Çek nedir ve nasıl kullanılır?

Ticari hayatta sıkça kullanılan çek, yeni girişimcilerin de ödeme ve tahsilatlarını düzenlemek için yararlanabileceği bir evrak. Taze bir girişimci olarak, çekten nasıl yararlanıp doğru kullanacağınızı biliyor musunuz?

5 dk

Çek bir ödeme aracıdır. Her ne kadar bankaya verildiğinde ödenmesi gerekse de piyasada vadeli olarak olarak kullanılır. Kredi kartının yaygınlaşması ile beraber itibarı azalsa da taşıdığı şekil şartları ve kanunlardaki koruyucu hüküm sebebi ile yaygın bir şekilde kullanılmaya devam etmektedir.

Siz de alımlarınızı çek ile ödemek istiyorsunuz ama nereden başlayacaksınız?

Çek Yazmaya Başlarken Bilinmesi Gerekenler Neler?

  • Çalıştığınız bankaya müracaat edeceksiniz. Banka sizden gerekli evrakları temin ettikten sonra 10 ya da 15 yapraklı çek karnesi verecek.

  • Her bir boş çek yaprağı için 5-6 TL “değerli kağıt bedeli” ödemeniz gerekecek.

  • Müşteriye verdiğiniz çeki, müşteri bankanıza vadesinde getirip parasını tahsil etmek istediğinde hesabınız müsait değilse bile, banka kanuna göre 1.200 TL ödeme yapmak durumunda. Banka, kendisini garantiye almak için çek karnesini size vereceği zaman sizden “Çek Sayfası X 1.200 TL” tutarında teminat ya da bloke hesabı bulundurmanızı isteyebilir. Banka bloke hesabınıza faiz geliri işletebilir. Eğer kredi ödemelerinizde herhangi bir sorun yoksa ve hesap hareketleriniz düzenli ise bu parayı teminat olarak bloke ettirmeme şansınız var.

  • Çek defteri almanız, bu çek defterini kabul ettirebileceğiniz anlamına gelmez. Tedarikçi ile çalışıyorsanız, yaptıracağınız iş bedelinin en az %40'ı cebinizde olmalı. Kalan %60'lık bakiye için belki çek yazabilirsiniz.

  • Uzun süredir piyasada iş yapan insanlar çek kullanmaktan uzak dururlar. Çek yazmanın kontrolü önemlidir. Yeni girişimcilerin piyasada itibarı olmayan çeklerini kabul ettirmek ve bankaya para bloke ettirmek yerine müşteri çeklerini döndürmeleri önerilir. Müşterinizin çeki başlangıçta sizin çekinizden daha güvenilir olacaktır. Bu çeki cirolamanız da "Müşteri bu çeki ödemezse, ben ödeyeceğim." demektir. Bu durumda çeki kabul ettirmeniz daha kolay olacaktır.

Çekin bankadan vadesinde tahsili neden önemlidir?

  • Çekte vade yoktur ve çeki düzenleyen firmanın hesabı müsait ise, banka, çekin ibrazı durumunda, çek bedelini ödemek zorundadır. Bunu yapmak, girişimci firma için itibar kaybıdır ve ileride daha büyük sorunlara yol açabilir. Piyasada yer etmiş olan ticari icaba göre çeki vadesinden önce bankadan tahsil etmemek gerekir.

  • Sizin yazdığınız çekleri tedarikçileriniz, sizin çalıştığınız banka şubesinden tahsil eder. Eğer çekin tahsilatı için başka bir bankaya verir ise çek takasa girer ve süreç 1-2 gün uzayabilir. Elinizde müşteri çeki var ise tahsil için çekin üzerinde yazılı olan bankaya vermeniz, size zaman kazandıracaktır.

Çek cirolama nedir neden ve nasıl yapılır?

  • Mal veya hizmet aldığınızda tedarikçiye nakit ödeme yapmak istemediğinizi düşünelim. Firma açık hesap üzerinden vadeli ödemeye sıcak bakmayabilir ve sizden çek talep edebilir. Kendi firmanızı çekini verebileceğiniz gibi müşterinizden aldığınız çeki de verebilirsiniz.

  • Müşterinizden aldığınız çeki vereceğiniz zaman çeki cirolamanız gerekir. Çekin arkasına firmanızın kaşesini basarak, yetkili imza ile imzalar mal ya da hizmet aldığınız firmaya verebilirsiniz.

  • Bu işleme cirolama denir ve çek tutarı ciro ile tedarikçiye devredilmiş olur. Ciro ile çeki alan firma, çeki bankaya verecek ve vadesinde de tahsilatı bekleyecektir. Ödemeyi çeki ilk düzenleyen firma yapacak ve zincir şeklinde bu ödeme son firmanın hesabına geçecektir.

Nakit Akışınızı Takip Edin.

Paraşüt ile kasa ve banka hesaplarınızın bakiyelerini takip eder, geçmiş nakit giriş çıkışını inceler ve gelecekteki nakit durumunuz ile ilgili öngörü sahibi olursunuz.
14 Gün Ücretsiz Deneyin

Çek kırdırma/bozdurma/faktöring nedir neden ve nasıl yapılır?

Çekin bedelini vadesinden önce tahsil etmek anlamına gelir. Elinizde ileri tarihli düzenlenmiş bir müşteri çeki var, sizin de acil ödemeniz gelmiş durumda. Nakit ihtiyacınızı karşılamanız için siz çeki bankaya değil, faktöring firmalarına ya da piyasada bu işi yapan şahıs ya da firmalara vermek durumundasınız. Bu durumda çek bedelinde %10 ila %40 arasında komisyon kesintisi yapılır. Eğer çek vadesinde karşılıksız çıkar ise bu firmalar size gelir.

Bloke çek nedir nerelerde ve nasıl kullanılır?

  • Bloke edilmiş çekler genellikle konut, arsa ve iş yeri gibi emlak satışlarında kullanılır. Bloke çek banka tarafından keşidecinin (ödemeyi yapacak tarafın) beyanına göre yazılır.

  • Örneğin işleme konu olan dairenin bedeli 200.000 TL. Bu durumda alıcı bankaya 200.000 TL para yatırıyor ve bloke ettiriyor. Bunun karşılığında da bankada 200.000 TL tutarında çek alıyor. Tapuda işlem anında çeki satıcıya veriyor ve işlem gerçekleşiyor. Satıcı daha sonra bankaya giderek bloke edilen tutarı tahsil ediyor.

  • Alıcı ve satıcının çek ile ilgili bir problem yaşamamaları için tapudaki işlemi yapmadan önce, Bloke Çekin kontrol edilmesi gerekir. Bunun için imza öncesinde bloke çekin bulunduğu bankanın şubesinden, çekin durumunu öğrenilmesi gerekir.

  • Bloke çek düzenlenirken zorunlu şekil şartlarına uyulmalı ve özellikle rakam yazılırken çok dikkat edilmeli. Uygulamada çekler hamiline veya nama yazılı olarak düzenlenebiliyor.

Hatır çeki nedir neden kullanılır?

Gerçek bir borç ve alacak ilişkisinden doğmayıp, işletmeye sadece finansman sağlamak için alınan ve verilen senetlerdir.

Kanuni Yönleriyle Çek yazımızı okuyarak çek kullanımı hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Çeklerinizi Paraşüt ile takip edebilirsiniz. Eğer bir Paraşüt hesabınız yoksa Paraşüt'ü hemen 1 ay ücretsiz deneyebilirsiniz:

(hubspot-cta: 88705798-0954-4a0b-a0d5-889afa42a14d)

Yusuf Şahin

Yusuf Şahin

Yusuf Şahin, Neura Mali Müşavirlik'in ortağıdır.

Bültenimize katılın, hiçbir içeriği kaçırmayın!