blog-hero-left-bg blog-hero-right-bg
bordro hazırlama
Blog-hero
İNSAN KAYNAKLARI

Maaş bordrosu nedir? Nasıl hazırlanır?

Ücret ve maaş bordrosuna ilişkin yazı ve anlatımlara bir yenisini de biz ekleyelim dedik... Ancak bu öyle bir konu ki; yorum veya nesnel değerlendirmeye açık olmadığı için yazımın sonunda belirttiğim mevzuat ve kanunlara bağlı kalarak doğru ve objektif bir şekilde ele almamız gerekiyor.

Ortalama okuma süresi 4 dk

Maaş bordrosunu anlatmadan önce gelin ücret kavramına bir göz atalım.

Ücret nedir?

Anayasamıza göre ücret, "emeğin karşılığıdır."

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32.maddesinde ise "Genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır.’"

5510 sayılı kanunun 3. maddesinde ise "Ücret; sigortalı sayılanlara saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak para ile ödenen ve süreklilik niteliği taşıyan brüt tutarı,’’ şeklinde tanımlanmıştır.

Bordro nedir?

Genel ve kısa tabiriyle bordro, "işveren tarafından her ay işçiye ödenmesi gereken ücretin ve ücret üzerinden yapılan yasal ve özel kesintilerin gösterildiği kıymetli bir evraktır."

Bordronun işçi ve işveren için de güvence kaynağı olabilmesi için İnsan Kaynakları veya Muhasebe departmanı tarafından hak ediş tahakkukları ile özel ve yasal kesintilerde uygulanan işlemlerin hatasız düzenlenmesi gerekmektedir.

Bordro ile ilgili kanun maddeleri ve idari para cezaları

Ücret bordrosu Vergi Usul Kanunu’nun 238. maddesinde düzenlenmiştir. Bu kanuna göre "İşverenler her ay ödedikleri ücretler için (maaş bordrosu) tutmaya mecburdurlar." Gelir Vergisi Kanunu’na göre vergiden muaf olan ücretlerle diğer ücret üzerinden vergiye tabi hizmet erbabına yapılan ücret ödemeleri için bordro tutulmaz.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 37. maddesinde "İşveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır."

5510 sayılı kanunun 102. maddesinin alt bendinde "İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; işyerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında, idari para cezası uygulanır."

Bordro nasıl hesaplanır?

Standart bordro nedir ve nasıl hesaplanır konusuna, hesaplamaya ilişkin yasal kesintilerin isimleri ve oranları hakkında bilgiler vererek başlayalım:

Bu arada “Standart Bordro” tabirimizi kısaca açmak isterim. Standart bordrodan kastımız; emekli, engelli, teşvikli personel gibi bazı özel statü taşımayan çalışanlar için aşağıda belirttiğim kesinti oranlarında bordro hesaplaması yapılmasıdır.

Standart bordro hesaplaması örneği:

SGK işçi payı = Brüt ücret x %14
SGK işsizlik sigortası = Brüt ücret x %1
Gelir vergisi matrahı = Brüt ücret - (SGK işçi payı + SGK işsizlik sigortası işçi payı)
Gelir vergisi = Gelir vergisi matrahı x %15

Not :Ücretler üzerinden kesilen gelir vergisi her yıl Gelir İdaresi Başkanlığı’nın açıkladığı tarifeye göre düzenlenir. Gelir dilimine göre yani kazanca göre ; % 15’den % 35’e kadar değişiklik gösterebilir.

Damga vergisi = Brüt ücret x 0,00759
Asgari Geçim İndirimi = Gelir Vergisi Kanunun 32. maddesindeki oranların şu formüle uygulanması suretiyle hesaplanır.
A.G.İ. yıllık tutarı =[ (Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı x A.G.İ. Oranı) x %15 ]/12
Kesintiler toplamı = SGK işçi payı + SGK işsizlik Sigortası. + G.V +D.V
Net ÜCRET = Brüt ücret – Kesintiler toplamı

Sonuç : Ücret bordrolarının ispat aracı olmasından dolayı; usulüne uygun düzenlenmemiş bordrolar için ceza öngörülmüş olması, bordroların doğru olarak düzenlenmesini zorunlu kılmaktadır. Usulüne uygun düzenlenmemiş ücret bordrolarına her üç kanunda ceza öngörülmüştür. Maaş bordrosu düzenlenirken en azından asgari bilgileri içermeli ve şekil şartlarını yerine getirmelidir. Hem usul hem de gerekli esaslara göre düzenlenmiş olan ücret bordroları, işçi ve işveren açısından bir ispat aracı olup kayıt dışılığın önlenmesi açısından önemli bir araçtır.

Kaynakça

1982 Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu
213 Sayılı Vergi Usul Kanunu
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
6098 Sayılı Borçlar Kanunu
Sosyal Güvenlik Kurumu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği

article-cloud-right

Yeni çıkan yazılarımızdan haberdar olmak ister misiniz?