıklandı.
 

Bu programlar özellikle teknoloji geliştirme, yazılım, yapay zekâ ve inovasyon alanlarında faaliyet gösteren işletmeler için önemli destek fırsatları sunuyor.

2026 yılında KOSGEB ve kalkınma ajansları tarafından sunulan destekler de girişimciler için önemli finansman kaynakları arasında yer alıyor.
 

Öne çıkan desteklerden bazıları şunlardır:

 

KOSGEB girişimci destek programı

2026 yılı ilk dönem başvuruları kapsamında yeni girişimcilere yönelik teknoloji odaklı hibe destekleri sunulmaktadır. Bu program özellikle yeni kurulan işletmelerin büyüme süreçlerini desteklemeyi amaçlar.

 

MEVKA faizsiz kredi desteği

Mevlana Kalkınma Ajansı (MEVKA) tarafından yürütülen program kapsamında, tohumculuk sektöründe Ar-Ge ve inovasyon projeleri için faizsiz kredi desteği sağlanıyor.

2026 yılı itibarıyla KOSGEB tarafından sunulan destek programları, yeni işletme kurmak isteyen girişimciler ve işletmesini büyütmek isteyen KOBİ’ler için önemli finansman fırsatları sunmaya devam ediyor. Girişimcilik, işletme geliştirme ve istihdamı destekleyen programlar kapsamında farklı alanlarda hibe ve finansman destekleri sağlanabiliyor.
 

2026 yılında öne çıkan bazı KOSGEB destekleri şu şekildedir:

Girişimci Destek Programı kapsamında işletmelerin kurulması ve geliştirilmesine yönelik toplamda 2 milyon TL’ye kadar destek sağlanabilmektedir. Program, yeni girişimlerin sürdürülebilir şekilde büyümesini desteklemeyi amaçlar.
 

Program kapsamında iki ana destek türü bulunur:

 

İş kurma desteği

Yeni işletme kuran girişimcilere kuruluş aşamasında finansal destek sağlanır.

• Şahıs işletmeleri için 10.000 TL’ye kadar
• Sermaye şirketleri için 30.000 TL’ye kadar

kuruluş desteği verilebilmektedir.

 

İş geliştirme desteği

İmalat, bilişim ve bilimsel araştırma gibi sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler için 1,5 milyon TL’ye kadar destek sağlanabilmektedir. Bu destek %80 oranında geri ödemeli olarak sunulur.

 

Genç ve kadın girişimciler için ek avantajlar

KOSGEB destek programlarında bazı girişimci grupları için ek destek imkanları da bulunur. Kadın, genç, engelli, gazi veya birinci derece şehit yakını olan girişimciler için destek limitlerine 150.000 TL’ye kadar ilave destek sağlanabilmektedir.

 

Kredi finansman desteği

KOSGEB tarafından sağlanan finansman desteklerinden biri de kredi faiz desteğidir.
 

Bu kapsamda işletmelere:

• 1 milyon TL’ye kadar işletme sermayesi desteği
• 36 ay vade
• Kredinin faizinin %50’sinin KOSGEB tarafından karşılanması

gibi avantajlar sunulabilmektedir.

 

İstihdamı koruma destek programı (2026)

İstihdamı Koruma Destek Programı, özellikle çalışan sayısını koruyan işletmeleri desteklemeyi amaçlar.
 

Program kapsamında:

• 2025 yılına ait prim gün sayısını koruyan işletmelere
• çalışan başına finansal destek sağlanabilmektedir.

Bu program özellikle tekstil ve giyim sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için önemli bir destek olarak öne çıkmaktadır.

Not: Güncel başvuru koşulları ve destek programlarına ilişkin detaylı bilgiye KOSGEB’in e-Devlet portalı üzerinden ulaşabilirsiniz: https://edevlet.kosgeb.gov.tr

AR-GE teşvikleri vergi avantajları sağlar, bu avantajlar çeşitli vergilerde indirim ya da muafiyet olarak karşımıza çıkar. Maliye Bakanlığının hazırladığı 4691 ve 5746 no’lu kanunlarda detayları yer almaktadır.

AR-GE teşviklerinden yararlanmak isteyen firmalar başvuru dosyasını Sanayi ve Ticaret Bakanlığına iletir. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, başvuru dosyasını şeklen inceler eksiklikleri 15 gün içinde tamamlatır ve başvuru dosyasının bir örneğini Değerlendirme ve Denetim Komisyonuna iletir. 

Başvuru, Değerlendirme ve Denetim Komisyonu tarafından en geç 2 ay içinde değerlendirilip karara bağlanır. Kararın olumlu olması halinde sonuç, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve firmaya 7 gün içinde bildirilir. AR-GE merkezi başvurusu olumlu olarak değerlendirilen firmanın “AR-GE Merkezi Belgesi” Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından verilir. “AR-GE Merkezi Belgesi” alan işletme, belge tarihinden itibaren vergi avantajlarından faydalanabilir.

AR-GE teşviklerine her zaman başvurulabilir. Başvurunun hazırlanması aşamasında danışmanlık ve destek veren kuruluşlarla da ilerleyebilirsiniz. Bu firmaları internetten araştırabilirsiniz.

AR-GE merkezi Teknoloji Geliştirme bölgesinde olabileceği gibi şirketiniz ile aynı binada da olabilir. Ama bunun bir takım şartları vardır; ayrı bir fiziki mekan içinde yer almalı, çalışanların çalıştığının fiziki kontrolünü yapacak mekanizmalar olmalı ve bu merkezlerde en az 30 tam zaman eşdeğer AR-GE personeli çalışmalıdır.

AR-GE merkezi ile sağlanabilecek vergi avantajları:

• Kazancın tamamı Kurumlar Vergisinden istisna edilir.
• Kazanç bulunmaması durumunda indirim konusu yapılamayan harcamalar zaman kısıtı olmaksızın sonraki senelere devreder .
• KDV istisnası vardır.
• AR-GE merkezinde çalışan personel ücreti üzerinden hesaplanan Gelir Vergisinin %90’ı (doktoralı değil ise %80’i) istisna edilir.
• Bu personellerin sigorta primi işveren hissesinin yarısı, beş yıl süreyle Hazine tarafından karşılanır.
• Damga vergisi istisnası vardır.
• 500 ve üzerinde AR-GE personelinin çalışması durumunda o yıl yapılan
• AR-GE ve yenilik harcamasının bir önceki yıla göre artışının yarısı AR-GE indirimine eklenir.

AR-GE teşvikleri ile ilgili daha detaylı bilgilere Sanayi Bakanlığının sitesinden ulaşabilirsiniz.

TÜBİTAK Teşvikleri, genelde nakdi teşviklerdir. Nakdi teşviklerde firmaya teşvik tutarı kadar ödeme yapılır. Bu teşvikler TÜBİTAK’a geri ödemeli ya da hibe şeklinde olabilir. Nakdi olmayan teşviklere ise danışmanlık, bilgi transferlerini örnek gösterebiliriz. TÜBİTAK nakdi destekleri karşılayabilmek için devletten ya da yabancı teşvik kurumlarından fonlar temin eder.

TÜBİTAK destekleri 5 ayrı grupta toplanmıştır, bunlar;

• Sanayi AR-GE Proje destekleri
• Akademik AR-GE destekleri
• Bilim ve Toplum Proje destekleri
• AB Çerçeve Programları destekleri
• İkili ve çoklu iş birlikler

Bu grupların altında da programlar vardır. Örneğin Sanayi AR-GE proje destekleri grubunda yer alan başlıca programlar:

• 1501 Sanayi AR-GE Projeleri Destekleme Programı
• 1507 KOBİ AR-GE Başlangıç Destek Programı
• 1509 Uluslararası Sanayi AR-GE Projeleri Destekleme Programı
• 1505 Üniversite Sanayi İşbirliği Destek Programı
• 1511 Öncelikli Alanlar Araştırma Teknoloji Geliştirme ve Yenilik Projeleri
• Destekleme Programı
• 1512 Bireysel Girişimcilik Aşamalı Destek Programı
   

TÜBİTAK destekleri, programlarda yer alan projenizin giderlerinin tamamının ya da bir kısmının hibesi şeklinde olabilir. Destek tutarları için program çeşidine göre üst sınır olabilir ya da olmayabilir. Örneğin 1505 -TÜBİTAK Üniversite Sanayi İşbirliği Destek Programı kapsamında proje 1.000.000.-TL’ye kadar desteklenebilir ya da 1501-Sanayi AR-GE Projeleri Destekleme Programı kapsamında projelere %60 oranında hibe desteği yapılır. 

Bu teşviklere başvurmak için Türkiye’de kurulmuş bir şirket olmanız gerekir. Projeniz onaylandıktan sonra projenin yürütülmesi aşamasında projenin gelişimi hakkında düzenli olarak dönem raporu, YMM raporu ve Proje sonuç raporu sunmanız beklenir.

Bu teşviklerden hangisine başvurabileceğinizi, koşullarını ve avantajlarını değerlendirmek uzmanlık gerektiren ayrı bir konu. Bu konuda hizmet veren firmaları internetten araştırabilirsiniz. İşletmelerin faaliyet alanlarını belirleyen NACE kodları hakkında detaylı bilgi için “NACE kodu nedir?” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Konuyla ilgili detaylı bilgi için TÜBİTAK'ın sitesini ziyaret edebilirsiniz.

KOSGEB teşvikleri kapsamında ağırlıklı olarak Küçük ve Orta Büyüklükteki (KOBİ) firmalar desteklenir. KOBİ projeleri seçilirken işletmelerin üretim, yönetim-organizasyon, pazarlama, dış ticaret, insan kaynakları, mali işler ve finans, bilgi yönetimi ve bunlarla ilişkili alanlarda sunacakları projeler hedeflenmektedir. Belli proje konuları ve giderleri desteklenir.

KOSGEB Teşvikleri aşağıdaki programlarda gruplanmıştır.

• Tematik Proje Destek Programı
• İşbirliği Güçbirliği Destek Programı
• AR-GE, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Destek Programı
• Genel Destek Programı
• Girişimcilik Destek Programı
• Gelişen İşletmeler Piyasası KOBİ Destek Programı
• Kredi Faiz Desteği KOSGEB Teşvikleri proje giderlerinin bir kısmının ya da tamamının karşılanması, hibe ya da faiz desteği şeklinde olabilir. Teşvikler yukarıda belirtilen programlar için çok detaylı açıklanmış olup destek tutarları 500.000.-TL’ye kadar çıkmaktadır.

KOSGEB teşviklerinden faydalanmak için ilk önce KOSGEB’in veri tabanına kaydolmak gerekir. http://www.KOSGEB.gov.tr/ adresine girip “E-KOBİ”ye tıklayarak kayıt işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Firmanızın KOBİ kapsamında olup olmadığının tespit edilmesi için KOBİ beyannamesi doldurmalısınız. Bu beyanname KOSGEB uzmanı tarafından kontrol edilecektir.

Sonrasında sıra sizin için uygun olduğunu düşündüğünüz bir programı seçmeye geldi. Bu programlardan hangisine başvurabileceğinizi, koşullarını ve avantajlarını değerlendirmek uzmanlık gerektiren ayrı bir konu. Bu konuda hizmet veren firmaları internetten araştırabilirsiniz.

Girişimciler için devlet teşvikleri yalnızca finansman desteği sağlamakla kalmaz. Aynı zamanda işletmelerin büyümesini hızlandıran, yeni projelerin hayata geçirilmesini kolaylaştıran önemli fırsatlar sunar.

Bu teşvikler sayesinde işletmeler:
 

• Ar-Ge projeleri için maliyetlerini azaltabilir
• Yeni ürün ve teknoloji geliştirme süreçlerini hızlandırabilir
• Vergi avantajlarından yararlanabilir
• Üniversiteler ve araştırma kurumlarıyla iş birliği kurabilir
• Uluslararası projelere erişim sağlayabilir
 

Özellikle teknoloji odaklı girişimler için bu destekler, projenin fikir aşamasından ticarileşme aşamasına kadar birçok noktada önemli katkılar sağlar.

Bu üç teşvik türü çoğu zaman birlikte anılsa da destek türleri ve başvuru süreçleri açısından farklılık gösterir.

Bu nedenle girişimciler, projelerinin niteliğine ve işletmelerinin büyüklüğüne göre farklı teşvik programlarından yararlanabilir.

AR-GE merkezi kuran işletmeler yalnızca vergi avantajlarından yararlanmakla kalmaz. Aynı zamanda inovasyon kapasitesini artırarak rekabet gücünü yükseltebilir.

AR-GE merkezi kurmanın işletmelere sağladığı bazı önemli avantajlar şunlardır:
 

• Yeni ürün ve teknoloji geliştirme süreçlerinin hızlanması
• Üniversite ve araştırma kurumlarıyla iş birliklerinin artması
• Nitelikli personel istihdamının teşvik edilmesi
• Uluslararası projelere katılım fırsatlarının artması
• Patent ve faydalı model geliştirme imkanlarının güçlenmesi

TÜBİTAK destekleri özellikle teknoloji geliştirme, inovasyon ve bilimsel araştırma projeleri için önemli bir finansman kaynağıdır.
 

Genel olarak aşağıdaki işletmeler TÜBİTAK desteklerinden yararlanabilir:

• Türkiye’de kurulmuş sermaye şirketleri
• Ar-Ge veya inovasyon projesi bulunan girişimler
• Üniversite – sanayi iş birliği projeleri yürüten şirketler
• Teknoloji odaklı startup'lar

Başvurular genellikle proje bazlı değerlendirilir ve proje içeriği, bütçesi ve teknolojik katkısı önemli kriterler arasında yer alır.

Bu nedenle birçok teknoloji şirketi, büyüme stratejisinin bir parçası olarak AR-GE merkezi kurmayı tercih eder.

KOSGEB desteklerinden faydalanabilmek için işletmelerin belirli şartları yerine getirmesi gerekir.

Genellikle şu adımlar izlenir:
 

1- KOSGEB veri tabanına kayıt olunması

2- KOBİ beyannamesinin doldurulması

3- İşletmenin KOBİ statüsünün onaylanması

4- Uygun destek programının seçilmesi

5- Proje veya başvuru dosyasının hazırlanması
 

Bu süreç tamamlandıktan sonra başvurular KOSGEB uzmanları tarafından değerlendirilir.

KOSGEB programları kapsamında desteklenebilen gider kalemleri proje türüne göre değişiklik gösterebilir. Genel olarak aşağıdaki harcamalar destek kapsamına girebilir:
 

• Personel giderleri
• Makine ve teçhizat yatırımları
• Yazılım ve teknoloji giderleri
• Eğitim ve danışmanlık hizmetleri
• Pazarlama ve tanıtım giderleri
 

Destek oranları ve üst limitler başvurulan programa ve proje detaylarına göre farklılık gösterebilir. KOBİ’lerin yararlanabileceği finansman kaynakları hakkında bilgi almak için “Esnaf kefalet kredisi nedir?” başlıklı içeriğimizi de okuyabilirsiniz.

Her teşvik programı farklı amaçlara hizmet eder. Bu nedenle girişimcilerin iş modeline ve proje hedeflerine uygun programı seçmesi önemlidir.
 

Genel olarak şu kriterler değerlendirilmelidir:

• İşletmenin büyüklüğü (startup, KOBİ vb.)
• Projenin Ar-Ge içeriği
• Finansman ihtiyacı
• Projenin süresi
• İş birliği gereksinimleri
 

Doğru programın seçilmesi, destek alma ihtimalini önemli ölçüde artırabilir. İş kurma süreci hakkında daha detaylı bilgi almak için “Şahıs şirketi nasıl kurulur?” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Teşvik programları yalnızca kısa vadeli finansman sağlamaz. Uzun vadede işletmelerin büyümesine de katkı sağlar.

Bu destekler özellikle yenilikçi girişimler için önemli büyüme fırsatları sunar.

Devlet teşvikleri genellikle işletmelerin yenilikçi projeler geliştirmesini, üretim kapasitesini artırmasını ve rekabet gücünü yükseltmesini hedefler.
 

Bu kapsamda aşağıdaki türde projeler desteklenebilir:

• Yeni ürün veya teknoloji geliştirme projeleri
• Üretim süreçlerinin iyileştirilmesi
• Yazılım ve teknoloji geliştirme çalışmaları
• Üniversite–sanayi iş birliği projeleri
• İhracata yönelik inovasyon projeleri
• Dijital dönüşüm ve otomasyon yatırımları
 

Özellikle teknoloji ve inovasyon odaklı projeler, teşvik programlarında daha yüksek destek alma potansiyeline sahiptir.

Türkiye’de girişimcilerin yararlanabileceği birçok farklı teşvik programı bulunur. En yaygın kullanılan destekler şunlardır:

Bu teşviklerin her biri farklı amaçlara hizmet eder ve başvuru koşulları değişiklik gösterebilir.

Teşvik programlarından yararlanmak isteyen işletmelerin başvuru sürecinde bazı önemli noktalara dikkat etmesi gerekir.
 

Başvuru sürecinde öne çıkan noktalar şunlardır:

• Projenin yenilikçi yönünün açık şekilde tanımlanması
• Proje bütçesinin gerçekçi hazırlanması
• Başvuru belgelerinin eksiksiz hazırlanması
• Proje çıktılarının net şekilde belirlenmesi
• Başvuru şartlarının dikkatle incelenmesi
 

Doğru hazırlanan bir başvuru dosyası, teşvik alma ihtimalini önemli ölçüde artırabilir.

 

Girişimciler için devlet teşviklerinin önemi

AR-GE, TÜBİTAK ve KOSGEB destekleri; girişimcilerin projelerini geliştirmesi, yeni ürünler ortaya koyması ve işletmelerini büyütmesi için önemli fırsatlar sunar. Doğru teşvik programını seçmek ve başvuru sürecini doğru şekilde yönetmek, bu fırsatlardan maksimum düzeyde yararlanmayı sağlar.

İşletmenizi kurma ve büyütme sürecinde finansal süreçlerinizi düzenli takip etmek de büyük önem taşır. Gelir–gider takibi, fatura yönetimi ve nakit akışı gibi süreçleri düzenli yönetmek, teşviklerden elde edilen kaynakların daha verimli kullanılmasına yardımcı olur. Yeni bir işletme kurmayı planlıyorsanız, şirket türleri hakkında bilgi edinmek için “Şirket türleri nelerdir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

 

Teşviklerden yararlanan işletmeler için finansal yönetimin önemi

Teşvik programlarından elde edilen kaynakların doğru yönetilmesi, işletmenin sürdürülebilir büyümesi açısından kritik öneme sahiptir.

Bu süreçte işletmelerin:

• Gelir ve giderlerini düzenli takip etmesi
• Proje harcamalarını kontrol altında tutması
• Nakit akışını planlaması
• Finansal raporlarını düzenli incelemesi gerekir.
 

Bu süreçleri manuel yöntemlerle yönetmek zor olabilir. 

Paraşüt ile gelir–gider takibini, fatura yönetimini ve nakit akışını tek ekrandan takip ederek işletmenizin finansal süreçlerini daha kolay yönetebilirsiniz.

İşletmenizi kurmanıza ve büyütmenize yardımcı içeriklerimizi kaçırmamak için Paraşüt bloga abone olabilirsiniz: