blog-hero-left-bg blog-hero-right-bg
Vergi dilimi nedir? 2022 vergi dilimleri nasıl hesaplanır?
Blog-hero
HUKUK/VERGİ

Vergi dilimi nedir? 2022 vergi dilimleri nasıl hesaplanır?

Vergi dilimi tam olarak nedir, nasıl hesaplanır? Gelir vergisi dilimleri hakkında detaylı bilgi almak için blog yazımızı inceleyin.

Nağme Öğmen, Digital Copywriter

Ortalama okuma süresi 6 dk

Aktif olarak kazanç sağlayan, yani düzenli olarak gelir elde eden herkesin gelir vergisi ödeme zorunluluğu bulunur. Fakat gelir vergisi, oranlara göre belirlenen ve sabit tutarı bulunmayan bir vergi türüdür. Bu noktada vergi dilimi kavramı devreye girer. Biz de vergi dilimi nedir, vergi dilimi nasıl hesaplanır gibi birçok sorunuzu, blog yazımızda sizler için yanıtlıyoruz.

Vergi türleri nelerdir?

GİB tarafından belirlenmiş, ödenmesi gereken yedi adet vergi türü mevcut.

Bu vergi türleri;

Kurumlar vergisi
Özel tüketim vergisi (ÖTV)
Gelir vergisi
Emlak vergisi
Katma değer vergisi (KDV)
Damga vergisi
Motorlu taşıtlar vergisi (MTV)

Vergi dilimi nedir?

Vergi dilimi, vergi mevzuatında yer alan ve gelir vergisinin uygulanacağı tarifelere ilişkin bir kavramdır. Kısaca, çalışanların gelirleri (ücretleri) oranında devlete ödemekle yükümlü oldukları vergi oranını belirleyen tarifedir. Gelir sahipleri ya da çalışanlar, vergi dilimi hesaplamasını kazanç oranında belirlenen vergi dilimlerine göre, içinde bulundukları gruba uygulanacak oranlar üzerinden yapar ve ödemelerini gerçekleştirir.

2022 vergi dilimleri

Ekim 2020 ila Ekim 2021 arasındaki 12 aylık ortalamaya göre üretici enflasyonu %36,20 olarak açıklanmıştır. Bu oran, 2021 yılının yeniden değerleme oranı olarak da kabul edilmektedir.

Hangi tutarların yeniden değerleme oranında yükseltileceği ve sıfırlama yöntemleri, ilgili mevzuatta belirlenmiştir. Bu belirlemeye göre 2022 yılında geçerli vergi dilimleri, damga vergileri, ceza, harç, istisna ve beyan sınırları gibi birçok meblağ, bahsettiğimiz yeniden değerleme oranı kullanarak hesaplanmaktadır.

Türkiye Cumhurbaşkanı’nın yeniden değerleme oranından daha düşük ya da yüksek bir oran belirleme yetkisi bulunsa da 2022 yılı özelinde yalnızca Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin (MTV) tutarları için farklı bir artış oranı belirlenerek %36,20 yerine %25 oranında artış açıklandı.

2022 yılında ücret gelirleri ve ücret dışı gelirlere ait vergi dilim ve oranlarını aşağıda sizin için paylaşıyoruz:

Ücret gelirlerine ilişkin vergi dilimleri ve oranları:

  • 32.000 TL’ye kadar %15,
  • 70.000 TL’nin 32.000 TL’si için 4.800 TL, fazlası için %20
  • 250.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL, fazlası için %27
  • 880.000 TL’nin 250.000 TL’si için 61.000 TL, fazlası için %35
  • 880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 281.500 TL, fazlası için %40

Ücret dışı gelirlere ilişkin vergi dilimleri ve oranları:

  • 32.000 TL’ye kadar %15
  • 70.000 TL’nin 32.000 TL’si için 4.800 TL, fazlası için %20
  • 170.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL, fazlası için %27
  • 880.000 TL’nin 170.000 TL’si için 39.400 TL, fazlası için %35
  • 880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 287.900 TL, fazlası için %40

Gelir vergisi dilimleri nasıl hesaplanır?

Gelir vergisinin hesaplaması aynı olsa da gelir vergi dilimi hesaplama, yani vergi oranlarının gelire göre dağılımı Maliye Bakanlığının yayınladığı bilgilendirmelere göre yapılır.

Ödemeniz gereken gelir vergisini hesaplamak için önce hangi gelir vergisi dilimine girdiğinizi hesaplamanız gerekir, çünkü bu oran hangi vergi dilimine dahil olduğunuzu değiştirebilir. Bunun için öncelikle bir önceki yıl (örneğin 2021 yılında) elde edilen toplam gelir belirlenir.

Bir çalışanın maaş vergi dilimini öğrenmek için ne yapmamız gerekir? Çalışanın 10.000₺ brüt ücret aldığını varsayalım. Maaş vergi dilimi hesaplama için 10.000₺’lik brüt maaştan öncelikle işsizlik sigortası işçi payı ile SGK işçi payı hesaplanarak düşülür. Asgari ücretli vergi dilimi hesaplaması da yukarıda bahsettiğimiz vergilendirme sınıflarına göre, aynı şekilde yapılır. Alınan asgari ücret vergi dilimi olarak hangi sınıfa dahilse vergi oranı bu dilime göre belirlenir.

SGK işçi payı: 10.000 x %14 = 1400₺

İşsizlik sigortası işçi payı: 10.000 x %1 = 100₺

Bu iki kesinti brüt ücretten düşüldükten sonra kalan miktar gelir vergisi matrahıdır.

Gelir vergisi matrahı: 10.000 – 1400 – 100 = 8.500₺

2022 yılı tarifesine göre 8.500₺, 32.000₺’den daha düşük bir meblağ olduğundan işçi ya da gelir sahibi mükellef 1. vergi dilimine girer ve gelir vergisi %15 oranından hesaplanır.

Özetle, mükellefin vergi dilimi kesintisi: 8.500 x %15 = 1.275₺ yapar.

Peki bu çalışanlar 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak memur vergi dilimini nasıl hesaplar? Örneğin 657 sayılı kanuna tabi olan bir öğretmen vergi dilimi olarak yıllık kazancını baz alıp, dahil olduğu vergi dilimini tespit ederek hesaplamasını gerçekleştirebilir.

Aylık 5.000₺ maaş alan bir memur üzerinden bir örnekle açıklayalım: Bu memurun Temmuz ayına ait gelir vergisi hesaplanırken önceki ayların vergi matrahı da göz önüne alınır.

Önceki aylara ilişkin vergi matrahının 5.000₺ x 6 = 30.000 TL olduğunu varsayarsak memur, bu aylar özelinde 32.000₺ vergi dilimine girer ve %15 vergi oranına tabi olur. Temmuz ayı ücretinin 2.000₺’lik kısmına da 32.000₺’lik vergi dilimi sebebiyle %15 vergi oranı uygulanır (2.000₺ x %15 = 300).

Fakat kalan 3.000₺, vergi matrahının 32.000₺ sınırını aştığı için kalan tutar için %20 oranı uygulanmalıdır (3.000₺ x %20 = 600 TL). Kısacası Temmuz ayı gelir vergisi tutarı 300₺ + 600₺ toplamından asgari geçim indirimi (AGİ) çıkarılarak memurun ödemesi gereken vergi tutarı hesaplanabilir.

Gelir vergisi dilimi ne zaman sıfırlanır?

Bu konuyla ilgili en çok sorulan sorulardan biri de “vergi dilimi ne zaman sıfırlanır?”. Bu soruya kısaca “yıl sonlarında” şeklinde yanıt verebiliriz.

Detaylandırmak gerekirse, birikimli kazançla vergi dilimi değişen çalışanlar yılın Aralık ayından sonra, yani bir sonraki Ocak ayında yeni yıl için belirlenen vergi dilimlerinden hangisine dahil olduğuna yeniden bakmalıdır. Özetle, gelir vergisi dilimini sıfırlayan konu, senenin sona ermesidir.

Konuya ilişkin çokça tartışılan bir diğer konu da çalışanın mevcut iş yerinden ayrılıp başka bir işverene ait yerde çalışmaya başlamasının vergi matrahını sıfırlaması nedeniyle, vergi diliminin de sıfırlanmasıdır. Fakat kişi askerlik, evlilik gibi nedenlerle işinden ayrılıyorsa ya da aynı işverene ait başka bir işyerine geçiş yapıyorsa vergi matrahı da vergi dilimi de sıfırlanmaz.

Son olarak gelir vergilerinin ne zaman ödeneceğine de kısaca değinelim; eğer elde edilen gelir basit usul ticari kazançlardan ise gelir vergisinin ilk taksidi Şubat ayı sonuna, ikinci taksidi ise Haziran ayı sonuna kadar ödenmelidir. Elde edilen gelir basit usul ticari kazançlardan değilse, bu durumda gelir vergisi ödemesinin ilk taksidi Mart ayı sonuna, ikinci taksidi ise Temmuz ayı sonuna kadar yapılmalıdır.

Online ön muhasebe programı olarak Paraşüt’ü seçtiğinizde, hem ticari kazançlarınıza ilişkin hem de çalışanlarınızın maaşlarına dair gelir vergilerini otomatik olarak hesaplayabilir, beyan ve ödeme dönemlerinde bu otomatik işlemler ve veri aktarım kolaylıklarıyla mali müşavirinizle uyum içinde, hızlı ve pratik bir şekilde finansal hesaplamalarınızı gerçekleştirebilirsiniz. Hatalı ya da eksik beyanda bulunma ya da ödeme yapmanın önüne geçerek vergi borcu faizi, gecikme cezası gibi hukuki yaptırımları düşünmeden rahatça işinize odaklanabilirsiniz.

Henüz Paraşüt ile tanışmadıysanız kredi kartı bilgilerinizi girmeden anında hesap oluşturabilir ve Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.

Ücretsiz Hesap Oluştur

Yazımız ilginizi çektiyse aşağıda paylaştığımız vergi ve vergilendirme usullerine ilişkin önerilerimize göz atabilirsiniz.

article-cloud-right

Yeni çıkan yazılarımızdan haberdar olmak ister misiniz?