Girişimlerin hukuka uygunluğunda dikkat edilmesi gerekenler

Girişimcilerin ticari faaliyetlerini sürdürülebilir kılmak, girişimlerini korumak ve karşılaşabilecekleri riskleri önlemek adına hukuka uygun faaliyet göstermeleri, girişim hukukuna uymaları gerekir. Bu yazımızda, girişim faaliyetlerinin hukuka uygun yürütülmesi adına dikkat edilmesi gereken konulara ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde değiniyoruz.

 

İş fikrinin hukuken korunması

Bir girişimin hukuki koruma elde edebilmesi için söz konusu girişimin hukuka uygun bir şekilde faaliyet göstermesi gerekir. Bir diğer deyişle, iş fikri için bilgi veri toplamada ve kamu düzenine veya dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eden bir girişim veya şirket hukuken korunmayacaktır.

Fikri ve sınai haklar, bir girişim sonucu ortaya çıkan ürün veya hizmetin bir başkası tarafından kullanılmasını önleyen ve ilgili ürün veya hizmetin hukuken tanınmasını sağlayan hakları ifade etmektedir. Bu kapsamda, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu hükümleri uyarınca fikri ve sınai hakların hukuken korunduğu açıktır. Önemle belirtmek gerekir ki ilgili mevzuat uyarınca hukuki koruma fikre değil fikir ve sanat mahsulleri kapsamındaki eserlere verilmektedir.

 

Girişimlerin şirketleşmesi süreci

Girişimciler, girişimin geliştirilmesi ile şirket haline getirilmelidir. Kurulacak şirketin türünün belirlenmesi ise vergi yükümlülükleri ve yasal sorumluluklar açısından farklılık gösterdiğinden önem arz edecektir. Şirket, potansiyel olarak ortaya çıkacak ihtiyaçlara yönelik önlemlerin alınması adına kuruluş aşamasındayken birtakım sözleşmeleri yapmalıdır. Bunlardan Gizlilik Sözleşmesi ve Ortaklık Sözleşmesi temel iki sözleşme olarak karşımıza çıkar.

 

Gizlilik Sözleşmesi nedir?

Gizlilik sözleşmesi, taraflar arasında yapılan bir şirkete ait ticari, finansal, hukuki, teknik bilgilerin ve marka, lisans ve telif haklarının şirket tarafından aksi kararlaştırılmadıkça üçüncü kişilere ifşa edilmemesi konusunu içeren bir sözleşme türüdür. Ortaklar arasında yapılan gizlilik sözleşmesinin amacı, tarafların sözleşmeden kaynaklanan ve birbirlerine paylaştıkları gizli bilgilerin korunması ve paylaşılmamasıdır.

 

Ortaklık (Hissedarlık) Sözleşmesi nedir?

Hissedarlık sözleşmesi, ortakların şirketteki paylarının ve şirket yönetimini içeren kuralların belirlenmesi adına şirketin kurulma aşamasından önce yaptıkları sözleşmedir. Girişimlere yönelik ortaklık sözleşmeleri için özel bir sözleşme mevcut olmadığından sözleşme serbestisi kapsamında taraflar kendi aralarında bu sözleşmeyi yapabilmektedirler. Bu sözleşmenin maksadı, söz konusu şirketteki hissedarların hak ve yükümlülüklerini açıkça belirtecek olmasıdır.

Girişimcilere yönelik ön alım hakkı, bir hissedarın hisselerini satması ihtimalinde öncelik olarak diğer hissedarlara söz konusu paya yönelik teklif sunma hakkı verilmesidir. Bu halde, bir hissedarın hissesinin bir kısmının veya tamamının satılmasında mevcut hissedarların ön alım hakları bulunmaktadır. Aksi kararlaştırılmadıkça önalım hakkı, hissedarların hisse oranları ile orantılı olarak yapılmalıdır. Bu hak hissedarlık sözleşmesi çerçevesinde düzenlenebilmektedir.

 

Kişisel verilerin mevzuata uyumlu işlenmesi

Girişimcilerin hukuka uygun olarak faaliyet gösterebilmeleri adına veri toplama aşamasında söz konusu verilerin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na uygun olarak toplanması ve işlenmesi gerekmektedir. Veri işleyen gerçek veya tüzel kişi, ilgili kanun uyarınca veri sorumlusu olduğundan girişimin şirketleşmesinin ardından bahse konu şirket, işleyeceği kişisel verilerden sorumlu olacaktır.

Bu kapsamda, söz konusu kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması için gerekli olan tedbirler de şirket tarafından alınmalıdır. Ayrıca, şirketin VERBİS sistemine kaydolması, gizlilik sözleşmelerini düzenlemesi gibi ilgili kanundan kaynaklanan sorumluluklarına uyumlu hareket etmesi gereklidir.

 

Elektronik ticaret faaliyetlerinin hukuka uygun olması

Günümüzde girişimlerin uygulama alanının büyük bir çoğunluğu elektronik ortamda gerçekleşmektedir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu ve ikincil düzenlemeler elektronik ticari faaliyetleri düzenleyen mevzuatı oluşturmaktadır. Bu kapsamda mevzuat ile uyumlu olarak girişimlerin e-ticaret boyutunun düzenlenmesi bir gerekliliktir.

 

Tüketicinin korunmasına yönelik düzenlemeler

Tüketicinin korunması çerçevesinde girişimin ulaştığı tüketicinin hakları korunmalıdır. Bu kapsamda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a uygun olarak girişimcilerin tüketici haklarına uyumlu olarak ticari faaliyetlerini yürütmesi gerekmektedir.

 

Vergilendirmeye ilişkin düzenlemeler

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin vergi ödemesi bir yükümlülüktür. Vergi mükellefiyeti çerçevesinde girişimcinin hem şirketleşme sürecinden önce hem de sonraki süreçte vergilerini ödemesi gerekecektir.

Girişimin şirketleşmesi süresinde girişimciler için birçok destek programı bulunmaktadır. Girişimcilere sağlanan tüm bu destekler ayrıca uygulanan vergi politikaları ile de güçlendirilmektedir. Girişimcilerin yararlanabileceği destek programlarına ilişkin olarak girişimciler için devlet teşvik ve destekleri ve kadın girişimcilere devlet destek ve teşvikleri isimli yazılarımıza göz atabilirsiniz.

 

İşçi ve işveren arasındaki hukuki ilişkinin korunması

Girişimin şirketleşmesinden önceki süreçte önem arz etmeyen fakat girişimin şirketleşmesi ile birlikte işçi ve işveren arasındaki hukuki ilişkiden doğan ticari bağ, 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile uyumlu olmalıdır. Bu bağlamda, işçi ve işveren arasındaki ilişkiden doğan iş sözleşmesine göre; işçi, iş görme yükümlülüğünü yerine getirmeyi, işveren ise belirlenen para tutarında ödeme yapmayı taahhüt etmektedir.

Bu tür sözleşmelerde işçi ile işveren arasındaki ilişkinin düzenlemesi adına sözleşme kapsamına işçinin çalışma süresi, çalışma bedeli, işin tanımı, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihinin açıkça belirtilmesi önemlidir.

Sonuç olarak, girişimciler ticari faaliyetleri ile ilgili olarak girişimlerini yasal düzenlemelere uyumlu olarak geliştirmelidir. Bu amaç doğrultusunda girişimlerini yasal hale getirmek, hukuki uyuşmazlıkları önlemek ve taraflarla sağlıklı bir sözleşme ilişkisi kurmak gibi birçok sebeple bahse konu mevzuat hükümlerine uygun hareket etmelidirler.

 

Girişimcilerin ön muhasebedeki güvenilir yol arkadaşı, Paraşüt!

Girişiminizi sağlam adımlarla hayata geçirmeniz ve başarılı bir şekilde sürdürebilmeniz için yanınızdayız. Paraşüt, karmaşık gelen Excel tabloları, manuel tutulan ve hata payının yüksek olduğu gelir-gider defterleri yerine son derece basit ve hiç muhasebe bilgisi olmayan birinin dahi rahatlıkla kullanabileceğiniz bir ön muhasebe programıdır.

Kredi kartı bilgileri bile gerekmeden hemen ücretsiz hesap oluşturabilir, Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.