Gelir vergisi nedir?

İşinizi, düzeninizi kurdunuz, hizmet ya da ürün satışına başladınız. Geliriniz artarken unutmamanız gereken bunu vergilendirmektir. İşte Gelir Vergisi burada zorunlu olarak karşılacağınız bir kavram. Nedir, ne değildir, inceledik.

5 dk
Gelir Vergisi

Bu yazımızda bulabileceğiniz vergi rakamları ve örneklerle ödemeniz gereken gelir vergisi tutarını adım adım hesaplayabilirsiniz.

Gelir vergisi; gerçek kişilerin yani hukukta hak edinebilen ve yetki kullanabilen kurumlaşmamış kişilerin gelirleri üzerinden alınan vergi türüdür. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.

Gelirin unsurları nelerdir?

Gelir vergisine tabi gelirler “Gelir Vergisi Kanunu”nda tanımlanmıştır. Buna göre gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:

  • Ticari kazançlar
  • Zirai kazançlar
  • Ücretler
  • Serbest meslek kazançları
  • Gayrimenkul sermaye iratları
  • Menkul sermaye iratları
  • Diğer kazanç ve iratlar.

İrat ne demek?
TDK’ye göre irat; gelir, gelir getiren mülk.

Gelir vergisi mükellefleri kimlerdir? Kimler gelir vergisi öder?

Gelir vergisi için tam mükellefler:

  • İkametgahı Türkiye’de bulunanlar,
  • Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar,
  • Resmi daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese,teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısiyle yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşlarıdır.

Bu mükelleflerin Türkiye içinde ve dışında elde ettikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler.

Türkiye’de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler dar mükellef sayılır ve sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler.

Şirket Giderlerini Azaltın.

Paraşüt ile giderlerinizi organize eder, kime ne zaman ödeme yapacağınızı bilir, şirket ve personel giderlerini takip edip en çok nereye harcadığınıza yön verebilirsiniz.
14 Gün Ücretsiz Deneyin

Gelir vergisi beyannamesi nedir, nerede bulunur, ne zaman verilir?

Gelir vergisi beyannamesi gelirinizi gösteren ve verginin tarhının gerçekleşmesi için verilen beyannamedir. Gelir İdaresi Başkanlığı Web Sitesi'nin ilgili bölümünden beyannameye ulaşabilirsiniz.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Mart ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir. Gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olması halinde izleyen yılın Şubat ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir.

Gelir vergisi ne zaman ödenir?

Gelir Vergisi iki taksitle ödenir. Eğer gelir sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan oluşmuyorsa ilk taksit mart ayı sonuna kadar, ikinci taksit temmuz ayı sonuna kadar ödenir.

Eğer gelir sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan oluşuyorsa ilk taksit şubat ayı sonuna kadar ikinci taksit hazıran ayı sonuna kadar ödenir.

Gelir vergisi nereye ödenir?

Mükelleferin ikametgahlarının bulunduğu vergi dairesi, iş yerlerinin bağlı bulunduğu vergi dairesi veya bankalar aracılığıyla ödemeler gerçekleştirilebilir.

2018 gelir vergisi tarifesi nedir? Gelir vergisi oranları ve gelir vergisi dilimleri

Miktar Vergi Oranı
14.800 TL'ye kadar %15
34.000 TL'nin 14.800 TL'si için 2.220 TL, fazlası %20
80.000 TL'nin 34.000 TL'si için 6.060 TL, (ücret gelirlerinde 120.000 TL'nin 34.000 TL'si için 6.060 TL), fazlası %27
80.000 TL'den fazlasının 80.000 TL'si için 18.480 TL, (ücret gelirlerinde 120.000 TL'den fazlasının 120.000 TL'si için 29.280 TL), fazlası %35

Gelir vergisi nasıl hesaplanır?

Yukarıdaki vergi tarifesine göre birkaç gelir vergisi hesaplama işlemi yapalım.
14.800 TL altındaki gelirler için %15 oranında gelir vergisi alınır. Diyelim ki verginin matrahı yani verginin işlem göreceği miktar 6.000 TL. Bu miktar vergi tarifesinin birinci diliminde kaldığı için %15’lik orana tabi olacaktır. Yani ödenmesi gereken vergi miktarı 6.000 x %15 = 900 TL olacaktır.

Verginin matrahı yani verginin işlem göreceği miktar 16.000 TL olsun. Bu matrahın 14.800 TL’si ilk dilimde kaldığı için %15’lik orandan işlem görür. Yani 14.800 x %15 = 2220 TL. Matrahın geri kalan kısmı ise ikinci dilime dahil olduğu için %20’lik orandan işlem görür. Yani 1.200 x %20 =240 TL. Toplam ödenmesi gereken miktar ise 2200 + 240 = 2440 TL dir.

Verginin matrahı yani verginin işlem göreceği miktar 38.000 TL olsun. Bu matrahın 14.800 TL’si ilk dilimde kaldığı için %15’lik orandan işlem görür. Yani 14.800 x %15 = 2220 TL. Matrahın 19.200 TL’lik kısmı ikinci kısma dahil olduğundan %20’lik orandan işlem görür. Yani 19.200 x %20 = 3840 Tl. Geri kalan 4.000 TL üçüncü dilime dahil olduğundan %27’lik orandan işlem görür. Yani 4.000 x %27 = 1080 TL. Toplam ödenmesi gereken miktar ise 2220 + 3840 + 1080 = 7140 TL dir.

Ufak bir hatırlatma, bu işlemleri sizin yapmanıza gerek yok. Online olarak birçok gelir vergisi hesaplama uygulaması bulabilirsiniz.

Serbest meslek erbabı gelir vergisi öder mi?

Serbest meslek erbablarının gelirleri serbest meslek kazancı sayıldığı için onlar da gelir vergisine tabidir. Vergi oranları dilimleri ise yukarıda bulunan vergi tarifesi ile aynıdır. İster serbest meslek makbuzu kesin, isterseniz fatura bu vergiye dahil olursunuz.

Tüm gelirlerinizi ve vergilerinizi online ön muhasebe Paraşüt ile takip edebilirsiniz hem de ilk on beş gün ücretsiz!

Paraşüt'ü 14 Gün Ücretsiz Deneyin

Oğuzhan Gömleksiz

Oğuzhan Gömleksiz

Oğuzhan, Paraşüt Blog'da girişimlerin ve büyüyen işletmelerin işine yarayacak içerikler üretiyor.

Bültenimize katılın, hiçbir içeriği kaçırmayın!