İcra takibi vakalarında ne yapmak gerekir?

Türkiye'de icra dairelerindeki açık dosya sayısı 25 milyona yaklaştı ve günlük ortalama 8.572 yeni icra dosyası açılıyor (Adalet Bakanlığı verileri). Bu rakamlar, icra takibinin artık sadece "borcunu ödemeyen birkaç kişinin" değil, tedarikçisinden ödeme alamayan bir KOBİ'nin, faturasını geciktiren bir müşterinin ya da kredi kartı borcunu zamanında kapatamayan herhangi birinin başına gelebilecek kadar yaygın bir süreç olduğunu gösteriyor.

Bir işletme sahibi olarak bu sürecin işleyişini bilmek, hem alacağınızı tahsil ederken hem de olası bir takiple karşılaştığınızda doğru adımları atmanızı sağlar. Bu rehberde icra takibinin ne olduğunu, türlerini, sorgulama yollarını, itiraz sürelerini ve haciz aşamalarını KOBİ'lerin günlük diline uygun şekilde ele alıyoruz.

İcra, bir borcun borçlu tarafından kendi isteğiyle (rızaen) yerine getirilmemesi durumunda, devletin kanunla kendisine verdiği gücü kullanarak bu borcun zorla yerine getirilmesini sağlama sürecidir. Türkiye'de icra işlemleri 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) çerçevesinde yürütülür ve icra daireleri, mahkemelerden ayrı, Adalet Bakanlığı'na bağlı bağımsız birimler olarak çalışır. Alacaklının, alacağını mahkemede dava açıp kazanmasına gerek kalmadan doğrudan icra dairesine başvurarak tahsil talep edebilmesi mümkündür.

İcra takibi, bir alacaklının, borcunu ödemeyen borçluya karşı yetkili icra dairesine başvurarak başlattığı resmi ve şekle bağlı yasal süreçtir. Süreç, alacaklının icra dairesine sunduğu "takip talebi" ile başlar ve alacağın tahsil edilmesiyle sona erer. İcra takibi sadece para ve teminat alacakları için değil; bir taşınmazın tahliyesi, bir şeyin teslimi veya belirli bir işin yapılması gibi taleplerde de kullanılabilir.
 

KOBİ'ler açısından icra takibine en sık konu olan durumlar şunlardır:

• Ödenmeyen fatura ve cari hesap alacakları
• Tahsil edilemeyen kira bedelleri
• Karşılıksız çıkan çek, ödenmeyen senet ve poliçe gibi kambiyo senetleri
• Yazılı bir sözleşmeye dayanan ama mahkeme kararı bulunmayan ticari alacaklar

Faturalarınızı ve cari hesap bakiyelerini düzenli takip etmek, hangi alacağın vadesi geçtiğini önceden görüp icra takibine gerek kalmadan tahsilat yapabilmenizi sağlar. Bu nedenle cari hesap takibi yapan bir ön muhasebe sistemi kullanmak, özellikle çok sayıda müşterisi olan işletmeler için icra süreçlerine düşme riskini önemli ölçüde azaltır.

 

Bir kişi veya şirket hakkında icra takibi başlatıldığında bundan haberdar olmanın en doğal yolu, icra dairesinin gönderdiği ödeme emri ya da icra emrinin tebliğ edilmesidir. Ancak tebligat, kayıtlı adresinizin (gerçek kişilerde MERNİS adresi, şirketlerde ticaret sicili adresi) güncel olmamasından dolayı gecikebilir veya hiç ulaşmayabilir. Bu yüzden özellikle banka kredisi, ihale veya tedarikçi anlaşması gibi konularda mali geçmişinizin sorgulanacağı durumlardan önce, üzerinizde veya şirketiniz üzerinde açık bir icra dosyası olup olmadığını kendiniz de kontrol etmeniz faydalıdır.

 

e-Devlet ve UYAP üzerinden icra sorgulama

Üzerinizde icra dosyası olup olmadığını öğrenmek için iki resmi kanal kullanabilirsiniz:

1. E-Devlet üzerinden sorgulama: e-Devlet şifresi, mobil imza veya internet bankacılığı ile turkiye.gov.tr İcra Dosyası Sorgulama hizmetine giriş yapın. T.C. kimlik numaranızla ilişkilendirilmiş tüm icra dosyalarının dairesini, dosya numarasını ve güncel durumunu buradan görebilirsiniz.
2. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden sorgulama: vatandas.uyap.gov.tr adresine e-Devlet şifrenizle giriş yaparak "Dosya Sorgulama" bölümünden aynı bilgiye ulaşabilirsiniz. UYAP Vatandaş Portalı, dosya safahatını (işlem geçmişini) de gösterdiği için sürecin hangi aşamada olduğunu anlamanıza yardımcı olur.
3. Şirketler için: Tüzel kişiliği temsile yetkili kişi, kendi e-Devlet hesabı veya e-imzasıyla şirket adına açılmış dosyaları görüntüleyebilir; gerekirse bir avukata vekâlet vererek UYAP Avukat Portalı üzerinden de detaylı sorgulama yapılabilir.

Abonelik borçlarına ilişkin Merkezi Takip Sistemi (MTS) dosyaları da bu sorgulamalarda görünür; ancak bazı dosyalar henüz "ödeme ihtarı" aşamasındaysa farklı bir görünümle listelenebilir.

 

İcra takibi, alacağın dayandığı belgeye göre iki ana gruba ayrılır: ilamsız icra takibi ve ilamlı icra takibi. Bunların yanında, abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan borçlar için özel olarak tasarlanmış Merkezi Takip Sistemi (MTS) bulunur.

 

İlamsız icra takibi (genel haciz yolu)

İlamsız icra takibi, alacaklının elinde herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın, doğrudan icra dairesine başvurarak başlattığı takip türüdür ve uygulamada en sık karşılaşılan yoldur. Alacaklının elinde fatura, sözleşme veya senet gibi bir belge bulunması zorunlu değildir; alacağın varlığını ileri sürmesi yeterlidir, ancak destekleyici belgeler ileride ispat açısından büyük önem taşır. Bu takip türü genel olarak şu alacaklar için kullanılır:

• Fatura ve cari hesap alacakları
• Kira alacakları (tahliye talebiyle birlikte de açılabilir)
• Senetsiz veya sözlü anlaşmaya dayanan borçlar
• Kambiyo senedi (çek, bono, poliçe) alacakları

Kambiyo senedine dayanan alacaklar için ilamsız icra içinde özel bir yol olan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu uygulanır. Bu yolda itiraz süresi 7 gün değil 5 gündür ve itiraz icra dairesine değil doğrudan icra mahkemesine "şikâyet" yoluyla yapılır. Senedin altındaki imzayı haksız yere inkâr eden borçlu, alacağın %10'u oranında para cezasıyla karşılaşabilir; bu nedenle çek ve senede dayalı takiplerde sürelerin standart ilamsız takipten farklı olduğuna özellikle dikkat edilmelidir.

 

İlamlı icra takibi

İlamlı icra takibi, alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) veya kanunen ilam niteliğinde sayılan bir belge (kesinleşmiş hakem kararı, noter onaylı kira sözleşmesi tahliye taahhüdü gibi) bulunması hâlinde başlatılan takip türüdür. Bu takipte borçluya ödeme emri değil icra emri gönderilir ve borçlunun borcun varlığına itiraz etme hakkı bulunmaz; çünkü borcun var olduğu zaten yargı kararıyla tespit edilmiştir. Borçlu sadece yetki, zamanaşımı veya borcun zaten ödenmiş olması gibi sınırlı konularda itiraz edebilir ya da kararı temyiz ettiğini ileri sürerek "icranın geri bırakılması" (tehir-i icra) talep edebilir.

İki takip türü arasındaki temel farkları aşağıdaki tablodan takip edebilirsiniz:

 

Merkezi Takip Sistemi (MTS) icra takibi

Merkezi Takip Sistemi (MTS), 7155 sayılı Kanun kapsamında 2019 yılından itibaren uygulamaya alınan, elektrik, su, doğalgaz, telefon, internet ve dijital platform aboneliği gibi abonelik sözleşmelerinden kaynaklanan alacaklar için kullanılan özel bir ilamsız icra türüdür. MTS takipleri, haciz aşamasına kadar tamamen UYAP, PTT, bankalar ve Hazine ve Maliye Bakanlığı entegrasyonuyla elektronik ortamda yürütülür; alacaklı vekilinin icra dairesine fiziksel olarak gitmesine gerek kalmaz. Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı 7 gün içinde herhangi bir icra dairesine başvurarak veya güvenli elektronik imzayla MTS üzerinden itiraz edebilir; süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
 

Bir alacaklı olarak icra takibi başlatmak istediğinizde süreç şu adımları izler:

1- Takip talebinin hazırlanması: Alacaklı ve borçlunun kimlik/vergi bilgileri, açık adresleri, asıl alacak tutarı, talep edilen faiz türü (yasal faiz, ticari avans faizi vb.) ve alacağın dayanağı (fatura, sözleşme, senet) eksiksiz şekilde belirtilir.

2- Yetkili icra dairesinin belirlenmesi: Kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesi yetkilidir; alacak bir sözleşmeden doğmuşsa sözleşmenin ifa edileceği yerin icra dairesi de yetkili olabilir.

3- Başvuru ve harçların yatırılması: Takip talebi UYAP üzerinden e-imzayla veya bizzat icra dairesine giderek sunulur. Bu aşamada başvurma harcı ve (ilamsız takipte) alacak tutarının binde 4,55'i oranında peşin harç ödenir; bu kalemler icra harçları olarak adlandırılır ve takip sonunda borçludan tahsil edilir.

4- Ödeme emri veya icra emrinin düzenlenip tebliğe çıkarılması: İcra müdürü, talebin kanuni şartlara uygun olduğuna karar verirse borçluya ödeme emri (ilamsızda) veya icra emri (ilamlıda) gönderir.
 

Ödenmemiş bir faturadan dolayı takip başlatacaksanız, fatura ve cari hesap kayıtlarınızın düzenli ve eksiksiz olması, takip talebine eklenecek dayanak belgelerin hazırlanmasını kolaylaştırır.

 

Toplu icra takibi ve XML kullanımı

Çok sayıda tahsilatı olan işletmeler ve hukuk büroları için UYAP, tek tek takip talebi doldurmak yerine toplu işlem yapmaya imkân tanır. Muhasebe veya icra takip yazılımında hazırlanan borçlu, alacak ve faiz bilgileri UYAP'a uyumlu bir XML dosyası olarak dışa aktarılır; bu dosya UYAP'a yüklendiğinde sistem, dosya içindeki tüm takipleri otomatik olarak açar. Bu yöntem özellikle çok sayıda müşterisi olan ve düzenli olarak tahsilat süreci yürüten ticari işletmeler için zaman kazandırır.

Toplu takip açarken dikkat edilmesi gereken en önemli risklerden biri mükerrer icra takibidir: aynı alacak için aynı borçluya karşı, devam eden bir takip varken ikinci bir dosya açılması kamu düzenine aykırı kabul edilir ve borçlunun şikâyeti üzerine icra mahkemesi tarafından iptal edilebilir. Hangi faturanın veya cari hesap bakiyesinin zaten takibe alındığını net şekilde görebilmek için cari hesap takibinizi güncel tutmanız, bu tür tekrar dosya açma hatalarının önüne geçer.

Genel haciz yoluyla başlatılan bir icra takibi, temel olarak şu aşamalardan geçer: takip talebi, ödeme emrinin tebliği, takibin kesinleşmesi, haciz, satış ve son olarak paraların paylaştırılması. Aşağıda bu aşamaların en kritik olanlarını detaylandırıyoruz.

 

Ödeme emri (tebligat) gönderilmesi

İcra müdürü, takip talebini kanuni şartlar açısından inceledikten sonra borçluya resmi bir ödeme emri çıkarır. Bu tebligat, borçlunun bilinen son adresine veya MERNİS adresine (şirketlerde ticaret sicilinde kayıtlı adrese) gönderilir ve borçluya borcunu ödemesi veya itirazını bildirmesi için tanınan yasal sürelerin başlangıcını oluşturur. Bu noktada işletmeler için pratik bir öneri: ticaret sicilindeki adres bilgilerinizin güncel olması, hem alacaklı hem borçlu sıfatıyla tebligatların doğru ve zamanında ulaşmasını sağlar.

 

İcra takibine itiraz nasıl yapılır?

Ödeme emrini alan ve borçlu olduğunu düşünmeyen taraf, yasal süresi içinde itirazını bildirmelidir. Süreç şu şekilde işler:

1. Süreyi kontrol edin: Genel haciz yolunda itiraz süresi tebliğ tarihinden itibaren 7 gün, kambiyo senedine mahsus takipte 5 gün, MTS takibinde 7 gündür.
2. İtirazı doğru mercie yapın: Genel haciz yolunda itiraz, ödeme emrini gönderen icra dairesine; kambiyo senedine mahsus takipte ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla yapılır.
3. İtirazın konusunu belirtin: Borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edilebileceği gibi, senet altındaki imzaya da ayrıca ve açıkça itiraz edilmesi gerekir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
4. Sonucu takip edin: Süresinde yapılan itiraz, takibi kendiliğinden durdurur. Takibin yeniden ilerlemesi için alacaklının icra mahkemesinde itirazın kaldırılması (İİK m. 68'deki belgelere dayanarak, 6 ay içinde) veya genel mahkemede itirazın iptali davası (1 yıl içinde) açması gerekir.

Alacaklı bu davayı kazanırsa, borçlu aleyhine kural olarak alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilir; bu nedenle haksız veya sadece zaman kazanmak amacıyla yapılan itirazların ciddi bir maliyeti olabileceği unutulmamalıdır.

 

Takibin kesinleşmesi ve haciz aşaması

Borçlu süresinde itiraz etmezse veya itirazı kaldırılır/iptal edilirse takip kesinleşir ve alacaklı haciz talep edebilir. Haciz, borçlunun farklı türdeki mal varlığına şu şekillerde uygulanabilir:

• Menkul mal haczi: Borçlunun taşınır mallarına (araç, ticari emtia, ekipman vb.) icra memuru tarafından fiilen el konulması.
• Taşınmaz haczi: Tapu kaydı üzerine haciz şerhi konularak gayrimenkulün satışının önünün açılması.
• Banka hesabı haczi (e-haciz): UYAP'ın bankalarla entegrasyonu sayesinde icra dairesi, borçlunun tüm bankalardaki hesaplarını elektronik olarak sorgulayıp bloke edebilir.
• Üçüncü kişilerdeki hak ve alacakların haczi: İcra dairesi, borçlunun işvereninden veya kendisine borçlu olan üçüncü kişilerden alacağını talep eden bir haciz ihbarnamesi gönderir; ihbarnameye süresinde ve gerçeğe uygun cevap verilmezse borç ikrar edilmiş sayılabilir.

 

Haczedilen malların satışı ve paraların paylaştırılması

Haciz konulduktan sonra alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczedilen malın satışını isteyebilir. Satış, kural olarak açık artırma yoluyla yapılır ve elde edilen bedel, varsa öncelikli alacaklılar (örneğin rehinli alacaklılar) düşüldükten sonra sıra cetveline göre alacaklılar arasında paylaştırılır. Bu paylaştırma işlemi icra memuru tarafından resen yürütülür ve sürecin son aşamasını oluşturur.

İcra sürecinde borçlunun üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi, hem mali hem de hukuki sonuçlar doğurabilir.

 

İcra borcu ödenmezse ne olur?

Ödeme emrine itiraz edilmeyen veya itirazı reddedilen bir borç ödenmediğinde süreç şu yönde ilerler:

• Borç üzerinde yasal faiz işlemeye devam eder ve icra masrafları, vekâlet ücreti gibi ek kalemler borca eklenir.
• Haciz, borçlunun banka hesaplarından maaşına, taşınır mallarından taşınmazlarına kadar genişleyebilir.
• Ödenmeyen icra dosyaları, kredi kuruluşlarının ve Findeks gibi risk merkezlerinin değerlendirmelerine yansıyarak işletmenin yeni kredi veya kontör temin etme kapasitesini olumsuz etkileyebilir.
• Borçlu bir şahıs şirketiyse, işletme sahibi tüm kişisel mal varlığıyla sınırsız sorumludur; limited şirketlerde ise sorumluluk kural olarak şirketin sermayesiyle sınırlıdır. Bu fark, hangi şirket türünü seçtiğinizin icra riskine etkisini gösterir ve şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki farkları incelemekte fayda var.

 

Mal beyanında bulunmamanın sonuçları

Borca, yetkiye veya imzaya itiraz etmeyen ya da itirazı sonuçsuz kalan borçlu, İİK m. 74 uyarınca yasal süresi içinde "mal beyanında bulunmak" zorundadır; bu beyanda borçlu, kendisine ve üçüncü kişilerde bulunan mal, alacak ve gelirlerini icra dairesine bildirir. Süresi içinde mal beyanında bulunmayan borçlu hakkında, geçmişte adi hapis cezası uygulanırken bu yaptırım 2008 yılında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bugün geçerli olan yaptırım, İİK m. 76 kapsamındaki tazyik hapsidir: borçlu, mal beyanında bulununcaya kadar icra mahkemesi hâkimi tarafından en fazla 3 ay süreyle hapisle tazyik edilebilir ve beyanda bulunduğu anda serbest kalır. Ayrıca gerçeğe aykırı mal beyanında bulunmak, İİK m. 338 kapsamında ayrı ve daha ağır bir suç oluşturur.

 

Maaşımın ne kadarı haczedilebilir? (Maaş haczi)

İİK m. 83 ve bu hükümle paralel olan İş Kanunu m. 35 uyarınca, bir çalışanın net ücretinin en fazla 1/4'ü haczedilebilir; bu oranın üzerinde kesinti yapılması kanuna aykırıdır. Aynı madde, icra memurunun haczedeceği miktarı en az 1/4 olarak belirlemesini de zorunlu kılar; yani borçlunun geçimi yetersiz olsa bile en az dörtte birlik kesinti kuraldır. Nafaka alacaklarında bu oran aşılabilir ve nafaka, maaş haczinde önceliklidir.

Örneğin net maaşı 40.000 TL olan bir çalışanın maaşından kural olarak en fazla 10.000 TL (1/4'ü) kesinti yapılabilir; kalan tutar çalışana ödenmek zorundadır. Birden fazla haciz dosyası varsa bunlar sıraya konur ve ilk sıradaki haczin borcu tamamen kapanmadan ikinci dosya için kesinti başlamaz.

İşveren konumundaki KOBİ'ler için bu süreç önemli sorumluluklar doğurur: icra dairesinden gelen haciz müzekkeresine en geç 1 hafta içinde yazılı olarak cevap verilmesi, kesintinin doğru oranda yapılması ve kesilen tutarın doğrudan icra dosyasına gönderilmesi İİK m. 355-356 kapsamında zorunludur. İşveren bu yükümlülüğü yerine getirmezse, kesmediği veya kesip de göndermediği tutar kadar şahsen sorumlu hâle gelir ve hakkında doğrudan icra takibi başlatılabilir.

Maaş haczi hesaplamalarını yaparken bordro ve personel maliyeti süreçlerinizi de göz önünde bulundurmak isterseniz, bir personelin işletmeye olan maliyetinin nasıl hesaplandığını inceleyebilirsiniz. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı gibi ödemeler "maaş" sayılmadığından İİK m. 83'teki 1/4 korumasından yararlanamaz; bu konuda kıdem tazminatı hesaplama rehberimiz detaylı bilgi verir.

 

Hangi mallar haczedilemez?

İİK m. 82 ve ilgili özel kanunlar, borçlunun ve ailesinin asgari yaşam standardını koruyabilmesi için bazı mal ve hakları hacizden tamamen muaf tutar. Öne çıkan kalemler şu şekildedir:
 

Bu listede yer alan bazı mallar (mesleki eşyalar, çiftçi malları, ev gibi) değerinin fazla olması hâlinde satılabilir; ancak elde edilen bedelden borçluya benzer bir ihtiyacı karşılayabilmesi için uygun bir tutar ayrılması kanunen zorunludur.

 

Borçlu olmadığını düşünen kişi icra dairesinden gönderilen ödeme emrini aldığında ne yapmalıdır?

Genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde borçlu, icra dairesi tarafından kendisine gönderilen ödeme emrine 7 gün içinde itirazlarını bildirirse, takip durur. İtiraz süresi içinde itiraz edilmezse ödeme emri ve icra takibi kesinleşir. Çünkü yedi günlük süre hak düşürücü süredir. İtiraz süresi hesaplanırken borçlunun kendisine gönderilen tebliğ tarihi yani borçlunun tebellüğ ettiği tarih esas alınır. 

Ödeme emrini tebliğ alan kişi borçlu olmadığını düşünüyorsa ödeme emrine itiraz edebilir. Genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde ödeme emrine itiraz, ödeme emrini gönderen icra dairesine yapılır. Ancak takibe başka bir icra dairesi aracılığı ile de itiraz edilebilir. Bu durumda nöbetçi icra dairesi itiraz dilekçesini kabul eder ve ait olduğu icra dairesine gönderir. Bu yola sadece ödeme emrini gönderen icra dairesi başka bir ilde ise başvurulmalıdır. 

Örneğin İstanbul’da Anadolu Yakasında oturan bir borçlu, İstanbul Avrupa Yakasında bulunan Çağlayan adliyesinden gelen ödeme emrine, kendisine daha yakın olan İstanbul Anadolu adliyesinden değil doğrudan Çağlayan adliyesinden itiraz dilekçesi sunmalıdır. Aynı dilekçede hem icra dairesinin yetkisiz olduğuna hem de borca itiraz edilebilir. Yetki itirazı borca itiraz ile birlikte yapılmalıdır.

İtiraz icra müdürünce tutanağa bağlanmak kaydıyla sözlü olarak da yapılabilir; ancak her zaman yazılı yapılmasında fayda vardır. Şirket adına yapılan itirazlarda şirket bir avukat ile temsil edilmiyorsa imza sirkülerindeki yetki kurallarına riayet edilerek itiraz dilekçesi imzalanmalıdır. Borçlunun ifadesinden icra takibine itiraz iradesinin anlaşılıyor olması gerekmektedir. Borcun tamamına itiraz edilebileceği gibi bir kısmına da itiraz edilebilir. Borcun bir kısmına itiraz söz konusu olduğunda, borçlu kısmi itirazda bulunduğu borç miktarını açıkça bildirmek zorundadır. Borca kısmi itiraz durumunda itiraz edilmeyen kısım için takip kesinleşir.

Borçlu borca dayanak gösterilen belgedeki imzaya itiraz etmek istiyorsa, imzanın kendisine ait olmadığını ayrıca ve açıkça bildirmek zorundadır. Borca, yetkiye ya da imzaya itiraz etmeyen borçlu, 7 gün içinde gerçeğe uygun mal beyanında bulunmak zorundadır.

 

Borçlu borca itiraz ettiğinde ne olur?

Genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icra takibinde borca itirazda borçlunun haklılığı ya da haksızlığı araştırılmaz. İtiraz ile birlikte takip durur. Alacaklı borçlunun muhalefetini(itirazını) bertaraf edebilmek için İcra Mahkemesi’nde altı ay içinde itirazın kaldırılması ya da genel mahkemelerde bir yıl içinde itirazın iptali davası açmalıdır.

İİK 68 vd düzenlenmiş olan itirazın kaldırılması davasını, itirazın kesin kaldırılması ve itirazın geçici olarak kaldırılması olmak üzere ikiye ayırarak incelemek gerekir. Bu ayrıma esas teşkil eden unsur ise; borçlunun takibe karşı yapmış olduğu itirazın türüdür.

Borçlu aleyhinde başlatılan icra takibinde, borçlu sadece senet altındaki imzaya itiraz etmişse alacaklının açacağı dava türü itirazın geçici olarak kaldırılması iken, borca itiraz halinde ise açılacak olan dava türü itirazın kesin olarak kaldırılmasıdır.

İtirazın kaldırılması talebinde bulunan; bu talebini İİK 68 madde de belirtilen belgelerden birisine dayandırarak ispatlamak zorundadır. Bu belgeler tahdidi(sınırlı) olarak sayılmış olup, genişletilemez ve değiştirilemez, kıyas yolu ile uygulanamaz. İtirazın kaldırılması ve itirazın iptali davaları için öngörülen süreler, itirazın alacaklıya tebliğ tarihinde başlar.

Açılacak davada itirazın haksız olduğu ortaya çıkarsa, takip kaldığı yerden devam eder ve diğer şartları da mevcut ise borçlu aleyhine %20’den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilir.

 

Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip (İlamsız icra)

Alacağı kambiyo senetlerine bağlı olan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte bulunabilir. Kambiyo senetleri; poliçe, bono (emre muharrer senet) ve çektir. Kambiyo senedine mahsus haciz yolu ile yapılan takipte, alacaklı kambiyo senedinin aslını icra dairesine sunmak zorundadır. İcra memuru senedin kambiyo senedi olduğunu ve vadesinin geldiğini görürse, borçluya ödeme emri gönderir. Borçlu, borcunu 10 gün içinde ödeme emrinde yazılı olan icra dairesine ait banka hesabına ödemelidir.

Borçlunun, takibin konusu olan senet kambiyo senedi vasfına sahip değilse beş gün içinde İcra Mahkemesine şikayet etmesi gerekmektedir. Senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiasında bulunuyor ise, açıkça belirterek beş gün içerisinde İcra Mahkemesine bildirmelidir. Aksi takdirde kambiyo senedindeki imzanın yapılacak icra takibinde kendisine ait olduğu varsayılır.

Ancak imzasını haksız yere inkar eden borçlu, sözü edilen senede dayanan takip konusu alacağın %10’u oranında para cezasına mahkûm edilir. Borçlu olmadığını, borcu ödediğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, icra dairesinin yetkisizliğini veya alacaklının borcunu ödemek için kendisine mehil verdiğini iddia ediyorsa, yine beş gün içinde İcra Mahkemesine şikayet etmelidir.

Genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız takipten farklı olarak, kambiyo senedine dayalı takipte, İcra Mahkemesine yapılan şikayette, satış işlemleri hariç, tüm takip işlemleri devam edecektir. Bu duruma önlem almak için itiraz edilen mahkemeden, itirazın esasına karar verinceye kadar takip işlemlerinin geçici olarak durdurulmasına karar verilmesi talep edilebilir. Borçlu borca itiraz etmez ve borcu ödemezse 10 gün içinde, itiraz edip de reddedilirse 3 gün içinde gerçeğe uygun mal beyanında bulunmak zorundadır. 

Kambiyo senedine mahsus haciz yolu ile yapılan takipte, genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız takipteki gibi icra dairesine itiraz yolu değil de İcra Mahkemesi’ne şikayet yolunun benimsenmiş olduğuna, sürelerin daha kısa olduğuna dikkat edilmelidir. Bu sebeple kambiyo senedine dayalı başlatılan bir icra takibi dosyasından ödeme emri tebliğ alan borçlu örneğin İcra Mahkemesi’ne şikayet yoluna gitmez de icra dairesine itiraz dilekçesi sunmak ile yetinirse beş gün sonra süreyi kaçırmış olacaktır.

İş hukuku ve daha fazlası ile ilgili içeriklerimizi kaçırmamak için blogumuzu takip edebilirsiniz: gelir giderinizi daha düzenli yaparak gelecekte olası bir icra takibi durumunun önüne geçebileceğinizi biliyor muydunuz? Bunun için tek ihtiyacınız olan Online Ön Muhasebe Programını denemek. İcra süreçleriyle hiç karşılaşmamak için en etkili yöntem, faturalarınızı, tahsilatlarınızı ve cari hesap bakiyelerinizi düzenli takip etmektir. Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyerek cari hesap ve tahsilat süreçlerinizi nasıl daha kolay yönetebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza özel değerlendirme için bir avukata veya mali müşavire danışmanızı öneririz. İçerikteki bilgilerin doğruluğu ve güncelliği yayın tarihi itibarıyla kontrol edilmiştir; mevzuat değişiklikleri için resmi kaynakları (mevzuat.gov.tr, adalet.gov.tr) takip etmeniz önerilir.