Kıdem Tazminatı Hesaplamak - Nelere dikkat edilmeli?

Çalışanların işten ayrılırken ya da çalışma süreleri boyunca kafalarına takılan en önemli sorulardan: Kıdem Tazminatı nedir? Kıdem Tazminatı nasıl hesaplanır? Neura Mali Müşavirlik'ten Mehmet Orhun tüm detayları ile kıdem tazminatını inceledi.

4 dk
Kıdem Tazminatı Hesaplamak

Kıdem tazminatı, belirli koşulların sağlanması halinde işveren tarafından çalışana verilen tazminat çeşididir.

Çalışanın kıdem tazminatı kazanabilmesi:

Aynı işverene bağlı çalışma süresinin bir yıldan uzun olması ve iş sözleşmesinin aşağıdaki sayılan nedenlerle feshi gerekmektedir:

  • İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık nedeni dışındaki nedenler
  • Askerlik
  • Emeklilik hakkının elde edilmesi
  • Kadın çalışanın evlenmesi ile bir yıllık zaman dilimi içerisinde çalışanın isteği
  • Çalışanının vefatı (Mirasçıları hak kazanır)

İstifa eden çalışan kıdem tazminatı hak kazanamaz.

Kıdem Tazminatı Neleri Kapsar?

Kıdem tazminatı hesabı yapılırken çıplak ücretin yanında çalışana yapılan diğer ödemelerin de incelenerek uygun olanların dikkate alınması gerekir.

Kıdem tazminatında dikkate alınması gereken ödemeler

Yemek yardımı, kasa tazminatı, gıda yardımı, yakacak yardımı, konut yardımı, giyecek yardımı, aile yardımı, çocuk zammı, temettü, taşıt yardımı, sağlık yardımı, havlu-sabun yardımı, sosyal yardım niteliğinde ayakkabı, yıpranma tazminatı, mali sorumluluk tazminatı, bayram harçlığı, lojman tahsisi, teşvik primi, aylık primler gibi ödemeler.

Kıdem tazminatında dikkate alınmayan ödemeler

Yıllık izin ücreti, evlenme yardımı, hafta tatil ücreti, devamlı olmayan bayram harçlığı, hastalık yardımı, genel tatil ücreti, izin harçlığı, seyahat primleri, devamlılık göstermeyen primler, fazla çalışma ücreti, iş arama yardımı, harcırah, bir kere verilen ikramiyeler.

Kıdem Tazminatının Hesaplanması

Kıdem tazminatı, çalışanın işyerinde çalıştığı her bir yıl süresi için, brüt ücretin 30 günlük tutarıdır. 30 günlük ücret; normal ücret ve çalışanın aldığı diğer menfaatlerden oluşur.  Kaç yıl çalışmış ise en son aldığı brüt ücret ile çalıştığı yıl çarpılır. Çarpma işleminde yıl kesirleri de dikkate alınır. Yani arta kalan aylar güne çevrilir ve son brüt ücret 365'e bölünerek günlük ücret bulunur, bu günlük ücret ile güne çevrilen çalışma süreleri çarpılır. Tüm hesaplanan rakamlar toplanır.

Hesaplanan kıdem tazminatı tavanının bir yıla düşen tutarı aşmıyorsa (01.07.2015 - 31.12.2015 dönemi için geçerli kıdem tazminatı tavanı 3828,37) tutar üzerinden sadece damga vergisi kesintisi olur.

Eğer tavanı aşarsa ve işveren aşan kısmı da ödemek isterse için gelir vergisi kesintisi de yapılır. Gelir vergisi oranları %15 ile %35 arasında mevcut birikmiş vergi matrahınıza göre artan oranlardır.

Örnek Kıdem Tazminatı Hesaplaması:
İşe Giriş Tarihi: 01.01.2011
İşten Çıkış Tarihi: 31.10.2015
Kıdem Süresi Toplamı: 4 yıl 10 ay
En son alınan brüt ücret: 3.000
Kıdem Tazminatı Tavanı: 3828,37

4 Yıl için hesaplanan Kıdem Tazminatı Tutarı: 3000* 4 yıl = 12.000 TL

Günlük Ücret: 3000/30 =100 TL

10 Ay için Hesaplanan Kıdem Tazminatı Tutarı: 100 30 gün 10/12 ay = 250

Toplam Brüt Kıdem Tazminatı Tutarı: 12.000 + 2.500 = 14.500 TL

Damga Vergisi Tutarı (binde 7,59): 14.500 TL * 0,00759 = 110 TL

Net Kıdem Tazminatı Tutarı = 14.400 TL

Kıdem Tazminatı ile İlgili Diğer Hususlar:

  • Belirli süreli iş sözleşmelerinde sürenin sona ermesi durumunda kıdem tazminatı ödenmez.
  • Aynı işverene ait bir ya da daha fazla işyerinde, devamlı ya da ara ara hizmet akdi yenilenerek çalışılmış ise kıdem hesabı için toplam çalıştığı süre dikkate alınır.
  • Ücretsiz izin kullanılan süreler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaz.
  • İşveren iş şartlarını tek taraflı olarak değiştirirse ve çalışan bu şartlarda çalışmak istemezse, çalışan 6 gün içeresinde iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Paraşüt Blog Bülteni'ne abone olarak içeriklerden ilk siz haberdar olabilirsiniz:

Mehmet Orhun

Mehmet Orhun

Mehmet Orhun, Neura Mali Müşavirlik'in ortağıdır.

Bültenimize katılın, hiçbir içeriği kaçırmayın!