27.03.2026

12 Dakikalık Okuma Süresi

e-İrsaliye Nedir? 2026 e-İrsaliye Zorunluluğu ve Kapsamlı Rehber

mobile log

Paraşüt

İçerik Yazarları

e-İrsaliye nedir ve kimler için zorunludur? Hepsi ve daha fazlası en güncel bilgilerle şimdi Paraşüt'te! Hemen tıklayın ve detaylara ulaşın. 

Bu içerikte neler var?
e-İrsaliye nedir?
2026 yılında e-İrsaliye kimler için zorunludur?
Sektörel zorunluluklar ve İDİS kapsamı
e-İrsaliye ile e-Fatura arasındaki fark nedir?
E-İrsaliye kesmeden e-Fatura kesilir mi?
Hizmet ve dijital ürün satışlarında sevk işlemi
Önemli not:
İrsaliyeli fatura: e-Faturanın irsaliye yerine geçtiği durumlar
e-İrsaliye başvuru yöntemleri nelerdir?
1. GİB portal yöntemi
2. Doğrudan entegrasyon yöntemi
3. Özel entegratör yöntemi
e-İrsaliye nasıl kesilir ve gönderilir?
e-İrsaliyede “15 dakika” kuralı nedir?
Geçmişe dönük e-İrsaliye kesilebilir mi?
e-İrsaliye düzenlerken bulunması gereken zorunlu bilgiler
Şematron hatası ve taşıyıcı kodu nedir?
Özel durumlarda e-İrsaliye uygulamaları
“Muhtelif müşteriler” ve sanal alıcı (3900892152)
HKS (Hal kayıt sistemi) irsaliyesi nedir?
e-İrsaliye yanlış kesilirse ne olur? İptal ve red süreçleri
e-İrsaliye 7 gün içerisinde fatura edilmezse ne olur?
e-İrsaliye kullanmanın işletmelere sağladığı avantajlar
Yol denetimlerinde e-İrsaliye kontrolü nasıl yapılır?
Neden e-irsaliye?
e-İrsaliye uygulamasına geçmek zorunda olan mükellefler
e-İrsaliye sistemine giriş
e-İrsaliye ile kağıt irsaliyenin farkı ne?
e-İrsaliye üzerinde bulunması gereken bilgiler
e-Fatura nedir?
e-İrsaliye ve e-faturanın farkları
e-İrsaliye uygulaması
e-İrsaliye mükellefleri için e-fatura zorunlu mu? 
e-İrsaliyede fiyat bilgisi bulunmalı mı? 
e-İrsaliyenin kağıt çıktısını bulundurmak gerekir mi?
“Muhtelif müşteriler” e-irsaliyesi nasıl düzenlenir?
Paraşüt e-irsaliye yayında!

 

e-İrsaliye nedir?

E-İrsaliye, kağıt sevk irsaliyesi ile aynı hukuki geçerliliğe sahip olan ancak elektronik ortamda düzenlenen bir belgedir. Malın bir noktadan başka bir noktaya sevk edildiğini gösterir ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemleri üzerinden elektronik olarak oluşturulur ve iletilir.
 

Kağıt irsaliyede bulunan tüm bilgiler e-İrsaliyede de yer alır. Ancak e-İrsaliye sayesinde belge:

  • Elektronik ortamda oluşturulur
  • Alıcıya dijital olarak iletilir
  • GİB sistemleri üzerinden denetlenebilir hale gelir
  • 10 yıl boyunca elektronik olarak saklanabilir

Bu yönüyle e-İrsaliye, işletmelerin dijital dönüşüm sürecinin önemli parçalarından biridir.
 

E-İrsaliye uygulaması özellikle e-Fatura mükellefleri için tasarlanmıştır. Eğer e-Fatura hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz e-Fatura nedir başlıklı yazımıza da göz atabilirsiniz.

 

 

2026 yılında e-İrsaliye kimler için zorunludur?

E-İrsaliye zorunluluğu, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen kriterlere göre uygulanır. Bu kriterler genellikle:

  • Ciro sınırları
  • Sektör bazlı zorunluluklar
  • e-Fatura mükellefi olma durumu gibi faktörlere bağlıdır.

2026 itibarıyla genel olarak aşağıdaki işletmeler e-İrsaliye uygulamasına geçmek zorundadır:

  • e-Fatura sistemine kayıtlı olan ve belirlenen ciro limitlerini aşan işletmeler
  • Belirli sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler
  • GİB tarafından özel olarak kapsama alınan işletmeler

Ayrıca faaliyet alanı da zorunluluk kapsamında belirleyici olabilir. Örneğin bazı sektörler NACE kodlarına göre kapsam içine alınabilir. Bu nedenle işletmenizin faaliyet sınıfını öğrenmek için NACE kodu nedir içeriğini inceleyebilirsiniz.

 

Sektörel zorunluluklar ve İDİS kapsamı

Bazı sektörlerde e-İrsaliye kullanımı doğrudan zorunlu hale getirilmiştir. Özellikle demir-çelik sektöründe uygulanan İnşaat Demiri İzleme Sistemi (İDİS) buna örnektir. İDİS kapsamında düzenlenen e-Fatura ve e-İrsaliyelerde bazı ek bilgiler bulunması gerekir.

BilgiAçıklama
Sevkiyat numarasıBelge seviyesinde yer alır. “SE-” ile başlar ve 7 rakamdan oluşur.
Etiket numarasıHer ürün satırı için girilir. 2 harf + 7 rakam formatındadır.
Satır bazlı zorunlulukEğer bir satırda İDİS bilgisi varsa tüm satırlarda bulunmalıdır.

Bu bilgiler sayesinde sevkiyat süreci ürün bazında takip edilebilir ve kayıt dışı ticaretin önüne geçilmesi amaçlanır.

 

e-İrsaliye ile e-Fatura arasındaki fark nedir?

E-İrsaliye ve e-Fatura çoğu zaman birlikte kullanılan ancak farklı amaçlara hizmet eden belgelerdir.

Özellike-İrsaliyee-Fatura
AmaçMal sevkiyatını belgelemekSatış işlemini belgelemek
Düzenleme zamanıMal sevk edilirkenSatış işlemi gerçekleştiğinde
İçerikürün, miktar, sevk bilgileri, taşıyıcıfiyat, vergi, ödeme bilgileri
Hukuki işlevtaşıma belgesimali belge


Özetle:

  • e-İrsaliye = sevkiyat belgesi
  • e-Fatura = satış belgesi

Fatura süreçleri hakkında daha kapsamlı bilgi için Fatura nedir içeriğini inceleyebilirsiniz.

 

Hesabınızı oluşturun, Paraşüt'ü 14 gün boyunca ücretsiz deneyin! Ücretsiz Dene

 

E-İrsaliye kesmeden e-Fatura kesilir mi?

Bu sorunun cevabı işlemin türüne göre değişir. Eğer fiziksel bir ürün gönderiliyorsa, sevkiyat gerçekleşmeden önce e-İrsaliye düzenlenmesi gerekir. Ancak bazı durumlarda e-İrsaliye düzenlenmesine gerek olmayabilir.

 

Hizmet ve dijital ürün satışlarında sevk işlemi

Hizmet satışlarında veya dijital ürünlerde fiziksel bir sevkiyat olmadığı için e-İrsaliye düzenlenmez.
 

Örneğin:

  • Danışmanlık hizmetleri
  • Yazılım satışı
  • Dijital üyelikler

Bu işlemlerde yalnızca fatura düzenlenmesi yeterlidir.

 

Önemli not:

  • e-İrsaliye, mal sevkiyatından önce veya sevk anında düzenlenmesi gereken elektronik bir sevk irsaliyesidir. 
     
  • Sevkiyat başladıktan sonra en geç 15 dakika içinde sistemde oluşturulmuş olması gerekir ve geriye dönük e-İrsaliye düzenlenemez.
     
  • e-İrsaliye, fatura yerine geçmez; sevk edilen mallar için en geç 7 gün içinde ayrıca fatura düzenlenmesi zorunludur.
     

 

İrsaliyeli fatura: e-Faturanın irsaliye yerine geçtiği durumlar


Bazı durumlarda irsaliyeli fatura düzenlenebilir.
 

Bu yöntemde:

  • Sevk irsaliyesi ve fatura tek belgede birleştirilir
  • Belge hem sevkiyatı hem satış işlemini gösterir

Ancak bu yöntem her işlem için uygun değildir. Özellikle sevkiyatın uzun sürdüğü durumlarda genellikle önce irsaliye sonra fatura düzenlenir.

 

 

e-İrsaliye başvuru yöntemleri nelerdir?

E-İrsaliye sistemine geçmek isteyen işletmeler üç farklı yöntem kullanabilir.

 

1. GİB portal yöntemi

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından sunulan GİB e-Belge Portalı üzerinden e-İrsaliye düzenlenebilir.
 

Bu yöntem:

  • ücretsizdir
  • küçük hacimli işlem yapan işletmeler için uygundur

Ancak manuel kullanım gerektirdiği için yoğun işlem yapan işletmeler için zorlayıcı olabilir.

 

2. Doğrudan entegrasyon yöntemi

Bu yöntemde işletme kendi yazılım sistemini doğrudan GİB sistemlerine entegre eder.
 

Avantajları:

  • Yüksek işlem kapasitesi
  • Otomasyon imkanı
  • ERP entegrasyonu

Ancak teknik altyapı ve geliştirme maliyeti gerektirir.

 

3. Özel entegratör yöntemi

En çok tercih edilen yöntemlerden biridir. Özel entegratör firmalar aracılığıyla e-İrsaliye işlemlerini kolayca yönetebilir.

 

Özel entegratör kullanımı sayesinde:

  • Teknik altyapı ihtiyacı azalır
  • Süreçler daha hızlı ilerler
  • Entegrasyon kolaylaşır.

 

e-İrsaliye nasıl kesilir ve gönderilir?

E-İrsaliye, sevk edilecek mallar yola çıkmadan önce elektronik ortamda düzenlenen bir belgedir. Kağıt irsaliyeden farklı olarak GİB sistemleri üzerinden oluşturulur ve alıcıya dijital olarak iletilir.
 

Genel olarak e-İrsaliye düzenleme süreci şu adımlardan oluşur:
 

1. Sevkiyat bilgileri girilir

İlk adımda sevk edilecek mala ve alıcıya ait temel bilgiler sisteme girilir.

  • Alıcı VKN/TCKN bilgisi
  • Ürün adı ve açıklaması
  • Ürün miktarı
  • Sevk tarihi ve fiili sevk zamanı

2. Taşıma bilgileri eklenir

Sevkiyatı gerçekleştirecek araç ve taşıyıcıya ait bilgiler sisteme eklenir.

  • Şoför bilgisi
  • Araç plaka bilgisi
  • Taşıyıcı kodu (nakliyeyi yapan firmayı tanımlar)

3. Belge oluşturulur ve imzalanır

Tüm bilgiler girildikten sonra e-İrsaliye elektronik ortamda oluşturulur.
Belgenin resmi geçerlilik kazanması için mali mühür veya e-imza ile imzalanması gerekir.
 

4. Belge alıcıya iletilir

Oluşturulan e-İrsaliye, Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi üzerinden alıcıya elektronik olarak iletilir.
 

5. Alıcı yanıt verebilir

Alıcı taraf, kendisine iletilen e-İrsaliye için sistem üzerinden yanıt gönderebilir.

 Bu yanıtlar:

  • Kabul
  • Kısmi kabul
  • Ret

şeklinde olabilir.

 

e-İrsaliyede “15 dakika” kuralı nedir?

E-İrsaliye uygulamasında dikkat edilmesi gereken önemli kurallardan biri 15 dakika kuralıdır.
 

Bu kurala göre:

  • Malın fiilen sevk edilmesinden sonra
  • En geç 15 dakika içinde e-İrsaliyenin düzenlenmiş olması gerekir.

Bu süre, sevkiyat işleminin sistemde doğru şekilde kayıt altına alınmasını ve sevk sırasında yapılabilecek denetimlerin sağlıklı ilerlemesini sağlar.

 

 

Geçmişe dönük e-İrsaliye kesilebilir mi?

Hayır. E-İrsaliye geriye dönük olarak düzenlenemez.
 

E-İrsaliye mutlaka:

  • sevk işleminden önce
    veya
  • sevk sırasında düzenlenmelidir.

Sevkiyat gerçekleştikten sonra belge düzenlenmesi mevzuata uygun değildir ve denetimlerde sorun yaşanmasına neden olabilir.

 

e-İrsaliye düzenlerken bulunması gereken zorunlu bilgiler

Bir e-İrsaliyede bulunması gereken temel bilgiler şunlardır:

  • gönderici ve alıcı bilgileri (VKN/TCKN)
  • ürün adı ve miktarı
  • sevk tarihi ve fiili sevk zamanı
  • taşıyıcı bilgileri
  • plaka bilgisi
  • belge numarası
  • karekod

Bu bilgiler sevkiyatın resmi ve hukuki olarak doğrulanmasını sağlar.

 

Şematron hatası ve taşıyıcı kodu nedir?

e-İrsaliye düzenlenirken bazı teknik hatalar oluşabilir. Bunlardan biri şematron hatasıdır.
 

Şematron hatası genellikle:

  • zorunlu alanların eksik girilmesi
  • veri formatının hatalı olması durumlarında oluşur.

Taşıyıcı kodu ise sevkiyatı yapan firmanın sistemde tanımlanmasını sağlayan koddur.

 

 

Özel durumlarda e-İrsaliye uygulamaları

Bazı sevkiyat türlerinde e-İrsaliye düzenleme süreci standart işlemlerden farklı olabilir. Özellikle alıcının belli olmadığı satışlar veya belirli sektörlere özel uygulamalar için farklı kurallar bulunur.

 

“Muhtelif müşteriler” ve sanal alıcı (3900892152)

Perakende satış yapan bazı işletmelerde sevkiyat sırasında nihai alıcı henüz belli olmayabilir. Bu gibi durumlarda e-İrsaliye, “Muhtelif müşteriler” adına düzenlenebilir.
 

Bu tür işlemlerde sistemde kullanılan sanal alıcı VKN şu şekildedir: 3900892152
 

Örneğin:

  • pazarlama veya dağıtım amaçlı ürün sevkiyatlarında
  • sahada satış yapan ekiplerin yanında ürün taşıdığı durumlarda
  • ürünlerin farklı müşterilere dağıtılacağı sevkiyatlarda

alıcı henüz netleşmediği için e-İrsaliye muhtelif müşteriler adına düzenlenebilir. Satış gerçekleştikten sonra ise ilgili müşteriye ayrıca fatura düzenlenmesi gerekir.

 

HKS (Hal kayıt sistemi) irsaliyesi nedir?

Sebze ve meyve ticareti yapan işletmeler için sevkiyat süreçleri Hal Kayıt Sistemi (HKS) kapsamında takip edilir. HKS, tarım ürünlerinin ticaretini kayıt altına almak için kullanılan resmi bir sistemdir. Bu sistem sayesinde:

  • ürünlerin nereden gelip nereye gittiği takip edilir
  • kayıt dışı ticaretin önüne geçilmesi amaçlanır
  • ticaret süreçleri daha şeffaf hale gelir

Hal kapsamındaki ürünlerin sevkiyatında düzenlenen e-İrsaliyelerde HKS bilgileri de yer alabilir. Bu sayede ürün hareketleri hem e-İrsaliye sistemi hem de HKS üzerinden takip edilir.

 

 

e-İrsaliye yanlış kesilirse ne olur? İptal ve red süreçleri

E-İrsaliye düzenlenirken bilgilerde hata yapılabilir. Örneğin yanlış ürün, miktar, alıcı bilgisi veya sevk tarihi girilmiş olabilir. Böyle durumlarda belgeyi düzeltmek için iptal veya red süreçleri uygulanır.
 

E-İrsaliye hatalı düzenlendiğinde genellikle şu yöntemler kullanılır:
 

1. Alıcı tarafından red yanıtı verilmesi

Eğer e-İrsaliye alıcıya ulaştıysa, alıcı belgeyi “ret” yanıtı ile reddedebilir. Bu durumda belge geçersiz sayılır ve doğru bilgilerle yeni bir e-İrsaliye düzenlenir.
 

2. Yeni e-İrsaliye düzenlenmesi

Hatalı belge iptal edildikten veya reddedildikten sonra sevkiyat için doğru bilgilerle yeni bir e-İrsaliye hazırlanır.
 

3. Sevkiyat iptali

Eğer sevkiyat henüz gerçekleşmediyse ve işlem tamamen iptal edilecekse e-İrsaliye de iptal edilir.
 

Bu nedenle e-İrsaliye düzenlenmeden önce ürün, miktar ve alıcı bilgilerinin dikkatlice kontrol edilmesi önemlidir.

 

e-İrsaliye 7 gün içerisinde fatura edilmezse ne olur?

Vergi Usul Kanunu’na göre sevk edilen mallar için en geç 7 gün içinde fatura düzenlenmesi gerekir.
 

Yani süreç genellikle şu şekilde ilerler:

  1. Önce sevkiyat yapılır ve e-İrsaliye düzenlenir
  2. Ardından satış işlemi için fatura kesilir

Eğer sevkiyat yapıldıktan sonra 7 gün içinde fatura düzenlenmezse, bu durum mevzuata aykırı sayılabilir ve işletme usulsüzlük cezası ile karşılaşabilir.


Bu nedenle sevkiyat ve fatura süreçlerinin birlikte takip edilmesi işletmeler için oldukça önemlidir.

 

e-İrsaliye kullanmanın işletmelere sağladığı avantajlar

E-İrsaliye uygulaması yalnızca yasal bir zorunluluk değildir. Aynı zamanda işletmelere operasyonel açıdan birçok kolaylık sağlar.

Özellikİşletmeye sağladığı fayda
Dijital belge düzenlemeKağıt ve baskı maliyetleri azalır
Hızlı gönderimİrsaliyeler alıcıya anında iletilir
Kolay arşivlemeBelgeler elektronik ortamda saklanır
Sevkiyat takibiÜrün hareketleri daha kolay izlenir
Denetim kolaylığıResmi kontroller daha hızlı yapılır

Bu avantajlar sayesinde işletmeler sevkiyat süreçlerini daha düzenli yönetebilir ve belge takibini kolaylaştırabilir.

 

Yol denetimlerinde e-İrsaliye kontrolü nasıl yapılır?

Yol denetimlerinde sevk edilen malların belgeleri kontrol edilir. E-İrsaliye uygulamasında bu kontrol işlemleri dijital olarak yapılabilir.
 

Denetim sırasında şu yöntemler kullanılabilir:

  • e-İrsaliyenin karekodunun okutulması
  • Belge numarasının GİB sisteminden sorgulanması
  • e-İrsaliyenin elektronik görüntüsünün gösterilmesi
  • Araçta bulunan irsaliye çıktısının ibraz edilmesi

Bu sayede sevkiyatın kayıtlı olup olmadığı hızlı şekilde doğrulanabilir.

 

e-İrsaliye Nedir? title: e-İrsaliye Nedir?

 

Neden e-irsaliye?

e-İrsaliyeye geçiş yaptıktan sonra kağıt irsaliyeye farkla işlerinizde pratiklik kazanırsınız. Özellikle mevcutta e-fatura ve e-arşiv kullanıcısı iseniz dijitale taşıdığınız faturalama süreçlerini e-irsaliye ile daha da rahat bir hale getirebilirsiniz. Kağıt, yazdırma, kargolama, arşivleme ve kaybolma durumunda yenisini gönderme gibi durumlar olmaz. Fatura ve irsaliyenizi elektronik ortamda hazırlayıp karşı tarafa iletebilirsiniz. Bu anlamda zaman ve maliyet olarak da sizin için olumlu etkileri olacaktır.

 

Tüm bunların yanı sıra kağıttan tasarruf ederek doğayı da korumuş olursunuz.

 

e-İrsaliye uygulamasına geçmek zorunda olan mükellefler

Gelir İdaresi Başkanlığı’nın düzenlemelerine göre, bazı mükellef grupları için e-İrsaliye uygulamasına geçiş zorunludur. Bu zorunluluk; faaliyet konusu, sektör ve bazı durumlarda brüt satış hasılatı kriterlerine göre belirlenir.

Buna göre e-İrsaliye’ye geçmesi gereken mükellefler özetle şunlardır:

  • ÖTV Kanunu’na ekli (I) sayılı listedeki malların imali, ithali, teslimi vb. faaliyetleri nedeniyle EPDK’dan lisans (bayilik lisansı dâhil) alan mükellefler,
  • ÖTV Kanunu’na ekli (III) sayılı listedeki malların imalini, inşasını, ithalini veya ana bayi / distribütör olarak pazarlamasını yapan mükellefler,
  • 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında düzenlenen işletme ruhsatı veya sertifikası sahipleri ile bu sahiplerle yaptıkları sözleşmeye dayanarak maden üretim faaliyeti yürüten gerçek ve tüzel kişi mükellefler,
  • 4634 sayılı Şeker Kanunu kapsamında tanımlanan şekerin imalini gerçekleştiren mükellefler(beyaz şeker, yarı beyaz şeker, rafine şeker, ham şeker, kahverengi şeker; pancar veya kamıştan üretilen kristallendirilmiş sakaroz; nişasta kökenli izoglukoz, glukoz şurubu, invert şeker, şeker çözeltileri ve inülin şurubu dâhil),
  • Demir ve çelik (GTİP 72) ile demir veya çelikten eşyaların (GTİP 73) imalini, ithalini veya ihracını gerçekleştiren mükellefler (ticari kazançları basit usulde tespit edilenler hariç),
  • Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gübre üretim ve tüketiminin kayıt altına alınması amacıyla oluşturulan Gübre Takip Sistemi (GTS)’ne kayıtlı kullanıcılar,
  • e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) 2021 veya müteakip hesap dönemlerinde 10 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler.

 

e-İrsaliye sistemine giriş

e-İrsaliye portal adresine GİB’in e-belge sistemi üzerinden erişim sağlanır. Sisteme giriş için mali mühür ve kullanıcı şifresi gerekir. GİB e-irsaliye portalı, mükelleflerin e-irsaliye düzenleyip gönderdiği, gelen irsaliyeleri görüntülediği ve kayıtlarını yönettiği dijital bir platformdur. Aynı zamanda e-irsaliye sorgulama işlemleri de buradan yapılabilir.

 

e-İrsaliye ile kağıt irsaliyenin farkı ne?

e-İrsaliye, kağıt irsaliyeye kıyasla dijital ortamda düzenlenen ve gönderilen bir sevk belgesidir. Kağıt irsaliyede fiziksel çıktı ve taşıma zorunluluğu varken, e-irsaliye tamamen elektronik olarak işlenir ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine kayıtlıdır. 

 

Bu sayede sevkiyat işlemleri daha hızlı takip edilir, arşivleme dijital yapılır ve belge kaybı riski ortadan kalkar. Ayrıca e-irsaliyede düzenleme, gönderme ve iptal süreçleri de sistem üzerinden kayıt altına alınır. Bu da denetimlerde işletmelere avantaj sağlar.

 

Dijital ortamda düzenlenen irsaliye ile kağıt ortamında düzenlenen irsaliye arasında hukuki olarak hiçbir fark bulunmamaktadır. Elektronik irsaliyenin asıl farkı üzerinde taşımayı yapan aracın plaka bilgisinin ve şoförün kimlik bilgilerinin de yer almasıdır. 

 

Elektronik irsaliye sayesinde kullanıcılar Gelir İdaresi Başkanlığı’nın sistemi üzerinden teslim aldıkları ürünün tamamına red ya da kabul yanıtı verebilirler. Böylece teslimat işlemi yapılırken iade ve olası hatalardan kaynaklı aksaklıklar ile kısmi kabul konusunda satıcı bilgilendirilebilmektedir.

 

e-İrsaliye üzerinde bulunması gereken bilgiler

Bir e-irsaliye üzerinde mutlaka yer alması gereken bilgiler arasında; belge numarası (irsaliye numarası nedir diye soranlar için; bu sistem tarafından benzersiz şekilde verilen belgedir), düzenleme tarihi ve saati, malı gönderen ve alıcı bilgileri, sevk adresi, ürün kalemleri ve taşıma aracı detayları yer alır. Bir e-irsaliye örneği, bu alanların sistemde eksiksiz şekilde doldurulmasını ve e-imza ile onaylanmasını içerir. Tüm bu bilgiler hem ticari geçerlilik hem de mevzuata uygunluk açısından zorunludur.

Kısaca özetlemek gerekirse: 

  • İrsaliyeyi düzenleyen şirketin bilgileri (ad soyad, adres, ticari unvan, vergi dairesi ve hesap numarası)
  • Düzenlenme tarihi ve belge numarası
  • Alıcı bilgileri (ad soyad, adres, ticari unvan, vergi dairesi ve hesap numarası)
  • Taşınan malın türü (nevi) ve miktarı
  • Fiili sevk tarihi
  • Saat ve dakika olarak fiili sevk zamanı

 

e-Fatura nedir?

e-Fatura, kağıt faturanın elektronik ortamda oluşturulan versiyonudur ve GİB sistemine kayıtlı mükellefler arasında dijital olarak iletilir. Aynı e-irsaliye gibi e-fatura da kağıtsız, hızlı, güvenli ve maliyet avantajı sunan bir uygulamadır. 

 

Alıcı ve satıcı arasındaki faturalaşma sürecini hızlandırır, arşivleme yükünü ortadan kaldırır ve hataları minimize eder. Vergisel denetim süreçlerinde de e-fatura sisteminden doğrudan bilgi alınabilir.

 

e-İrsaliye ve e-faturanın farkları

e-İrsaliye ile e-Fatura, dijitalleşen muhasebe süreçlerinde birbirini tamamlayan ancak farklı amaçlara hizmet eden iki ayrı belgedir. Bu iki elektronik belgenin temel farkları şunlardır:
 

1. İşlev ve zamanlama farkı

  • e-İrsaliye, malın fiili sevkinden önce veya en geç sevk anında düzenlenmesi gereken bir belgedir.
     
  • e-Fatura ise satış işlemini ve ödeme ilişkisini belgelendirmek için düzenlenir; mal tesliminden önce, anında veya sonra kesilebilir.


2. Yasal zorunluluk ve kapsam

  • e-İrsaliye, özellikle mal sevkiyatı yapan firmalar için zorunlu hale gelirken, hizmet sunan firmalar için geçerli değildir.
     
  • e-Fatura ise hem mal hem de hizmet satışlarında kullanılabilir ve daha geniş bir uygulama alanına sahiptir.

 

3. Bilgi içeriği

  • e-İrsaliye malın gönderileceği adresi, taşıyıcı bilgilerini ve sevk tarihini içerir. Fiyat bilgisi zorunlu değildir, çoğunlukla eklenmez.
     
  • e-Fatura ise bir ticari belge olarak ürün fiyatı, KDV oranı, toplam tutar, ödeme bilgileri gibi finansal detayları içerir.
     

4. Birbirinin yerine geçme durumu

  • Burada, “e-fatura irsaliye yerine geçer mi?” sorusunu yanıtlayalım. Genel kural olarak e-fatura, irsaliye yerine geçmez. Ancak istisnai bir durumda bu mümkündür. 
     
  • Eğer e-Fatura, malın teslimi anında düzenleniyorsa, faturanın üzerinde düzenleme tarihi ve saati (saat-dakika olarak) açıkça belirtilmeli ve kağıt çıktısına “İrsaliye yerine geçer” ifadesi yazılmalıdır. Ayrıca bu çıktı, satıcı ya da yetkili kişi tarafından imzalanmalıdır. Bu şartlar sağlandığında, ayrıca bir sevk irsaliyesi düzenlemeye gerek kalmadan bu e-fatura sevk irsaliyesi yerine kullanılabilir.

 

Ancak dikkat: Eğer fatura, malın tesliminden sonra düzenlenmişse, bu durumda mutlaka sevk irsaliyesi düzenlenmeli ve irsaliyeye ait tarih ile numara bilgileri e-faturada belirtilmelidir. Aksi halde, Vergi Usul Kanunu’na göre usulsüzlük söz konusu olabilir.

 

5. Belge süreci ve kullanımı

  • e-İrsaliye, sevkiyatın lojistik takibi için önemlidir. Araçlarda bulundurulması gerekebilir.
     
  • e-Fatura, ticari muhasebenin temel belgelerinden biridir ve ödeme-tahsilat süreçleriyle doğrudan ilişkilidir.

 

e-İrsaliye uygulaması

e-İrsaliye sisteminin yapısı, GİB tarafından belirlenmiştir. Sistem 487 sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında yürürlüğe girmiştir.

 

e-İrsaliye uygulaması, ürünün fiziki hareketi öncesinde devreye girerken, e-fatura ürün teslimi ya da hizmet sunumu sonrası düzenlenir. Yani ikisi birbirini tamamlar, ancak biri diğerinin yerine geçmez.

 

e-İrsaliye mükellefleri için e-fatura zorunlu mu? 

Evet. e-İrsaliye kullanabilmek için öncelikle e-fatura sistemine geçmek gereklidir. Bu, teknik bir zorunluluk olduğu kadar işlem süreçlerinin tutarlılığı açısından da önemlidir.

 

e-İrsaliyede fiyat bilgisi bulunmalı mı? 

e-İrsaliye, temelde sevk belgesi olduğu için fiyat bilgisi zorunlu değildir. Ancak bazı işletmeler ürün değerlerini de sistemde göstermek isteyebilir. Bu durumda fiyat alanları opsiyonel olarak doldurulabilir.

 

e-İrsaliyenin kağıt çıktısını bulundurmak gerekir mi?

Yasal olarak zorunlu olmasa da, denetimlerde hızlı ibraz kolaylığı sağlamak adına sevkiyat sırasında e-irsaliye çıktısı taşıyıcıda bulunabilir. Bu, uygulamada tavsiye edilen ama zorunlu olmayan bir pratiktir.

 

“Muhtelif müşteriler” e-irsaliyesi nasıl düzenlenir?

Eğer ürün sevki, tek bir kişiye değil farklı alıcılara yapılacaksa, muhtelif müşteriler ibaresiyle e-irsaliye düzenlenebilir. Bu tür irsaliyelerde alıcı adı kısmına “Muhtelif müşteriler” yazılır ve sevkiyat detayları belgeye eklenir. Ancak bu işlemin ardından mutlaka her alıcıya ayrı e-fatura kesilmesi gerekir.

 

Paraşüt e-irsaliye yayında!

e-İrsaliye özelliğini Paraşüt’te keşfedin! Artık tek platformdan hem e-fatura hem de e-irsaliyenizi kesebilecek ve takibini yapabilireceksiniz. Ayrıca dijital arşivleme sayesinde 10 yıl boyunca eski e-irsaliyelerinize elektronik ortamda ulaşabilirsiniz! Yeni özelliğimiz e-irsaliye hakkında detaylı bilgi edinmek için sayfamıza göz atabilirsiniz.

 

Henüz Paraşüt kullanıcısı değilseniz, Paraşüt’ü 14 gün ücretsiz deneyin.

Bu makale yardımcı oldu mu?

Sıkça Sorulan Sorular

İnternet sitemizde yer alan içerikler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tavsiye niteliği taşımamaktadır. Konu hakkında kişiselleştirilmiş tavsiyeler için bir uzmana danışmanız gerekmektedir. Sunulan bilgilerin doğruluğu, eksiksizliği ve güncelliği tarafımızca garanti edilmemektedir. Mikrogrup, bu bilgilerin kullanımı sonucunda doğabilecek herhangi bir zarardan sorumlu tutulamaz.

Detaylı yasal uyarılar için lütfen buraya tıklayınız.

Yeni Bloglardan Haberdar Ol

Paraşüt e-bültene abone olun. Bu sayede yeni içerikleri kaçırmayın.
Sizi haberdar edelim.

Blog bülten aboneliği kapsamında işlenecek kişisel verileriniz ile ilgili detaylı bilgiye Aydınlatma Metnini okudum.

Tarafıma blog bültenlerinin gönderilebilmesi için Açık Rıza Metni kapsamında, e-posta adresimin yurt dışına aktarılmasına onay veriyorum.

Ticari elektronik ileti gönderimi için Açık Rıza Metni kapsamında, e-posta adresimin yurt dışına aktarılmasına onay veriyorum.

large teblig

Paraşüt ile ön muhasebe ve e-fatura yönetimi çok kolay!

Yüz binlerce mutlu müşterinin bir bildiği var!

En Çok Okunanlar