NACE Kodu Nedir, Ne İşe Yarar?

NACE (Faaliyet Kodu), işletmelerin resmi kayıtlarda hangi faaliyet alanında yer aldığını belirleyen temel bir tanımlamadır. GİB tarafından hayata geçirilen yeni düzenleme ile birlikte, NACE kodları yalnızca istatistiksel veya idari bir bilgi olmaktan çıkıp, faturalama süreçlerinde uygulanacak KDV oranının belirlenmesinde de doğrudan etkili hale geliyor. Bu nedenle işletmelerin, fiilen yürüttükleri faaliyetlerle uyumlu bir NACE koduna sahip olmaları; hem e-Belge düzenleme süreçlerinde sorun yaşamamak hem de yanlış KDV oranı kullanımından kaynaklanabilecek riskleri önlemek açısından önem taşıyor.

Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) yeni düzenlemesiyle birlikte, işletmelerin faaliyet alanına (NACE – Faaliyet Kodu) uygun KDV oranı ile fatura düzenlemesi yakında zorunlu hale gelecek. Uygulamaya ilişkin tarihler netleştiğinde bu içerik üzerinden sizi bilgilendireceğiz. 

GİB tarafından yapılan yeni düzenleme kapsamında; işletmelerin faaliyet alanlarına (NACE – Faaliyet Kodu) uygun KDV oranı ile fatura düzenlemesi zorunlu hale gelecek. Gelir İdaresi Başkanlığı, tanımlanan faaliyet kodu dışında farklı bir KDV oranıyla e-Belge düzenlenmesine izin verilmeyecek.

Mevcut NACE (Faaliyet Kodu) bilgilerinizi Dijital Vergi Dairesi (İVD) üzerinden sorgulayabilirsiniz. NACE kodunuza karşılık gelen KDV oranınızı ilgili bağlantı üzerinden kontrol etmenizi önemle tavsiye ederiz.  

NACE kodlarınızda eksiklik olduğunu tespit etmeniz durumunda, Dijital Vergi Dairesi (İVD) üzerinden gerekli kontrolleri yaparak ekleme veya güncelleme başvurusunda bulunabilirsiniz. Başvuru adımlarını incelemek için tıklayın.

Bu kapsamda, Paraşüt üzerinden e-Belge oluşturulurken yalnızca NACE (Faaliyet Kodu) bilgilerinizle uyumlu KDV oranları görüntülenebilecektir. Paraşüt üzerinden NACE (Faaliyet Kodu) ile uyumlu olmayan KDV oranları kullanılarak e-Belge oluşturulması ve gönderimi programlarımızda engellenecektir.

Faaliyet alanında güncelleme ve ekleme ihtiyacı bulunuyorsa, başvurunuzu gecikmeden yapmalısınız. Aksi takdirde, faaliyet alanı bilgileriniz doğru ve güncel değilse Paraşüt'ün programında ilgili işlemler engelleyecektir.

Ek olarak, e-ticaret platformları üzerinden satış yapıyorsanız; ürünlerinize tanımlı KDV oranlarının, şirketinizin faaliyet alanını belirleyen NACE kodu ile uyumlu olup olmadığını satış yaptığınız platformların panelleri üzerinden kontrol etmeniz ve gerekli güncellemeleri yapmanız önemlidir. 

Bu düzenlemeyle birlikte getirilen diğer kontroller ise şöyledir: 
 

• Sicil Bilgileri, Faaliyet Kodları ve Mükellefiyet Durumu: 

GİB’in sunmuş olduğu sicil bilgileri servislerinde faal olarak görünmeyen mükellefler için e-Belge düzenlenmesine izin verilmeyecektir.  
 

• Ünvan, Vergi Dairesi Bilgisi: 

Belgeler üzerinde yer alan, belgeyi düzenleyene ait Ünvan, Ad Soyad ve Vergi Dairesi bilgileri; GİB sistemlerinden temin edilen güncel veriler esas alınarak kullanılacaktır.
 

• Gerçek Kişi Mükellefler (TCKN):  

Alıcı bilgilerinde Ad/Soyadı ve Vergi Kimlik Numarası (VKN) bulunması ve alıcının sistemler üzerinden TCKN bilgisinin tespit edilmesi halinde, düzenlenecek faturaların (e-Fatura veya e-Arşiv) TCKN bilgisi kullanılarak kesilmesi zorunludur. Tespit edilen TCKN’nin e-Fatura kayıtlı kullanıcısına ait olduğunun belirlenmesi durumunda ise faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, programlarımızda gerekli kontroller uygulanacaktır. 

Mükemmel bir fikir buldunuz, fikrinizi hayata geçirmek için gerekli maddi kaynakları sağladınız ve sıra şirketinizi kurmaya geldi. Tam bu sırada neler yapmanız gerektiğinizi araştırırken “NACE kodu” kavramıyla karşılaştınız ve kafanızda soru işaretleri mi belirdi? Şirket kurmanın heyecanını yaşarken bu gibi durumlarla karşılaşmanız çok normal.

Avrupa Birliği'nde Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması anlamına gelen NACE kodu, iş yerlerinin çalıştıkları alanlara göre tehlike sınıflarını belirleyen sistemin oluşturduğu altı haneli bir koddur.

Bu sebeple altılı faaliyet kodu olarak da bilinir. NACE kodu uygulaması, “Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC)” ile bağlantılıdır.

Yeni işyeri açacak kişilerin Ticaret Odası'na kayıt yaptırmadan önce mutlaka NACE kodlarını bilmesi gerekir. İşyeri tehlike sınıfının belirlenmesi ve iş sağlığı ve güvenliği kanunu kapsamında gerekli önlemlerin alınması için bu kodun bilinmesi oldukça önemlidir.

Bir başka deyişle; NACE kodu iş yerinizin tehlike derecesini gösterir. İş yerinizin tehlike derecesini çok tehlikeli, tehlikeli, az tehlikeli olmak üzere öğrenerek iş güvenliği gerekliliklerini yerine getirmeniz, işinizi sorunsuz sürdürmenizi de sağlar. Bu nedenle, altılı faaliyet kodunuzu bilmeniz sizin için faydalı olacaktır.

Tehlike sınıfı tespit edilirken o işyerinin yaptığı iş esas alınır.

Az tehlikeli: Gıda, perakende alışveriş, büro hizmetleri gibi iş yerleri.

Tehlikeli: Kesme, imalat, boyama, servis gibi işlerin yapıldığı iş yerleri.

Çok tehlikeli: Maden, inşaat, tersane gibi işlerin yapıldığı iş yerleri.

NACE Kodu, Avrupa Birliği’ne uyum çalışmaları kapsamında bazı kurumlar tarafından kullanılmaktadır. Örneğin, Maliye Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı NACE kodu uygulamasını kullanmaktadır.

Az önce de dile getirdiğimiz gibi şirketinizi Ticaret Odası’na kaydettirmeden önce NACE kodunuzu öğrenmeniz gerekir. Çünkü NACE kodunuzu öğrendiğiniz zaman iş yerinizin tehlike derecesini de öğrenirsiniz.

“Rakamların anlamı ne?” dediğinizi duyar gibiyiz. Kısaca açıklamak gerekirse, altı haneli NACE kodunuzdaki ilk iki rakam genel faaliyet sınıflandırmasını, son dört rakam da alt faaliyet sınıflandırmasını belirtir.

Örneğin 16, “ağaç, ağaç ve mantar ürünleri imalatı; saz, saman ve benzeri maddelerden örülerek üretilen eşyaların imalatı anlamına gelirken; 16.10 “Ağaçların biçilmesi ve playalanması,” 16.10.03 ise “Ağaç yünü, ağaç unu, ağaç talaşı, ağaç yonga imalatı" anlamına gelmekte ve bu faaliyet alanı çok tehlikeli olarak sınıflandırılmaktadır.

İş yerinizin tehlike derecesini (çok tehlikeli, tehlikeli, az tehlikeli) öğrenerek iş güvenliği yasalarının gerekliliklerini yerine getirmeniz, işinizi sorunsuz sürdürmenizi de sağlayacağından altılı faaliyet kodunuzu bilmeniz sizin için faydalı olacaktır.

NACE kodunu belirlemek için, Güncel İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi‘ni kontrol etmelisiniz; bunun için muhasebeciniz veya mali müşavirinizden destek alabilirsiniz.

NACE kodunuzu öğrenmek için birçok yöntem mevcut. Bunlardan biri de İstanbul Öncelikle İstanbul Ticaret Odası’nın web sitesi aracılığıyla olandır.

İstanbul Ticaret Odası’nın ana sayfasından “Ticaret Sicil İşlemleri” > “NACE Kodları” alanlarına sırasıyla tıklayarak arama bölümüne iş alanınızı ilgilendiren kelimeleri girdiğinizde öğrenebilirsiniz.

NACE kodunuzu öğrenmenin daha kolay bir yolu da bulunmaktadır. İşletmenizin SGK sicil numarasının 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. rakamları NACE kodunuzu meydana getirir.

NACE Kodu hatalı olan ya da sonradan sektör veya faaliyet kolu değişen firmalar bağlı oldukları vergi dairesi sicil servisine "NACE Kodu Değişikliği Talep Dilekçesi" vererek NACE kodlarını düzeltebilir veya değiştirebilirler.

Buradaki işleyiş şöyledir:

• Vergi dairesi sicil servisi memurları söz konusu işyerinin NACE Koduna uygun faaliyette bulunup bulunmadığını yerinde tespit eder.
• Tespit edilen duruma göre NACE Kodu değişikliği yapılır ve işyerinin güncellenen NACE Kodu vergi levhasına işlenir.

Gelelim e-ticaret yapanlar için gerekenlere... e-Ticaret yapmak isteyenlerin vergi dairesinden NACE kodu almaları zorunludur. 47.91.14 Nace kodu Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret/elektrik elektronik e-ticaret faaliyetleri için kullanılır.

NACE kodu, işletmelerin faaliyetlerini tanımlamak ve işyeri tehlike sınıfını belirlemek için kullanılan önemli bir araçtır. Aynı zamanda işyeri sahiplerinin doğru kodu belirleyerek çalışanların güvenliğini sağlamaları önemlidir. NACE kodları, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için farklı alt kategorilere ayrılmıştır. Örneğin, bir inşaat şirketi için NACE kodu "inşaat faaliyetleri" olarak belirlenirken, bir e-ticaret sitesi için NACE kodu "internet perakendeciliği" olarak belirlenir. Bununla birlikte, NACE kodları sadece işletmelerin faaliyetlerini tanımlamakla kalmaz, aynı zamanda işletmenin tehlike sınıfını belirlemek için de kullanılır. İşletmenin faaliyetlerine bağlı olarak, işyeri tehlike sınıfı farklı olabilir ve işyeri sahipleri bu tehlike sınıfına göre önlemler almalıdır.

NACE Kodu listesine, TÜİK, GİB, TOBB, İTO gibi kuruluşların resmi web sitelerinden ulaşmanız mümkündür.

Şirketinizi adım adım kuruyorsunuz, peki ya ön muhasebeniz ne olacak? Online ön muhasebe programı Paraşüt ile her şeyi kolayca yönetebilir, mobil uygulamaları sayesinde fiş kaydı, çek kaydı, barkod okuma ve fatura gönderme gibi işlemlerinizi istediğiniz yerden yapabilirsiniz. Tek yapmanız gereken 14 günlük ücretsiz deneme sürenizi başlatıp Paraşüt'ü keşfetmek!