Gelir Tablosu nedir?

 

Genel Bakış

• Gelir-gider tablosu, işletmenin belirli bir dönemdeki finansal performansını ve kâr-zarar durumunu gösterir.
• Brüt kâr, net satışlardan satılan mal veya hizmetlerin maliyeti çıkarılarak hesaplanır.
• Faaliyet kârı; brüt kârdan pazarlama, yönetim ve diğer faaliyet giderlerinin düşülmesiyle bulunur.
• Ön muhasebe programı, gelir ve giderlerin kaydedilmesini sağlarken ticari işletme programı bu kayıtları satış, sipariş, stok, depo ve tahsilat süreçleriyle ilişkilendirir.
• Ticari işletme programı, gelir-gider tablosundaki sonuçların hangi ticari işlemlerden kaynaklandığını ayrıntılı şekilde takip etmeyi sağlar.

Gelir tablosu, bir işletmenin belirli bir hesap döneminde elde ettiği gelirle, yaptığı giderleri tasnifli bir şekilde gösteren ve dönem faaliyetlerinin net sonucunu, kar ve zarar olarak özetleyen bir tablodur. 

Yukarıdaki tanım ile direkt bağlantılı olan bu tablo da, işletmelerin performansını analiz ederek ve ölçümleyerek elde edilen kar ve zararın net bir şekilde tabloya dökülerek raporlanmasıdır.

Gelir tablosu bilançodan farklı olarak dinamiktir ve belirli iki tarih arasındaki işletme faaliyetlerinin sonuçlarını özetler. Gelir tablosundaki kalemler belirli gruplar halinde toparlanabilir:

• Brüt satış karı
• Faaliyet karı
• Net kar ya da zarar 

Süreklilik gösteren ve göstermeyen gelir ve giderler; olağan gelir ve karlar, olağan gider ve zararlar; olağan dışı gelir ve karlar ve olağan dışı gider ve zararlar olarak ayrı gruplar şeklinde gösterilmiştir. Finansman giderleri ayrı bir gruptur. Gelir tablosunda yer alan kalemler arasında mahsup yapılamaz. Tutarı olmayan kalemler gelir tablosunda yer almaz.

Gelir tablosunun düzenlenmesinde mali tablolar ilkeleri esas alınır. Bu tablonun düzenlenmesinde esas faaliyetlerden sağlanan gelir ile süreklilik gösteren diğer olağan faaliyetlerden sağlanan gelirler ve süreklilik göstermeyen olağan dışı gelirler ayrı ayrı gösterilir.

Gelir tablosu belli ilkeler çerçevesinde düzenlenir. Bu ilkelerin amacı satışların, gelirlerin, satışlar maliyetinin, giderlerin, kar ve zararlara ait hesapların ve belli dönemlere ait işletme faaliyeti sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır.

Gelir tablosu ikiye ayrılır: Hesap tipi ve rapor tipi gelir tablosu.

T şeklinde düzenlenmiş gelir tablosudur. Sol tarafta giderler, sağ tarafta gelirler yer alır.

Kaynak: MEB Muhasebe Dersleri kitabı

Gelir tablosu hesapları için kullanılan bir diğer yöntem de Excel üzerinden tutulan raporlardır. Bu yöntem ile işletmenize ait bilanço ve gelir tablosu çıkarabilir, basit bir karar zarar sağlaması yapabilirsiniz.

Aşağıda yer alan gelir gider tablosu örneği Excel ile hazırlanmıştır. Toplamda 6 sütundan oluşur ve sırasıyla şu bilgiler yer alır: Tarih, fatura tarihi, firma adı, gelir, gider, açıklama.

Videodaki örnekte de ele aldığımız üzere, diyelim ki müşteri görüşmeleri için kullandığınız aracınıza yakıt aldınız ve bunu gelir tablosu hesapları kapsamında gider olarak yazmanız gerekiyor. Tarihi en soldaki "Tarih" isimli sütunun altına, ardından "Fatura Tarihi" yani akaryakıt almanıza karşılık size verilen fişin üzerinde yazan tarihi girersiniz. Firma sütununa bu ürünü aldığınız firmanın adını ve gider kısmına da fişiniz üzerinde yazan tutarı yazarsınız.

Alt satırda da aynı şekilde gelir ve giderlerinizi girerek tablonuzu oluşturabilirsiniz. "Gelir" ve "Gider" sütunlarının en altında "Genel Toplam" tutara yer vermeniz de belirlediğiniz süre zarfında kar ve zararlarınızı görmenize yardımcı olur.

Gelir gider hesaplama işlemlerinde, kesinliği olsa dahi gerçekleşmeyen satışlarınızı ya da karlılıklarınızı yer vermemeniz gerekir. Ayrıca, dönem içinde yaptığınız harcamaları ve zararları da not etmeniz sonraki dönemlerde nereye ne gibi giderlerin oluştuğunu tespit etmenize yardımcı olur.

Ön muhasebe programı; işletmenin gelirlerini, giderlerini, faturalarını, banka ve kasa hareketlerini kayıt altına alarak güncel finansal durumunun izlenmesini sağlar. Gelir-gider kayıtlarının düzenli tutulması, kâr-zarar durumunun doğru değerlendirilmesine ve finansal raporların güncel verilerle hazırlanmasına yardımcı olur.

Ancak işletmenin mali durumunu değerlendirmek için yalnızca gerçekleşen gelir ve giderleri görmek yeterli değildir. Bu tutarların hangi satıştan, siparişten, stok alımından veya tahsilattan kaynaklandığını da takip etmek gerekir.

Ticari işletme programı, ön muhasebe işlemlerini teklif, sipariş, satış, stok, depo, tahsilat ve e-ticaret süreçleriyle birleştiren kapsamlı bir sistemdir. Tekliften siparişe, siparişten faturaya ve faturadan tahsilata kadar tüm ticari süreçler birbiriyle bağlantılı şekilde yönetilir. Stok alımları ve diğer işletme giderleri de ilgili finansal kayıtlarla birlikte takip edilir.

Paraşüt’ün Ticari İşletme Programı ile gelir-gider hareketlerinizi bu hareketleri oluşturan satış ve operasyon süreçleriyle birlikte tek yerden yönetebilirsiniz. Böylece işletmenizin yalnızca kâr veya zararını değil, bu sonucu oluşturan ticari hareketleri de ayrıntılı biçimde görebilirsiniz.

Gelir tablonuzu hazırladıktan sonra diğer finansal tablolarınız için diğer içeriklerimize bakabilirsiniz:

• Girişimciler için temel finansal verimlilik göstergeleri
• Finansal öngörü nasıl hazırlanır
• Mali analiz programı nedir? Nasıl kullanılır?

Peki tüm bunları nerede kullanacaksınız? Elbette iş planınızda. Fakat bir iş planı deyince ne anlamalı ve nerede kullanmalıyız: İş planı hazırlamak Kasa programı ile kasa defteri tutmak hakkında bilgi almak için tıklayınız.

Ayrıca "Paraşüt ile basit gelir-gider takip programı" sayesinde tüm bu tablolarınıza işleyeceğiniz verileri hazırlayabilir ve takip edebilirsiniz. Eğer Paraşüt abonesi değilseniz Paraşüt'ü 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz:

e-Fatura mükellefi nedir? Nasıl e-fatura mükellefi olunur?

e-İrsaliye Nedir?

Gelir tablosu ile ilgili detaylı bilgilere Muhasebe Dersleri sitesinde yer alan Gelir Tablosu sayfasından da ulaşabilirsiniz.