Serbest meslek makbuzu nedir?

Serbest meslek makbuzu, serbest meslek erbabının mesleki faaliyetleri karşılığında yaptığı tahsilatlar için düzenlediği değerli bir evraktır.

Freelance çalışanlar için kolayca SMM kesmek yazımıza göz atabilirsiniz.

Bu noktada, "e-SMM nedir?" diye merak edenler olacaktır. Pek çok belgenin elektronik sisteme taşındığı gibi serbest meslek makbuzunun da elektronik ortamda hazırlanması mümkün. Serbest meslek makbuzunun elektronik ortama taşınması ile oluşturulan belgeye e-SMM denir.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 66. maddesinin birinci fıkrasında serbest meslek erbabı şu şekilde tanımlanmıştır: Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler serbest meslek erbabıdır. Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu vasfı değiştirmez.

Buna göre; kendi nam ve hesabına, mutat meslek halinde faaliyette bulunan; avukat, doktor, diş hekimi, veteriner hekim, mimar, mühendis, müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir, yeminli mali müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, kimyager, noter, serbest öğretmen, artist, menajer, senarist, yönetmen, ebe, sünnetçi, arzuhalci, rehber ve sağlık memuru vb. kişiler serbest meslek erbabıdır.

Bu noktada şunu da belirtmek isteriz. Serbest meslek faaliyeti icra eden hekimler (diş hekimleri ile veteriner hekimler dahil), işyerlerinde kredi kartı okuyucuları (POS-Point of Sale) bulundurmak ve kredi kartı ile yapılan ödemelerde bu cihazları kullanmak zorunda oldukları için, söz konusu cihazlarla düzenlenen POS fişleri Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmiş serbest meslek makbuzu’ olarak kabul edilir.

Fatura mı serbest meslek makbuzu mu arasında kaldıysanız daha detaylı incelediğimiz blog yazımızı okuyabilirsiniz. 

Serbest meslek makbuzu düzenlemek için şu üç adımı takip edebilirsiniz:

• Vergi Dairesi'nden serbest meslek mükellefiyeti açtırın.
• Anlaşmalı matbaada serbest meslek makbuzu bastırın.
• Hizmetinizi verdikten sonra makbuzu doldurup müşterinize verin.

Faturadaki gibi malın teslimi veya hizmetin gerçekleşmesinden itibaren 7 gün içerisinde düzenlemesi gereken belgeden ayrı olarak serbest meslek makbuzunun, tahsilâtın yapıldığı an düzenlenmesi gerekir. Aynı gün düzenlenmesinin sebebi serbest meslek kazancının tahsil esası ilkesine dayanır.

Serbest meslek makbuzu, iki sayfa olarak düzenlenir ve bu sayfalardan biri müşteriye verilir.

SMM’de hem stopaj (gelir vergisi) hem de KDV vardır. Stopaj brüt tutar üzerinden %20 ve KDV %18’dir. Stopajı müşteriniz sizin adınıza vergi dairesine öder (muhtasar beyanname ile). KDV’yi de vergi dairesine siz ödersiniz. Burada brüt ve net kavramları ortaya çıkar ve biraz kafa karıştırır. 

Net: Müşteriden tahsil edeceğiniz tutarın, vergiler düşüldükten sonra elinizde kalacak miktarıdır. Yani sizin kasanızda kalacak olan paradır.

Brüt (Matrah): Net kazancınız üstüne eklenmiş vergilerin de olduğu tutardır.

Verdiğiniz hizmet ile ilgili düzenleyeceğiniz makbuz için hesaplama yaparken hem stopaj oranını hem de KDV tutarını göz önünde bulundurmamız gerekir.

Gelin, şimdi aşağıdaki örnek üzerinden birlikte serbest meslek makbuzu hesaplaması yapalım:

Diyelim ki, müşterinize sağladığınız hizmetin brüt tutarı 500 TL olsun.

Bu durumda;

Stopaj tutarı: Brüt tutar x %20

500 x 20/100= 100 TL’dir.

Net tutar: Brüt Tutar - Stopaj Oranı

500 - 100 = 400 TL

%18 KDV oranı için; 500 x 18/100= 90 TL

NET: 400 + 90= 490 TL’lik makbuz düzenlenir ve bu tutar müşteriden tahsil edilir.

• Makbuzu verenin soyadı adı veya unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası
• Müşterinin soyadı, adı veya unvanı ve adresi
• Alınan paranın miktarı
• Paranın alındığı tarih yazılır ve bu makbuzlar serbest meslek erbabı tarafından imzalanır.
• Serbest meslek makbuzları seri ve sıra numarası dahilinde teselsül ettirilir.

Eğer e-fatura kullanıcısı değilseniz her türlü evrağı matbu olarak da düzenlemelisiniz. Paraşüt'te serbest meslek makbuzlarını oluşturabilir, yazdırabilir ve takip edebilirsiniz. Nasıl mı?

• Paraşüt web sitesini ziyaret ettiğinizde veya bu yazımızın sonunda bulunan "Ücretsiz Dene" butonuna tıklayın.
• Deneme süresi başlatma adımları takip ederken Paraşüt üzerinde kullanacağınız evrak türü olarak Serbest Meslek Makbuzu'nu seçin.
• Hesabınızı açma adımlarını tamamladıktan sonra Paraşüt'ün Serbest Meslek Makbuzu özelliğini kullanmaya başlayabilirsiniz.