Muhasebenin geleceğine hazır mısınız?

Makalenin Sözü: “Zira muhasebe sayıların, niyetin, sözün ve davranışların birbiriyle uyumlu olmasıdır. ” İsmail Tekbaş

Teknolojik gelişmeler, Sanayi Devrimi'nden beri yani 200 yıldır meslekleri sürekli yeniden şekillendiriyor. Ancak otomasyonun neden olduğu hız, iş dünyasını bozabilecek ölçüde ve emsalsiz. Bugün moda şirketlerinin moda evlerine, gazetelerin üyelik kulüplerine, elektrik şirketlerinin yazılım şirketlerine ve otomobil şirketlerinin ulaşım ağlarına dönüştüğü ve neredeyse tüm iş kollarının değişikliğe uğradığı bir çağdayız.

Richard ve Daniel Susskind "Mesleklerin Geleceği" adlı kitaplarında, teknolojinin insan iş gücünü ve meslekleri nasıl şekillendireceğini anlatıyorlar. Özellikle de sağlık, din adamlığı, hukuk, gazetecilik, yönetim danışmanlığı, vergi, muhasebe ve mimarlık... Kitap genel olarak yapay zekâ ve dijital platformların mesleklerin değişimi noktasında rolüne vurgu yapıyor.

Aslında yazarlar mesleklerin gelecekleri için hem iyimser hem de kötümser. Mesleklerin geleceğini merak eden herkese şiddetle tavsiye ediyorum. Kitap eski mesleklerin yerini alması muhtemel yeni sistemleri anlatıyor, şimdiye kadar gerçekleşmiş ve henüz gerçekleşmemiş değişikliklere dair büyüleyici bir bakış sunuyor. Teknolojinin tüm profesyonellerin çalışmalarını nasıl dönüştüreceğini, uzun vadede mesleklerin yerini alacak sistemleri özetliyor ve okurlarını bunun üzerine yeniden düşünmeye çağırıyor.

Kitapta yer alan ve bize mesleklerin gelecekleri konusunda vizyon oluşturacak dikkat çekici olduğunu düşündüğüm notlar aşağıdaki gibi: * Kendi başına ya da uzman olmayan kullanıcılarla çalışan yapay zekâya sahip makineler, mesleklere ait rutin ve uzmanlık gerektirmeyen birçok görevi üstlenecek. Bu, geleneksel mesleklerin yok olmasına yol açacak.
* Günümüzde makineler insanlara göre her zamankinden daha iyi performans gösterebiliyor. Yüzyıllar boyunca doktorlar, muhasebeciler, avukatlar, öğretmenler ve mimarlar, çoğumuz için çok karmaşık sorunları çözmüşlerdir. Fakat 21. yüzyılda dijital dönüşün etkileyeceği ve iş yapış şekillerini değiştireceği mesleklerin başlarında doktorlar, muhasebeciler, öğretmenler, mimarlar, danışmanlar, avukatlar geliyor. * Harvard Üniversitesi’nin teknoloji bölüm ve kurslarına bir yıl içinde, 377 yıllık tarihinde ilk defa üniversiteye gitmek isteyenlerden daha fazla kişi kaydoldu. * Meslekler için iki gelecek var. İlk gelecek, güven verici şekilde tanıdık geliyor. Teknoloji geleneksel çalışma şeklini hızlandırıyor ve optimize ediyor. Mimarların bilgisayar destekli yazılımları kullanması veya dijital yazı tahtalarını kullanan öğretmenlerimiz. Teknolojilere aşinaydık ama yaptıkları şey, profesyonellerin çalışma şeklini kolaylaştırmak ve optimize etmek. * İkinci gelecek ise, teknolojiler aracılığıyla, mesleklerimizin tek çözüm olduğu sorunları çözmenin tamamen yeni yollarını bulmamızdır. Çoğu kişi yasal sorunu varsa avukata gider. Diğer taraftan çevrimiçi sunucular, çevrimiçi topluluklar aracılığıyla, yasal sorunları ele almak için yeni yollar olabileceğini savunuyor. Doktoru Skype üzerinden görme fikrinden çok, yapay zekâ sistemlerin tıbbi teşhislere bakması, profesyonel hizmeti sunmanın yeni bir yolu olabilir. Bu genellikle profesyonelleri tehdit eden bir yol. Umudum ikinci geleceğin, mesleklerimizin geleneksel olarak var olduğu sorunlara çözümlerin daha kolay, daha az maliyetli şekilde erişebileceği ortamı yaratmasıdır. * Teknoloji geleneksel mesleklerin çalışmalarını aktif olarak değiştiriyor. Zamanla, muhasebeciler tarafından yapılan görevlerin çoğu ya farklı insanlar tarafından ya “kendi kendine öğrenen sistemler” ya da ikisi tarafından yapılacak.

 

Muhasebenin dijital çağa ayak uydurması gerekiyor

Meslekler, işleri daha iyi yapmak, teknolojiyi daha akıllıca kullanmak, yeni süreçler inşa etmek, kaliteli hizmetlere erişimi arttırmak için değişmeli, ancak bu değişikliklerin toplum üzerinde yarattığı etkilerin daha geniş kapsam içinde yapılması gerekiyor. Değişime ihtiyaç var, teknolojinin meslekler üzerinde bazı radikal değişimleri zorlayacağını ve bunun özellikle muhasebe mesleğinde olduğunu düşünüyorum.

Gelecek perspektifi, muhasebe mesleği için verimlilik ve üretkenliği en üst düzeye çıkarmak için dijital sistemleri kullanıyor. Geleceğin muhasebe mesleğinin defter tutma gibi manuel yönlerini esasen ortadan kaldırdığı ve bu işi yapan kişilerin gelecekte olmayacağı doğrudur. Araştırmalar neticesinde muhasebe mesleğinde otomasyon sistemlerinin payının önümüzdeki 10 yıl içinde yüzde 95 olacağı öngörülüyor. Ünlü iktisatçı JM Keynes’in dediği gibi: “Zorluk yeni fikirlerde değil, eskilerden kurtulmakta ortaya çıkar.” Açık olan bir şey var ise o da gelecekte muhasebe mesleğinin içeriğinin ve muhasebe mesleğini oluşturan görevlerin değişecek olmasıdır.

 

Peki, muhasebe geleceğe nasıl hazırlanmalı?

Araştırma kapsamında elde ettiğim bulgularda, muhasebe meslek mensupları dijital değişimin farkında, bunu destekliyor ve uyum sağlamak için çaba göstereceğini belirtiyorlar. Ancak bu süreç sanıldığı kadar kolay değil. Tüm meslekler dijital dönüşümü gerçekleştirmek için yoğun şekilde çalışıyor. Çevik olan ve işlerini ölçeklendirmek için yeni teknolojilerden faydalanan meslekler bu süreçte daha avantajlı.

Dijitalleşmenin can damarı olan teknik altyapı ve veri analiz yeteneklerini oluşturmaya başlamayan meslekler ise bunu başaramayacak. Bugün var olan dijital ve fiziksel teknolojileri benimsemek ve entegre etmek, muhasebeciliğin üretkenliğini geliştirir ve gelecekteki inovasyon ve büyüme için temel oluşturur.

 

Teknolojiden korkmamalıyız

Teknoloji korkusundan ziyade, muhasebe meslek mensupları bu yeni dünyanın sunduğu fırsatı yakalamalıdırlar. Bu noktada üniversitelerin, kamu kuruluşlarının, meslek örgütlerinin ve muhasebe meslek mensuplarının iş birliği çok önemli. Özellikle muhasebe mesleğinin eğitim sürecinin yeniden şekillendirilmesi gelecek açısından kritiktir. Eğitimlerin dijital sistemlerle daha zengin hale gelmesi ve şu anda deneyim yoluyla öğrenilen becerilere odaklanması gerekir. Dijital dünya düzeninde muhasebe meslek mensuplarının dijital sistemlerin nasıl çalıştığına ve kararların nasıl alındığına dair derin anlayışa sahip olması gerekecek. Diğer taraftan geleceğin muhasebe meslek mensuplarının liderlik becerilerini geliştirmeleri gerektiği de aşikârdır.

Özetle, yapay zekâ, robotik teknolojiler, bulut sistemleri, blockchain, dördüncü sanayi devriminin getirdiği dijitalleşme muhasebe mesleğinin yeniden tanımlanması ihtiyacını doğuruyor. Yeni teknolojiler hem uygulama süreçlerimizi hem ihtiyaç duyacağımız yetenek setlerini değiştiriyor. Özelikle muhasebe uygulamalarının maliyetlerini, hızını ve doğruluğunu kökten değiştiriyor. Şunu söyleyebilirim ki, muhasebe mesleği için yeni ve heyecan verici bir çağın başlangıcındayız. Bu nedenle muhasebe mesleği adına, yeni şeyler söylemek lazım.