Huzur Hakkı Nedir, Kimlere Verilir ve Nasıl Hesaplanır?

"Huzur Hakkı hesaplamam gerekiyor, ama nasıl yapacağımı bilmiyorum," diyenlerdenseniz bu yazımızda Huzur Hakkı hesaplamasını ve kesinti yapmanız gereken vergi yüzdelerini beş dakikada öğrenebilirsiniz.

Huzur hakkı, anonim ve limited şirketlerde yönetim organlarında görev alan kişilere; üstlendikleri sorumluluk, harcadıkları mesai ve katıldıkları toplantılar karşılığında ödenen ücrettir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde de "belli bir konuyu görüşmek için toplanan bir kurulun üyelerine ödenen para" olarak tanımlanır.

Hukuki dayanağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'dur (TTK). Kanunun 394. maddesi anonim şirketler, 623. maddesi ise limited şirketler için huzur hakkı ödenmesini düzenler. Madde 394'e göre yönetim kurulu üyelerine, tutarı esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla belirlenmiş olmak şartıyla huzur hakkı, ücret, ikramiye, prim ve yıllık kârdan pay ödenebilir.

Burada önemli bir ayrıntı var: Huzur hakkı bir iş sözleşmesine bağlı maaş değildir, ortada işçi-işveren ilişkisi bulunmaz. Ama Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 61. maddesi, yönetim ve denetim kurulu başkan ve üyelerine bu sıfatları nedeniyle ödenen parayı doğrudan "ücret" sayar. Yani huzur hakkı hukuken bir maaş olmasa da vergi mevzuatında ücret gibi muamele görür ve huzur hakkı gelir vergisi açısından aynı şekilde stopaja tabi tutulur.

Huzur hakkı, şirketin temsil ve idare görevini fiilen yürüten kişilere ödenir. Pratikte en sık görülen alıcı grupları şöyle sıralanır:

• Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeleri
• Limited şirketlerde müdür sıfatına sahip ortaklar ve müdür olmayan ortaklar
• Apartman ve site yönetimlerinde kat malikleri kurulunca seçilen yöneticiler
• Kamu kurumlarındaki kurul, komisyon veya meclis üyeleri

Hangi şirket türünde olursanız olun ortak kural aynıdır, ödemenin yapılabilmesi için bunun şirket esas sözleşmesinde belirtilmesi ya da genel kurul/ortaklar kurulu kararına bağlanması gerekir. Noter tasdiki şart değildir, ancak özellikle birden çok ortaklı şirketlerde ileride çıkabilecek itirazları önlemek için kararın karar defterine usulüne uygun işlenmesi ve mümkünse tescil edilmesi önerilir.

 

Anonim şirketlerde huzur hakkı

Anonim şirketlerde huzur hakkı TTK m.394 kapsamında yönetim kurulu üyelerine ödenir. Tutar ve ödeme periyodu (aylık sabit ya da toplantı başına) genel kurul kararıyla belirlenir. Yönetim kuruluna seçilen kişi bir gerçek kişi değil de bir tüzel kişiyse durum biraz farklılaşır: TTK m.359'a göre tüzel kişi adına toplantılara sadece tescil edilmiş bir gerçek kişi katılabilir, fakat Gelir İdaresi Başkanlığı'nın özelgelerine göre ödenen huzur hakkı bu gerçek kişinin değil, temsil ettiği tüzel kişinin kazancı sayılır; tüzel kişi bu tutar için fatura düzenleyip KDV uygulamak zorundadır.

 

Limited şirketlerde huzur hakkı

Limited şirketlerde dayanak TTK m.623'tür. Huzur hakkı, şirketin temsil ve idaresinden sorumlu müdür veya müdürler kuruluna ödenebileceği gibi, müdür sıfatı taşımayan ortaklara da verilebilir. Burada da koşul aynıdır: ortaklar kurulu kararı veya esas sözleşme hükmü olmadan yapılan ödemeler geçersiz sayılır ve gider olarak kabul edilmez. Limited şirket sahiplerinin şirketten para çekme yollarını şirketten nasıl para çıkarabilirim başlıklı yazımızda daha geniş ele aldık; huzur hakkı, kâr payı dağıtımının yanında bu yöntemlerden biridir.

Pratikte genel kurul kararı şu şekilde özetlenebilir, bir huzur hakkı karar örneği olarak: "Şirket ortaklar kurulu, [tarih] tarihli toplantısında, [ad-soyad]'a [tutar] TL brüt aylık huzur hakkı ödenmesine ve bu kararın karar defterine işlenmesine oy birliğiyle karar vermiştir." Karar metninde tutarın, ödeme sıklığının ve kararın alındığı tarihin yer alması, ileride çıkabilecek vergi incelemelerinde işinizi kolaylaştırır.

 

Apartman ve site yönetimlerinde huzur hakkı

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun (KMK) 40. maddesi, yöneticinin yönetim planında veya kendisiyle yapılan sözleşmede bir ücret belirlenmemiş olsa bile kat maliklerinden uygun bir ücret isteyebileceğini düzenler. Kanun metninde "huzur hakkı" ifadesi geçmez, sadece "ücret" denir; ancak uygulamada bu ödeme genellikle huzur hakkı olarak adlandırılır.

Yöneticiye ücret ödenmesi için kat malikleri kurulunda toplantı yapılması ve salt çoğunlukla (katılanların yarıdan bir fazlası) karar alınması gerekir. Yönetici kat malikleri arasından seçilmişse ve ayrıca bir ücret kararı alınmamışsa, kanunen sadece normal yönetim giderlerinin yarısından muaf tutulur; bu durumda gerçek anlamda bir ücret ödemesinden söz edilemez ve bordro düzenlenmesi gerekmez. Dışarıdan atanan profesyonel bir yönetici söz konusuysa ödenen tutar GVK m.61 uyarınca ücret sayılır; bordro düzenlenir ve asgari ücreti aşan kısım üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılır.

 

Kamu kurumlarında ve MEB'de huzur hakkı

Kamuda huzur hakkı, özel sektörden farklı bir mevzuata dayanır ve genellikle ilgili kanunda sayılan kurul, komisyon veya meclis üyeliklerine bağlıdır. Örneğin Millî Eğitim Bakanlığı'nda (MEB), 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 32. maddesi gereğince il mesleki eğitim kurulu üyelerine, kalfalık-ustalık sınav komisyonlarında görev alan öğretmenlere ve komisyon başkanlığı yapan okul müdürlerine huzur hakkı ödenir. Bu tutarlar, TTK'daki genel kurul kararı mantığından farklı olarak, her yılın Ocak ayında belirlenen memur maaş katsayısı ile gösterge rakamının çarpımı üzerinden hesaplanır ve mutlaka banka hesabına yatırılır; kamuda nakit ödeme yapılmaz.
 

 

Huzur hakkı nasıl hesaplanır?

Huzur hakkı brüt tutar üzerinden kararlaştırılır ve net tutara ulaşmak için iki kesinti yapılır: gelir vergisi stopajı ve damga vergisi. Huzur hakkı sahibi, hizmet akdine bağlı bir çalışan olmadığı için bu ödemeden SGK primi kesilmez. Hesaplama adımlarını şöyle özetleyebiliriz:

1- Genel kurul veya ortaklar kurulu kararıyla brüt tutar belirlenir.

2- Yıl başından itibaren o kişiye ödenen huzur hakkı tutarlarının toplamı (kümülatif matrah) tespit edilir.

3- Kümülatif matrahın hangi gelir vergisi dilimine girdiğine bakılarak gelir vergisi stopajı hesaplanır.

4- Brüt tutar üzerinden binde 7,59 oranında damga vergisi hesaplanır.

5- Asgari ücrete isabet eden kısım için gelir vergisi ve damga vergisi istisnası düşülür.

6- Kalan tutar net huzur hakkını verir.

Huzur hakkı için de muhtasar beyanname ile ücret kabul edilen ödemeler gibi huzur hakkı bordrosu düzenlenmesi zorunludur (VUK m.238). Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi'nde bu ödemeler diğer ücretlerden ayrı tutulur ve özel olarak 014 muhtasar kodu – Huzur Hakkı ile bildirilir.

 

2026 gelir vergisi dilimleri ve stopaj oranları

Huzur hakkı ücret sayıldığı için, ücret gelirlerine uygulanan gelir vergisi tarifesinden vergilendirilir. 332 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen 2026 yılı ücret gelirleri tarifesi şöyledir:

Burada dikkat edilmesi gereken nokta kümülatif matrahtır. Bir kişiye yıl içinde birden fazla kez huzur hakkı ödüyorsanız, her ödemede vergi dilimini sıfırdan başlatamazsınız; o kişiye o yıl içinde ödenen brüt tutarların toplamı esas alınır ve hesaplama kaldığı dilimden devam eder. Örneğin yıl içinde toplam 190.000 TL'lik dilimi aşan bir ortağa yeni bir ödeme yaptığınızda, aşan kısım otomatik olarak %20'lik dilimden vergilendirilir. Stopaj hesaplama araçlarından yararlanarak daha pratik ve kolay hesaplama yapabilirsiniz. 

 

Damga vergisi kesintisi

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'na ekli (1) sayılı tablonun IV-1/b fıkrası, maaş, ücret, gündelik ve huzur hakkı gibi ödemeleri damga vergisine tabi tutar. Huzur hakkı damga vergisi oranı 2026 yılında binde 7,59 (%0,759)'dur ve brüt huzur hakkı tutarı üzerinden hesaplanır.

 

Asgari ücret istisnası ve SGK muafiyeti

2022 yılından itibaren uygulanan huzur hakkı asgari ücret istisnası, ücret sayılan tüm ödemeler gibi geçerlidir. Bu istisna sayesinde, brüt asgari ücrete isabet eden kısım gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutulur. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2026 yılı asgari ücret tespitine göre brüt asgari ücret 33.030,00 TL, net asgari ücret ise 28.075,50 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre 2026'da aylık istisna tutarları şöyle hesaplanır:
 

• Gelir vergisi istisnası: 28.075,50 TL × %15 = yaklaşık 4.211,33 TL
• Damga vergisi istisnası: 33.030,00 TL × %0,759 = yaklaşık 250,70 TL

Bu istisna tutarları, hesaplanan vergiden düşülerek nihai kesinti bulunur ve hiçbir şekilde asgari ücretin kendisi üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz.
 

Huzur hakkı SGK kesintisi tarafında ise durum daha nettir: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/b-3 maddesi uyarınca anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları zaten bu sıfatlarıyla 4/b (eski Bağ-Kur) sigortalısı sayılır. Bu nedenle huzur hakkından ayrıca bir sigorta primi kesilmez. Aynı kişi şirkette hizmet akdine bağlı olarak da çalışıyor ve ayrı bir maaş alıyorsa, sadece o maaş üzerinden 4/a primi kesilir; huzur hakkı bu hesaplamanın dışında tutulur.
 

 

Örnek huzur hakkı hesaplama tablosu

Hesaplamayı somutlaştırmak için yılın ilk ödemesi olduğunu ve kümülatif matrahın henüz 190.000 TL'lik ilk dilimin içinde kaldığını varsayalım. Brüt 60.000 TL'lik bir huzur hakkı ödemesinde hesaplama şu şekilde işler:

• Gelir vergisi (60.000 TL × %15): 9.000,00 TL
• Gelir vergisi istisnası: -4.211,33 TL → ödenecek gelir vergisi: 4.788,67 TL
• Damga vergisi (60.000 TL × %0,759): 455,40 TL
• Damga vergisi istisnası: -250,70 TL → ödenecek damga vergisi: 204,70 TL
• Net huzur hakkı: 60.000,00 − 4.788,67 − 204,70 = 55.006,63 TL

Farklı brüt tutarlar için aynı mantıkla hazırladığımız karşılaştırma tablosu aşağıdadır (tüm tutarlar 2026 yılının ilk gelir vergisi dilimi olan %15 içinde kalmaktadır):
 

Tabloyu netten brüte ters hesaplamak için kullanmak isterseniz mantık aynı şekilde işler: önce hedeflediğiniz net tutarı, sonra dilim ve istisnaları dikkate alarak brüt tutarı bulmanız gerekir. Bu hesaplamayı her ay manuel yapmak yerine ön muhasebe programı gibi bir sistemle takip etmek, özellikle birden fazla ortağa huzur hakkı ödeyen şirketlerde zaman kazandırır.

Huzur hakkının şirketler için en somut avantajı, kurum kazancından indirilebilen bir gider olmasıdır. Bunu kâr payı dağıtımıyla karşılaştırmak konuyu netleştirir: kâr payı dağıtıldığında önce kurumlar vergisi ödenir, ardından dağıtılan kısım üzerinden ayrıca stopaj kesilir ve bu tutar hiçbir şekilde gider yazılamaz. Huzur hakkında ise ödenen tutar gelir vergisi dilimleri üzerinden vergilendirilir ama aynı zamanda şirketin gider kalemine girer; bu da beyan edilen kârı ve ödenecek kurumlar vergisini azaltır.
 

Aşağıdaki tablo, anonim ve limited şirketlerde huzur hakkı uygulamasının temel farklarını özetler:

 

Huzur hakkı gider olarak gösterilebilir mi?

Evet, ancak bazı şartlarla yani huzur hakkı gider yazılır mı sorusunun cevabı şarta bağlı bir "evet"tir. Kurumlar Vergisi Kanunu'nun (KVK) 6. ve 8. maddeleri çerçevesinde huzur hakkı, ticari kazancın elde edilmesi ve sürdürülmesi için yapılan bir gider olarak kabul edilir. Gider yazabilmek için şu koşulların eksiksiz sağlanması gerekir:

• Ödemenin esas sözleşmede veya genel kurul/ortaklar kurulu kararında açıkça yer alması
• Tutarın şirketin mali yapısına ve emsallerine uygun, makul bir seviyede olması
• Ödemenin banka üzerinden yapılması ve bordro ile belgelenmesi
• Gelir vergisi ve damga vergisi stopajlarının eksiksiz hesaplanıp beyan edilmesi

Bu şartlardan biri eksik olduğunda vergi incelemesinde gider reddiyle ya da örtülü kazanç dağıtımı eleştirisiyle karşılaşma riski artar.

 

Muhasebe kayıtları ve hangi hesapta izlenir?

Huzur hakkı, Tek Düzen Hesap Planı'nda 770 genel yönetim giderleri hesabında izlenir. Burada kafa karıştıran nokta genelde tek bir hesap kodu değil, bir ödemenin muhasebede üç farklı anının bulunmasıdır. Önce gider olarak kaydedilir, ardından kişiye ödenir, son olarak da kesilen vergi devlete yatırılır. Her aşamada farklı bir hesap devreye girer, çünkü her aşamada şirketin kime borçlu olduğu değişir.

60.000 TL brüt huzur hakkı ödediğiniz örneğimiz üzerinden bu üç adımı gösterelim:

Kısacası 770 hesabı bu paranın nereye gittiğini gösterir, 335 hesabı şirketin kişiye ne kadar borçlu olduğunu gösterir, 360 hesabı ise şirketin devlete ne kadar borçlu olduğunu gösterir. 100 ve 102 hesapları da paranın fiilen hangi kaynaktan, kasadan mı bankadan mı çıktığını gösterir. Bu üç adımı ayrı fişlerle takip etmek, hem ödediğiniz tutarın hem de devlete olan vergi borcunuzun defterlerde net görünmesini sağlar.

 

Huzur hakkı hesaplarken dikkat edilmesi gerekenler

Huzur hakkı uygulamasında en sık yaşanan hatalar genellikle karar eksikliğinden veya tutarın gerçek dışı belirlenmesinden kaynaklanır. Ödeme yapmadan önce şu noktaları kontrol etmenizi öneririz: kararın karar defterine işlenmiş olması, ödemenin banka üzerinden yapılması, her ay için huzur hakkı bordrosu düzenlenmesi ve aynı kişiye yıl içinde yapılan ödemelerin kümülatif matrah üzerinden takip edilmesi. Bu kontrolleri düzenli yapmak, hem vergi incelemesi riskini azaltır hem de yıl sonunda karşınıza sürpriz bir vergi farkı çıkmasını önler.

 

Örtülü kazanç dağıtımı riskine dikkat

KVK'nın 13. maddesi, kurumların ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı bedeller üzerinden işlem yapması durumunda kazancın örtülü olarak dağıtılmış sayılacağını düzenler. Şirket ortakları, kanun gereği "ilişkili kişi" kapsamındadır. Bu nedenle bir ortağa ödenen huzur hakkı, üstlendiği sorumlulukla ve şirketin mali gücüyle orantısız şekilde yüksek belirlenirse, vergi idaresi bu farkı örtülü kazanç dağıtımı olarak değerlendirebilir; bu durumda emsali aşan kısım gider olarak kabul edilmez ve üzerine cezalı tarhiyat uygulanabilir.

Pratik bir kural olarak: şirketiniz kârlıysa ve ortaklıktan para çekmek istiyorsanız, makul bir kısmını huzur hakkı, kalanını kâr payı şeklinde almak vergi planlaması açısından daha güvenli bir yaklaşımdır. "Makul tutar" şirketten şirkete değişir; bu nedenle kararı almadan önce mali müşavirinizle benzer ölçekteki şirketlerin huzur hakkı uygulamalarını karşılaştırmanız faydalı olur. Bu, şirket içi borç ilişkilerinde karşılaşılan örtülü sermaye riskiyle de aynı mantığa dayanır: ölçüsüz ve belgesiz işlemler, vergi idaresinin radarına erken girer.

Şirketin huzur hakkı vermesi için bunun şirket esas sözleşmesinde belirtilmesi ya da karar defterinde karara alınması gerekir ancak noter tasdiki gerekmez. Yine de özellikle birden çok ortaklı şirketlerde ileride bir itiraz olması söz konusu ise tescil yaptırılması daha uygun olur.

Huzur hakkı hesaplanırken Gelir ve Damga vergisi kesintisi yapılır. Bir başka deyişle Gelir vergisi oranları 2023 senesi için aşağıdaki gibidir. Vergi hesaplanan tutarlar ve oranlar yıldan yıla değişebilir.

Damga vergisi oranı ise binde 7,59'dur. Ücreti net olarak öderseniz yukarıdaki oranlar nispetinde brütleştirerek vergi hesaplamanız gerekir.

Örnek vermek gerekirse 2023 yılı Ocak ayı için (%15 vergi dilimi) net 50.000 TL'lik bir huzur hakkı ödemesinde hesaplama aşağıdaki şekilde olacaktır.
 

Bir kere net 50.000 TL'lik huzur hakkı verdiğinizde, aynı yıl içerisinde tekrar huzur hakkı vermek isterseniz vergi hesaplamasına kaldığınız yerden devam etmek zorundasınız. Yani, vergi hesabında brüt toplam tutarı dikkate alarak vergi dilimlerini belirlemelisiniz. Brüt 70.000 TL ye kadar %15; üstü rakam için de %20 vergi ile hesaplama yapılmalıdır. rakam için Net 50.000 TL'nin brüt tutarı yukarıda görüldüğü gibi 60.619,44TL'dir ve %15 ve %20 olmak üzere 2 vergi ayrı dilimine girmektedir. Aynı yıl içerisinde tekrar vereceğiniz huzur hakkının hesaplanmasında vergi diliminizi %15'ten değil, kaldığınız vergi dilimi olan %20'den ve brüt tutar olan 36.345 TL'den devam ettirmelisiniz.

Huzur Hakkı ücret sınıfına girdiği için asgari geçim indirimine tabidir ancak sigorta primine tabi değildir. Huzur hakkı için de bordro düzenlenmesi gerekir. Paraşüt ile personel maaş, prim ve avanslarının kaydını tutar, cepten yapılan harcamalar ile birlikte ay sonunda yapmanız gereken ödemeleri görebilirsiniz. 

Huzur hakkının vergilendirilmesi de merak edilen bir başka konu. Huzur hakkını gider kalemi şeklinde kaydedebilmek, beraberinde vergi avantajını da getirmektedir. Sermaye şirketlerinde kurumlar vergisi oranı bildiğimiz üzere 2023 yılı için %20’dir. Ancak şirketinizden para çekmek istediğinizde bir de %10 stopaj ödemek durumundasınız. Halbuki şirketten huzur hakkı olarak ücret aldığınızda %15'ten başlayıp; %40’a uzanan dilimler dahilinde vergilendirilirsiniz ve bu tutarı gider kalemi olarak kaydedebilirsiniz.

Gider kalemi olarak kayıt ettiğinizde, beyan ettiğiniz şirket karınız ve ödeyeceğiniz yıllık/geçici kurumlar vergisi tutarlarınız da düşecektir. Şirketten kâr payı aldığınızda, kar payını gider olarak gösterme imkanınız bulunmamaktadır.

Huzur hakkı ödemeleri şirketin mali yapısına uygun ve makul olmalıdır. Şirketin mali yapısına uygun olmayan huzur hakkı ödemelerinde Kurumlar Vergisi Kanunu’na göre örtülü kazanç kapsamında ceza yiyebilirsiniz. Dolayısı ile şirketiniz karlı ise ve şirketinizden para çekmek istiyorsanız makul bir tutarını huzur hakkı, geri kalanı ise kar payı olarak alabilirsiniz.

Burada bahsettiğim mali yapı ve makul tutar konusunda şirketlerin durumu farklılık arz edeceği için değişkenlik gösterir. Ancak herhangi bir cezai müeyyide ile karşılaşmamanız için makul tutarı emsallerine uygun olarak özetleyebiliriz. Şirketlerin geçici vergileri 3 ayda bir ödediğini göz önüne alırsak; 3 aylık dönemde karlı bir dönem geçirdiyseniz ve vergi planlaması yapmak istiyorsanız; mali müşaviriniz ile huzur hakkı seçeneğini 3 aylık (mesela Ocak-Mart) dönem ardından masaya yatırmanızı tavsiye ederim.

Muhtasar beyannamede, huzur hakkının yukarıda bahsettiğim vergisini beyan etmeniz gerekir ve böylece geçici vergi hesaplamasında huzur hakkını gider kalemi olarak kullanabilirsiniz.

Bir önerimiz var! Personel giderlerini takip edebileceğiniz, işletmenizin gelir ve giderlerini rahatlıkla yönetebileceğiniz bir sistem, işlerinizi ne kadar da kolaylaştırır değil mi?

Paraşüt ile çalışan giderlerinizi ve cari hesaplarınızı düzenli bir şekilde takip edebilir; iş yönetimi ve ön muhasebenize dair ihtiyaç duyduğunuz hizmeti alabilirsiniz. Bunun için tek yapmanız gereken online ön muhasebe programı Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz denemek. Hemen deneyin, farkı görün!

 

İlginizi Çekebilecek Yazılarımız

SGK e-Bildirge nedir? Nasıl çalışır?

e-Arşiv fatura kesmek: GİB Portal mı Paraşüt mü?

Fatura düzenlerken bilinmesi gerekenler

Limited şirket ve anonim şirket kuruluşu

KDV nasıl hesaplanır?