07.03.2019
2 Dakikalık Okuma Süresi
Bitcoin işlemlerinin muhasebe kayıtları nasıl tutulur?
Yusuf Şahin
SMMM
Mal ve hizmetleriniz karşılığında Bitcoin ya da diğer sanal paralar ile ödeme alabilir/yapabilirsiniz. Ancak bu işlemlerin muhasebeleştirilmesi sıkıntılı olabiliyor. Peki Bitcoin işlemlerini muhasebeleştirme aşamasında nelere dikkat etmeliyiz?
Bu yazımızda Bitcoin kavramının sorun yaratabildiği noktaları inceleyecek ve şirketlerin (Ltd, A.Ş veya şahıs şirketi) Bitcoin veya diğer sanal paralarla gerçekleştirebilecekleri operasyonların muhasebeleştirilmesi üzerine yoğunlaşacağız.
Öncelikle örnek olarak inceleyeceğimiz operasyonları liste halinde görelim:
- Hizmet karşılığında Bitcoin ile ödeme ya da tahsilat yapılması
- Madencilik (mining) ile Bitcoin kazanılması
- ICO (piyasaya sürülmesi) ile diğer sanal paraların kazanılması ya da satın alınması
- Borsa ya da değiş tokuşa aracılık karşılığında komisyonun Bitcoin ile alınması veya ödenmesi
Bitcoin nedir?
Aslında temel problem Bitcoin’in (ya da diğer sanal paraların) ne olduğunun kesin olarak tanımlanmaması. Bu konuda SPK, BDDK, Vergi İdaresinde kabul edilmiş bir tanım olmadığı gibi diğer ülkelerde farklı farklı uygulamalar mevcuttur.
Bitcoin; para mıdır, menkul kıymet midir, emtia (stok) mıdır? Eğer Bitcoin'in bu üçünden hangi sınıfa girdiğini tespit edebilirsek ona göre muhasebeleştirilmesi ve vergilendirmesi olacaktır.
Kanunlarımızda Bitcoin tanımı yoktur ve geçmişte de genel kabul edilmiş bir uygulaması yoktur. Bu nedenle bu yazımda Bitcoin’in “emtia” olduğu varsayımı üzerinden konuyu değerlendireceğim. Çünkü Bitcoin’in “para” özelliklerini taşımadığı, kanunlara göre “menkul kıymet” olarak değerlendirilemeyeceği konusunda bir kanı var. İleride çıkacak kanun ya da düzenlemeler ile bu değişebilir.
Bitcoin’i emtia olarak değerlendirdiğimizde ise işin içine KDV girecek ki %18 KDV tüm hesaplamaları değiştirebilir (İlgili KDV hesaplarını ve Bitcoin’in vergilendirilmesini bir sonraki yazımda inceleyeceğim).
1. Hizmet karşılığında Bitcoin ile ödeme/tahsilat yapılması
Hizmet karşılığı Bitcoin alınması:
Hizmet verildiğinde fatura kesilir, gelir yazılır ve müşteri hesabına borç kaydedilir (normal satış işlemi). Ek olarak; alınan Bitcoin stok hesaplarına işlenir ve müşteri hesabı kapatılır.
Hizmet karşılığı Bitcoin ile ödeme yapılması:
Tedarikçinin kestiği hizmet faturası gider yazılır ve tedarikçi hesabı alacaklandırılır (normal satın alma işlemi). Ek olarak; alınan Bitcoin stok hesaplarından düşülür, tedarikçi hesabı kapatılır ve fatura tutarı ile stokta kayıtlı Bitcoin tutarı arasında fark var ise gelir/gider yazılır.
2. Madencilik (mining) ile Bitcoin kazanılması
Şirketiniz mining işinden Bitcoin kazanmış ise bu işlem karşılığında fatura kesmeli, gelir kaydetmeli ve bu gelir karşılığında da Bitcoin stok hesabını arttırmalıdır.
3. ICO (piyasaya sürülmesi) ile diğer sanal paraların kazanılması/satın alınması
ICO karşılığında sanal para satışı:
Toplanan para ya da elde edilen gelir karşılığında fatura kesilmesi gerekir. Satılmayan sanal paralar ise stok hesaplarına iz bedelinden alınmalıdır.
ICO’dan sanal para alımı:
Alınan sanal paralar stok hesabına kaydedilmelidir.
4. Borsa ya da değiş tokuşa aracılık karşılığında komisyonun Bitcoin ile alınması/ödenmesi
Bu durumda 1. maddede yer alan açıklamalar geçerlidir. Kısaca tekrar edecek olursak komisyon karşılığında fatura kesilmeli, gelir yazılmalı ve müşteri hesabı borçlandırılmalıdır. Alınan Bitcoin stoklara kaydedilmeli ve müşteri hesabı kapatılmalıdır.
Bitcoin işlemlerinin vergilendirilmesi ile ilgili yazımız yayınlandığında haberdar olmak için Paraşüt Blog'u takip etmek ister misiniz?
Detaylı yasal uyarılar için lütfen buraya tıklayınız.
İlgili İçerikler
Yeni Bloglardan Haberdar Ol
Paraşüt e-bültene abone olun. Bu sayede yeni içerikleri kaçırmayın.
Sizi haberdar edelim.
Blog bülten aboneliği kapsamında işlenecek kişisel verileriniz ile ilgili detaylı bilgiye Aydınlatma Metnini okudum.
Tarafıma blog bültenlerinin gönderilebilmesi için Açık Rıza Metni kapsamında, e-posta adresimin yurt dışına aktarılmasına onay veriyorum.
Ticari elektronik ileti gönderimi için Açık Rıza Metni kapsamında, e-posta adresimin yurt dışına aktarılmasına onay veriyorum.
Paraşüt ile ön muhasebe ve e-fatura yönetimi çok kolay!
Yüz binlerce mutlu müşterinin bir bildiği var!
En Çok Okunanlar
e-Dönüşüm Uygulamaları
Fatura Nedir? Fatura Türleri ve 2026 Düzenlemeleri
Fatura kesmek profesyonel hayatın en temel unsurlarından biri. Verdiğiniz hizmet karşılığında fatura kesmek, kestiğiniz faturaların takibini yapmak ve arşivlemek emin adımlarla büyümek isteyen her KOBİ'nin yapması gereken işlerdir. Peki fatura keserken nelere dikkat etmeli? Fatura üzerinde hangi bilgiler bulunmalı?
e-Dönüşüm Uygulamaları
2026 yılında e-arşiv ve e-fatura zorunluluğu nasıl değişecek?
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yeni yayınlanan 535 numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ile elektronik belgelerin kullanımı ve denetiminde önemli değişikliklere gidildi. Peki ilgili tebliğ e-fatura ve e-arşiv kullanımını nasıl etkileyecek?
İş Kurma Rehberi
KOSGEB girişimcilik belgesi nedir ve nasıl alınır?
Bir iş kurma hayaliniz var ama destek süreçleri, eğitimler ve hibe başvuruları size karmaşık mı geliyor? Bu rehberde KOSGEB girişimcilik belgesi nedir, nasıl alınır, kimler başvurabilir ve ne kadar hibe desteği sağlanır sorularını adım adım yanıtlıyoruz. Eğitim sürecinden belge sorgulamaya, iş kurma ve iş geliştirme desteklerinden genç ve kadın girişimci teşviklerine kadar tüm detayları tek içerikte bulabilir; KOSGEB desteklerinden en doğru şekilde nasıl yararlanabileceğinizi öğrenebilirsiniz. Girişimcilik yolculuğunuza sağlam bir başlangıç yapmak için okumaya başlayın.
İş Kurma Rehberi
NACE Kodu Nedir, Ne İşe Yarar? 2026 Sorgulama ve Öğrenme Rehberi
Şirket kurarken, vergi levhanızı incelerken ya da bir İSG uzmanından “tehlike sınıfınız nedir?” sorusunu duyduğunuzda karşınıza çıkan kavramlardan biri NACE kodudur. NACE kodu; işletmenizin hangi faaliyet alanında yer aldığını resmi olarak tanımlar ve buna bağlı olarak vergi uygulamalarından SGK prim oranlarına, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinden devlet desteklerine kadar birçok süreci doğrudan etkiler.
Peki NACE kodu tam olarak nedir, neden bu kadar önemlidir ve nasıl öğrenilir? 2026 yılı itibarıyla güncel bilgilerle tüm detayları bu rehberde sade bir dille ele alıyoruz.
İş Kurma Rehberi
2026 Limited Şirket Kuruluş Maliyeti: Güncel Hesaplama ve Gider Kalemleri
Limited şirket kurmaya karar verdiniz ve kuruluş için ne kadar harcama yapmanız gerektiğini merak mı ediyorsunuz? Mali Müşavir Hasan Dalgıç verdiği şirket örneğiyle limited şirket kuruluş maliyetlerini sizler için adım adım anlatıyor.
Girişimcilere Özel
Editörün Önerisi
KOSGEB nedir ve kimler faydalanabilir?
KOBİ'lerin sektörde kendine yer bulması, istihdam sağlaması ve rekabet gücünü artırabilmesi için KOSGEB çeşitli programlar ile işletmelere finansal destek sağlıyor. Biz de bu yazımızda, KOSGEB destek programlarını, genç ve kadın girişimci destek detaylarını, hibe ve kredi desteklerinden nasıl yararlanabileceğinizi aşama aşama anlattık. İyi okumalar dileriz.
Şirket Büyütme
Kıdem Tazminatı Nedir? 2026 Kıdem Tazminatı Güncel Tavan ve Hesaplama
Çalışanların işten ayrılırken ya da çalışma süreleri boyunca kafalarına takılan en önemli sorulardan: Kıdem Tazminatı nedir? Kıdem Tazminatı nasıl hesaplanır? Neura Mali Müşavirlik'ten Mehmet Orhun tüm detayları ile kıdem tazminatını inceledi.
İş Kurma Rehberi
Şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki farklar
Start-up, bizim bildiğimiz adıyla girişim şirketi, dinamik yapısı sayesinde hızlı adaptasyon kabiliyetine sahip ve değişkendir. Bu noktada sizin de girişiminiz için, özellikle hukuki anlamda değişken ve dinamik bir sistemde ilerlemeniz faydalı olacaktır. Bu yazımızda size limited şirket ile şahıs şirketi arasındaki farklılıkları özetleyecek, sizin kendi girişiminiz için daha uygun olduğunu düşündüğünüz şirket modelini bulmanız adına sizlere yol göstereceğiz.
Ön Muhasebe Rehberi
Proforma fatura nedir? Nasıl düzenlenir?
Müşterilerine yeni hizmet vermeye başlayan girişimciler için ne tür fatura kesecekleri oldukça kafa karıştıran konulardan biri. Bu yazımızda proforma faturanın hangi durumlarda, nasıl hazırlandığına değindik.
En Çok Okunanlar
