Mükellef olmayanlar matrah artırımına nasıl başvurur?

Diyelim ki, YouTube videolarınızın çok izlendi ve yurt dışından hesabınıza para yattı. Ya da bir oyun yazdınız, indirme ya da uygulama içi alımlardan dolayı Google ya da Apple size ödeme yaptı. Bilmeniz gereken önemli bir şey var: Bu işlemler için şirket kurup kazancınızı beyan etmeniz gerekirdi.

Fakat tutarın düşük olması ya da yanlış yönlendirmeler sebebi ile şirket kurmamış ve beyanname vermemiş olabilirsiniz. Böyle bir senaryoda Vergi Dairesi bir gün sizi davet edip geçmiş dönemler için vergileri cezası ile isteyebilir. Fakat bunu önlemenin bir yolu var!

Söz konusu riskten kurtulmak isterseniz 31 Mayıs 2023’e kadar başvurabileceğiniz bir fırsat var. Fırsat diyorum, çünkü matrah artırımı her zaman denk gelmeyebiliyor ve isteseniz de bu imkandan yararlanamıyorsunuz.

Bu kanun her zaman çıkmaz, geçmiş dönemde beyan etmediğiniz gelirleriniz var ise 31 Mayıs 2023’e kadar matrah artırımına başvurarak mutlaka bu uygulamadan faydalanmalısınız!

Gelin şimdi, beyan etmediğiniz ticari geliriniz için matrah artırımı başvuru aşamalarının neler olduğuna bakalım.

 

Matrah artırımı ne demek?

Bu soruyu "Vergi ve matrah artırımı nedir?" adlı yazımızda detaylarıyla anlatmıştık.

Kısaca özetlemek gerekirse; Vergi İdaresi matrah artırımı yaptığınız zaman; başvuru yaptığınız vergi türü ve dönemle sınırlı olmak üzere, sizi incelemeye gelmiyor. Bu da demek oluyor ki, geçmiş dönemlerde hesabınıza yatan paralar için sizden açıklama istenmiyor.

 

Matrah artırımının maliyeti

Gelir vergisinden, son 5 yıl (2018-2022) esas alınarak matrah artırımına girmek için ödemeniz gereken tutarlar vergi bilanço usulünü seçerseniz 122.360 TL (%15’ten 91.770,00 TL), işletme hesabını seçerseniz ise 76.140 TL (%15’ten 57.105 TL)’dir.

 

Sürecin zorluğu

Mükellef kaydınız olmadan matrah artırımına başvuru işlemi oldukça zor ve karmaşık. Vergi İdaresi bu kapsamdaki matrah artırımlarını teşvik etmek ister ise hem süreci kolaylaştıracak adımlar atmalı hem de bu konuda idare çalışanlarını bilgilendirmelidir.

Sürecin başında uyarmak gerekirse; Vergi Dairesine gittiğinizde yüzlerce soru ile karşılaşabilir ve çalışanları ikna etmek durumunda kalabilirsiniz. İdare çalışanları bu konuyu bilmiyor, hangi kodun kullanılması gerektiği, hangi mükellef kaydının açılacağı konusunda sıkıntı yaşıyorlar. Kendi tecrübelerimden yola çıkarak adım adım izah edeceğim.

 

Daha önce kaydım yoksa nasıl başvuracağım?

İnternet üzerinden başvuru yapmanız mümkün değil. Vergi Dairesine şahsen gitmeniz gerekiyor ya da bu işlemleri yapmak üzere bir mali müşavire vekalet vermeniz gerekiyor. Başvuru için ilk adım olarak adresinizin bağlı olduğu Vergi Dairesine gitmeli ve aşağıdakine benzer ifadeler içeren bir dilekçe yazmalısınız:

“Adıma açılmış mükellefiyet kaydı bulunmamaktadır. Gelir Vergisi, ticari kazancımdan matrah artırımına başvurmak istiyorum. 2018, 2019 ve 2020, 2021, 2022 yılları gelir vergisinden matrah artırımı yapabilmek için “Geçici Mükellefiyet” açılmasını ve matrah artırımı yaptıktan sonra da “Geçici Mükellefiyet” kaydımın silinmesini rica ederim.”

Bu dilekçeyi, evrak kayıttan geçireceksiniz. Evrak kayıt bu dilekçeyi 101 Genel Dilekçe Kodu ile işleme alacak. Evrak kayıt, dilekçeye barkod etiketi ekleyecek. Bu etikette geçici vergi numaranızı görebilirsiniz. (Geçici vergi numarası 996 ile başlayan 10 haneli bir koddur).

 

Gelir Vergisi matrah artırımı beyannamesi

Aşağıda örneğine yer verdiğimiz Ek:5’i doldurmanız gerekiyor:

 

1. adım: Beyanname formu doldurma

Formu doldururken ilk bölümde; * Beyannamenin üst kısmına ilgili Vergi Dairesinin adını ve bağlı bulunduğunuz ili yazın. * Ödemeyi peşin ya da taksitli olarak nasıl gerçekleştireceğinizi ilgili kutucuğu işaretleyerek belirtin. * Tarih, ad, soy ad ve unvanınızı yazarak belgeyi imzalamayı unutmayın.

Ardından; * Vergi kimlik numarası; size verilen 996 ile başlayan 10 haneli koddur. Bunu formdaki kutucuklara tek tek girin. * Kişi ve iletişim bilgilerini eksiksiz bir şekilde doldurun. * Matrah artırım bildirimi kısmını ise yukarıdaki görseldeki gibi doldurun.

Bu beyannameyi evrak kayıttan geçirdiğinizde üzerine bir barkod yapıştırılacak.

Beyannamede yer alan “İlgili yılda faaliyette bulunulan ay sayısı”nın boş olması gerekir. Çünkü fiilen mükellefiyet olmadığı için faaliyette bulunulan ay sayısı da sıfır olmalıdır. Vergi dairesi sisteme ay adedi yazması gerekebilir ve bu konuda sizi arayabilirler.

Eğer KDV’den de matrah artışına başvurmak isterseniz, 7326 sayılı Kanunun 210. sayfasında yer alan Ek:14’ü doldurmanız gerekiyor.

 

2. adım: Sicil servisi

Dilekçeniz evrak kayıttan geçti. Şimdi sırada ikinci adım var: Sicil servisi.

Evrak kayıttan geçirdiğiniz mükellefiyet dilekçesini sicil servise vermeniz ve sicil servis tarafından sizin için geçici mükellefiyet kaydı açılacak. Burada yine birçok soruyla muhatap olabilirsiniz.

Söylemeniz gereken “Daha önce mükellefiyet kaydım yok, matrah artırımı için geçici mükellefiyet kaydı açmak istiyorum.”Ne geliriniz olduğu sorusuna da internetten reklam geliriniz olduğunu söyleyebilir, ticari kazanç olduğunu vurgulayabilirsiniz. Sicil servisi mükellefiyet açacağı zaman NACE kodu (faaliyet kodu) girecektir.

Reklam geliri için NACE kodu 73.11.01’dir. Farklı bir faaliyetten, beyan etmediğiniz gelirinizin olduğu düşünüyorsanız NACE kod tablosunu vergi dairesine gitmeden incelemenizde fayda var. Bu konuda mali müşavirinizden de destek alabilirsiniz.

 

3. adım: Vergilendirme servisi

Evrak kayıttan geçirdiğiniz matrah artırımı beyannamesini vergilendirme servisine vermeniz gerekecek. Vergilendirme servisi tarafından matrah artırım beyannamesi sisteme yüklenecek ve ödemeniz gereken rakamı gösteren tahakkuk fişi verilecek. Eğer taksit seçeneğini seçtiyseniz ödeme tablosu da tahakkuk fişi ile beraber verilebilir.

Sonuç olarak;

Yukarıda belirttiğim şekilde 2 farklı başvuru yapıldı. İki vergi dairesi de başvuruları aldı ve konu ile ilgili aranacağımız söylendi. Gerçekten de bir hafta sonra 2 vergi dairesinden de arandık. Bir tanesinde tahakkuk fişi oluştu, diğerinde ise ilgili yılda faaliyette bulunulan ay sayısı probleminden dolayı henüz tahakkuk fişi alamadık.

Vergi dairesine bir daha uğrayıp verilen beyannamede ay sayısı güncellenecek ve yeniden imza atamamız gerekecek. Farklı vergi dairelerinde farklı uygulamalar olabilir. Konuyu mali müşavir gözetiminde takip etmeniz zaman açısından sizi çok rahatlatacaktır.

Eğer beyan etmediğiniz geçmiş dönem ticari geliriniz var ise bunu matrah artırımı ile beyan edip vergi inceleme riskinden kurtulabilirsiniz. Bu kanun uzun süreden beri bekleniyordu ve şimdi çıktı. 31 Mayıs'a kadar bu fırsattan faydalanmayı unutmayın!

Vergi Dairesinin kullandığı programlarda 2023 matrah artırımın açılmamış olması, başvuru işlemlerinin zahmetli olması, bu uygulamadan faydalanmak isteyecek kişileri caydırabilir, vazgeçirebilir. Vergi İdaresi matrah artırımın e-Devlet üzerinden yapılabilmesi için gerekli önlemleri alabilir, gereksiz zaman kayıplarının önüne geçebilir.

Sağlıklı bir muhasebenin temeli sağlam bir ön muhasebe yönetimine dayanır. Fatura kesme, gelir gider takibi, raporlama gibi operasyonlarınız için desteğe ihtiyacınız varsa, bulut tabanlı ön muhasebe programı Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.