25.03.2024

Tevkifatlı fatura hakkında bilmeniz gerekenler

mobile log

Paraşüt

İçerik Yazarları

Satış sonrası kesilen fatura türlerinden biri olarak karşımıza çıkan tevkifatlı fatura nedir, nasıl hesaplanır? Bu yazımızda faturaya konu olan verginin alıcı ve satıcı arasında bölüştürülerek ikisinden de alınması ile olan tevkifatlı faturayı konu aldık. Tevkifatlı fatura hesaplamayı örnekler üzerinden anlattık.

Tevkifatlı Fatura nedir?

 

Tevkifat nedir?

Tevkifat, para konusunda kesintiler anlamına gelen bir sözcüktür. Vergi bağlamında, vergiler üzerinde bölüşme/kesinti yapma anlamına gelir.

Bu vergi çeşidinde devlet, alacağı katma değer vergisini (KDV) satıcının yanı sıra alıcıdan da alır. Bu vergi ile iki taraf arasında bir bölüştürme olmuş olur. Tabii tevkifatı hesaplarken farklı yöntemlere de başvurulabilir. Bunun için öncesinde KDV oranlarını bilmek gereklidir. Çünkü, her sektör için KDV tevkifat oranı değişir. Bu detayları da göz önünde bulundurarak fatura kesilmelidir.

 

Tevkifat türleri nelerdir?

İki tür tevkifat vardır. Bunlar, 'KDV ve Gelir Vergisi Tevkifatı’. Gelir vergisi tevkifatı, Gelir Vergisi Kanununun 94. maddesine göre belirlenmiş bir vergi türüdür. Diğeri ise KDV. KDV tevkifatı da satıcıya ödenen tutara ek olarak belirlenmiş, KDV’nin belli oranda düşürülmesi ve vergi dairesine ödenmesidir. Yani, satıcıya ödenen KDV değerinin bir kısmı veya tamamı ana tutardan düşürülür ve vergi dairesine ödeme yapılır.

 

e-Faturaya Paraşüt ile kampanyalı geçin

 

Kısmi Tevkifat Nedir?

Kısmi tevkifat hesaplanan verginin Bakanlıkça belirlenen kısmının alıcı tarafından beyan edilip ödenmesi, diğer kısmının ise işlemi (teslim ve hizmeti) yapan tarafından beyan edilip ödenmesidir.

Kısmi tevkifat uygulanan hizmetler arasında, özel güvenlik hizmetleri, yemek servisi ve organizasyon hizmeti sunan işletmeler, baskı ve basım hizmeti sunan işletmeler, mühendislik, mimarlık hizmetleri, servis taşımacılığı gibi hizmetler farklı oranlarda kısmi tevkifata tabidir.

 

Tam Tevkifat Nedir?

Tam tevkifat, işlem bedeli üzerinden verginin hesaplanması ve tamamının muhatap olan alıcılar tarafından beyan edilip ödenmesine denir.

Tam tevkifat uygulanan hizmetler arasında, serbest meslek ile kazanç sağlayanlar, mal ve hakların kiralama işlemleri, reklam vermek, giysi sponsoru olmak (Ör: sporcuların formalarında yer almak), açık hava reklamları vermek gibi işlemler tam tevkifata tabidir.

 

Tevkifatlı fatura nedir?

Tevkifatlı faturanın normal veya irsaliyeli faturadan bir farkı yoktur. Tevkifatlı faturayı diğerlerinden ayıran özelliği, faturaya konu olan verginin alıcı ve satıcı arasında bölüştürülerek ikisinden de alınmasıdır.

Dilerseniz yazımızı okumak yerine aşağıdaki “Play” butonuna tıklayarak dinleyebilirsiniz.

 

Gelir vergisi tevkifatı nedir?

Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinde sıralanan gelir tüleri üzerinden gene aynı yasada belirlenen kesintiler gelir vergisi tevkifatı olarak adlandırılır.

 

En sık karşılaşılan gelir vergisi tevkifatları: 

  • Serbest Meslek Erbablarına Ödenen Ücretler (Avukat, Mali Müşavir vs)
  • Kiralanılan işyeri için ödenen Gelir Vergisi Tevkifatı (stopajı) 
  • Asgari Ücretli dışında çalıştırılan personel için ödenen Gelir Vergisi Tevkifatı (stopajı)
  •  

    Diyelim ki, mükellefiyeti bulunmayan Bay Z’den iş yeriniz için dükkan kiraladınız ve dükkan kirasını her ay 2.000 TL net olarak anlaştınız. Bu durumda kiraladığınız dükkan için Bay Z adına tevkifat (stopaj) yapıp muhtasar beyannamede beyan edip ödemeniz gerekir.

     

    Örneğe göre ödeyeceğiniz gelir vergisi tevkifat tutarı (stopaj); 2.000 / 0,80 = 2.500 brüt tutar olarak belirlenir. Brüt-Net formülüyle yola çıkarak aradaki fark olan 500 TL sizin vergi sorumlusu olarak dükkan sahibi Bay Z adına her ay vergi dairesine ödeyeceğiniz tutardır.

     

    Örneğin; Mali Müşavir Bay A ile bir defter tutma sözleşmesi imzaladınız. Sözleşmedeki tutar Net: KDV hariç 1.000 TL

    Bu durumda; Brüt Tutar: 1.000 / 0,80 = 1.250 TL Stopaj Tutarı %20: 250 TL KDV: 12500,18 : 225 TL KDV Dahil Tahsil Edilecek Tutar:*1.225 TL

    Burada serbest meslek kazancına tabi mali müşavirden hizmet aldınız ve yapılan gelir vergisi tevkifatını muhtasar beyanname İle beyan edilip ödenecektir.

     

    Oranları için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın web sitesindeki ilgili bölümden bilgi alabilirsiniz.

     

    KDV tevkifatı

    KDV tevkifatını ele almadan önce temel bir soru ile başlayalım: “Katma değer vergisinde tevkifat nedir?”

     

    Yapılan hizmetin veya teslimin KDV Genel Tebliğinde belirlenen teslim veya hizmet olması, yine aynı tebliğde belirlenen kişilere karşı yapılmış olması durumunda kesilir. Kesilen faturada hesaplanan KDV üzerine belli bir oran uygulandıktan sonra ortaya çıkan tutara KDV tevkifatı denir.

     

    KDV tevkifatında dört önemli unsur vardır, bunlar:

  • Belirlenmiş alıcılar
  • Tüm KDV mükellefleri
  • Yapılan hizmet ve teslim listesi
  • Uygulanacak tevkifat oranı
  • Şimdi gelin, bu dört unsuru adım adım inceleyelim.
  •  

    Tevkifatlı fatura nasıl kesilir?

    Tevkifatlı fatura hesaplamadan önce tevkifat oranlarının değişiklik gösterdiğini göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Tevkifatlı faturanın talep edilmesi durumunda, uygulanacak olan oranın netleştirilmesinde fayda var.

     

    Tevkifatlı fatura nasıl hesaplanır?

    Tevkifatlı fatura hesabı yapabilmek için ilk koşul, tevkifatlı fatura kesebilecek özelliklere sahip bir işletme olmaktır. Ardından hizmet verilen gelir türüne özgü belirlenmiş tevkifat oranı esas alınmalıdır.

    Faturaya yansıyan KDV fiyatı sektöre göre 5/10 ya da 9/10 oranları arasında değişiklik gösterdiği için tevkifat yüzdesi oranlandıktan sonra hesaplanan tutar, alıcının ödeme yükümlülüğündedir ve alıcıdan tevkif edilir, bir başka deyişle alıcıdan kesilir.

     

    Faturadaki tevkifatı kim öder?

    Tevkifatlı fatura, daha önce de tanımını yaptığımız gibi faturanın içerisinde yer alan verginin, satıcı ile alıcı arasında paylaşılması anlamına geliyor. "Faturadaki tevkifatı kim öder?” sorusunun yanıtını merak edenler şu kısma dikkat edebilir; Devlet, KDV tutarının tamamını sadece satıcıdan almaz, satıcı ve alıcı arasında bölüştürülür.

     

    Tevkifatlı fatura hesaplama örneği

    Şimdi bir örnek üzerinden anlatalım: Yürürlükte gelir türleri üzerinden bakanlar kurulu tarafından belirlenen 5/10, 9/10 gibi tevkifat oranı aralıkları bulunmaktadır. Biz yine de basit bir tevkifat hesaplama örneği üzerinden gidelim ve 200 TL tutarı olan bir satış faturanız var diyelim.

  • Faturaya yansıyacak KDV oranı: %20
  • KDV tutarı: 40 TL
  • Genel fatura toplamı: 240 TL
  • Bu durumda satıcı unvanı ile 40 TL KDV ödemeniz gerekir. Bu durumda tevkifat yapılması söz konusuysa ve kullanılan oran 5/10 ise 20 TL’lik KDV tutarının 20 TL’lik kısmı tevkif edilmiş olur. Yani ödeme sorumluluğu alıcıya geçer. Faturanın genel toplamı sizin için 240 TL’den 220 TL’ye iner.

    Tevkifat türleri gelir vergisi tevkifatı ve kdv tevkifatı olarak ikiye ayrılır. Önceden tanımlanmış gelir vergisi tevkifat oranlarının ve kdv tevkifat oranlarının detaylı bilgisi için mali müşavirinizle görüşmeniz faydalı olacaktır.

     

     

    Tevkifatlı fatura muhasebe kaydı nasıl yapılır?

    XYZ CATRİNG GIDA LTD ŞTİ firmasının yapacağı muhasebe kaydı:

     BORÇALACAK
    120 X Belediyesi5.200 
    600 Yurt İçi Satışlar 5.000
    391 Hesaplanan KDV 200

    X Belediyesi Muhasebe Kaydı:

     BORÇALACAK
    770 Genel Yönetim Gider5.000 
    191 İndirilecek KDV400 
    360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 200
    320 XYZ CATRİNG GIDA LTD ŞTİ 5.200

    X Belediyesi, 360 ödenecek vergi ve fonlar hesabına atılan tutarı takip eden ayın 26. günü akşamına kadar KDV 2 Beyannamesi ile bağlı bulunulan vergi dairesine beyan edilip ödenecektir.

     

     

    Tevkifatlı fatura hesaplama örneği 2:

    ABC Reklam LTD: Şti. firması şubat ayında Z Gıda A.Ş. firmasının reklam işlerini 3.000 TL + KDV fiyatı üzerinden anlaşarak yapmıştır.

  • Yapılan İş ---> Ticari Reklam Hizmeti
  • İşin Kime Yapıldığı---> KDV Mükellefi Z Gıda A.Ş Firmasına
  • Tabloda, Ticari reklam hizmetleri hem belirlenmiş alıcılara hem de KDV mükelleflerine verildiğinde Z Gıda A.Ş KDV mükellefi olduğundan dolayı tevkifat kapsamına girmektedir. Bu durumda kesilen fatura, tevkifatlı olarak kesilecektir.

    Matrah: 3.000 TL Hesaplanan KDV:540 TL Uygulanacak tevkifat oranı (3/10 --> %30): 162 TL Ödenecek tutar: 3.378 TL

    Z Gıda A.Ş firması, mart ayının 26. günü akşamına kadar tevkif edilen KDV tutarını şubat ayı KDV 2 Beyannamesi ile vergi dairesine beyan edip ödemekle yükümlüdür.

     

     

    Tevkifatlı fatura nasıl iade edilir?

    Tevkifatlı fatura konusunda en çok merak edilenlerden biri de tevkifatlı faturanın iadesinin nasıl olacağıdır. Yine örnek hesaplama üzerinden tevkifatlı faturanın iade edilme durumunda faturanın nasıl kesilmesi ve muhasebe kaydının nasıl olması gerektiğini anlatalım:

    XYZ Orman Ürünleri A.Ş., ABC Mobilya LTD Şti'ye 10.000 TL + KDV değerinde ağaç ve orman ürünü (kereste) teslimi yapmıştır.

  • Yapılan iş ---> Ağaç ve orman ürünleri teslimi (KERESTE)
  • İşin kime yapıldığı ---> KDV mükellefine
  • Tabloda, ağaç ve orman ürünleri teslimi hem belirlenmiş alıcılara hem de KDV mükelleflerine yapılırsa tevkifata tabi tutuluyor. Bu durumda kesilen fatura tevkifatlı olacaktır.

    Matrah: 10.000 TL Hesaplanan KDV:1.800 TL Uygulanacak tevkifat oranı (5/10 --> %50): 900 TL TL Tahsil edilecek KDV: 900 TL Ödenecek tutar: 10.900 TL

    Yine aynı örnek üzerinden bu kez, ABC Mobilya LTD Şti firmasının 10.000 TLlik tutarın 4.000 TL'sini iade ettiğini düşünelim.

    Bu durumda kesilecek olan fatura; sadece tevkifata tabi tutulmayan kısmı için düzeltme işlemi yapılacaktır.

    Matrah: 4.000 TL Hesaplanan KDV:360 TL Ödenecek tutar: 4.360 TL

     

    XYZ Orman Ürünleri A.Ş. firmasının İade muhasebe kaydı:

     BORÇALACAK
    610 Satıştan İade4.000 
    191 İndirilecek KDV360 
    120 ABC Mobilya LTD Şti. 4.360

    ABC Mobilya LTD Şti. firması için muhasebe kaydı:

     BORÇALACAK
    320 XYZ ORMAN ÜRÜNLERİ4.360 
    150 İlk Madde Malz. 4.000
    391 Hesaplanan KDV. 360

    Önemli Not: KDV dahil bedel 2.000 TL'yi aşmadığı takdirde tevkifat yapılmaz.

     

    Satır bazlı tevkifat nedir?

    Tevkifatlı fatura hakkında belirttiğimiz detaylara ek olarak satır bazlı tevkifat nedir, nasıl oluşturulur bu konudan da bahsedelim. Satır bazlı tevkifat, fatura kalemlerine göre, farklı oranlarda tevkifat hesaplanabilmesidir.

     

    Paraşüt geliştirdiği yeni özelliği ile birden fazla kalemli faturalarınızı satır bazlı tevkifat oranı girerek tek bir faturada düzenleyebilmenize olanak sağlar. Bunun yanı sıra aynı fatura içerisinde hem tevkifatlı hem de tevkifatsız KDV tutarı girerek işlem gerçekleştirebilirsiniz. Tarafınıza iletilen farklı tevkifat oranlı bir faturayı da içeri aktararak takibini eksiksiz bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.

     

     

    Kimler tevkifat yapar?

  • Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, köyler ve bunların teşkil ettikleri birlikler,
  • Döner sermayeli kuruluşlar,
  • Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
  • Kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz emekli ve yardım sandıkları,
  • Bankalar,
  • Kamu iktisadi teşebbüsleri (Kamu İktisadi Kuruluşları, İktisadi Devlet Teşekkülleri),
  • Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar,
  • Organize sanayi bölgeleri ile menkul kıymetler, vadeli işlemler borsaları dahil bütün borsalar,
  • Yarıdan fazla hissesi doğrudan yukarıda sayılan idare, kurum ve kuruluşlara ait olan (tek başına ya da birlikte) kurum, kuruluş ve işletmeler,
  • Payları İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören şirketler.
  • Detaylı bilgi için Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Tevkifat Uygulaması sayfasına bakabilirsiniz.

     

    Tevkifat uygulanabilecek işlemler neler?

    Konu ile ilgili sıkça karşılaşılan bir diğer soru da; "Tevkifatlı fatura kimlere kesilir?" Her ürün ya da hizmetin satışında tevkifat işlemi uygulanmaz. Gelir vergisi yasasının 94. maddesinde sayılan gelir türleri kapsamında tevkifat yapılabilir. Tevkifat yapılabilecek başlıca işlemler:

  • Bahçe, çevre, temizlik hizmetleri,
  • Bazı yapım işleri ve bunlarla ilişkili mimarlık mühendislik hizmetleri,
  • Teçhizat, demirbaş, makine ve taşıt gibi kalemlerin tamiratı,
  • Bakım, onarım hizmetleri,
  • Danışmanlık, denetim ve yapı denetim hizmetleri,
  • Yemek servisi hizmetleri.
  • Aşağıdaki tabloları incelediğinizde de soracağınız iki temel soru ile kestiğiniz faturada tevkifat uygulanıp uygulanmayacağı ve hangi oranda uygulanacağını kolayca bulabilirsiniz.

    Burada sorulacak iki temel soru şöyledir: - Yaptığınız iş hangisi? - Yapılan işi kime yapıyorsunuz?

     

     

    KDV Tevkifat Tablosu 1

    YAPILAN İŞLERBELİRLENMİŞ ALICILARTÜM KDV MÜKELLEFLERİORAN
    Yapım işleri ile bu işlere ait mimarlık mühendislik etüt proje hizmetleri
    KDV dahil 5 milyonu geçiyorsa
     
    4/10
    Etüd-plan-proje, danışmanlık, denetimX9/10
    Makine, Teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarımX7/10
    Yemek servis ve organizasyon hizmetleriX5/10
    Yapı denetim hizmetleriX9/10
    Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bu hizmetlere aracılık hizmetleri7/10
    Turistik mağazalara verilen müşteri bulma hizmetleri /Götürme hizmetleri9/10
    Spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı gelirlerine konu işlemler9/10
    Servis taşımacılığı (Okul/personel)5/10
    Yük taşımacılık hizmetleri2/10
    Her türlü baskı ve basım hizmetleriX7/10
    Külçe metal teslimlerX7/10
    Hurda ve atık teslimi7/10
    Ağaç ve orman ürünleri teslimi5/10
    Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıklardan elde edilen hammadde teslimi9/10
    Pamuk, tiftik, yün ve yapağı ile ham post
    ve deri teslimler
     
    9/10
    İşgücü teslim hizmetleri /
    Özel güvenlik hizmetleri
     
    9/10
    Temizlik, çevre ve bahçe, bakım hizmetleri9/10
    Ticari reklam hizmetleri3/10

    KDV mükellefleri tarafından yukarıda belirtilen dışındaki diğer hizmetler belirlenmiş alıcılara veriliyorsa 5/10 oranında tevkifat uygulanır.

     

    Tevkifatlı fatura nasıl oluşturulur?

    Eğer online ön muhasebe programı Paraşüt kullanıyorsanız tevkifatlı fatura oluşturmak çok kolay:

    Tevkifatlı fatura oluşturmak için faturanızı oluşturma aşamasında verilerinizin hepsini girdikten sonra sayfanın en altında TOPLAM KDV tutarının yanında yer alan artı + işaretine tıklayın. Karşınıza çıkacak olan tevkifat oranlarından birini seçtiğinizde bu tutar otomatik olarak hesaplanıp KDV tutarınızdan çıkarılacaktır. Aşağıda tıklamanız gereken artı + işaretinin ve karşınıza çıkacak olan görüntünün bir örneğini görebilirsiniz.

     

    Paraşüt'te tevkifatlı fatura örneği oluşturmak

    Paraşüt ile sadece birkaç adımda tevkifatlı fatura oluşturmanız mümkündür. Buradan 'Tevkifatlı fatura nasıl düzenlenir' videosuna ulaşabilirsiniz. 

     

    Paraşüt üzerinden satır bazlı tevkifat da oluşturabilirsiniz. Oluşturacağınız birden fazla kalemli faturalarınızı satır bazlı tevkifat oranı girerek tek bir faturada düzenleyebilirsiniz.

    Bu geliştirme ile birlikte;

  • Fatura düzenlerken toplam KDV’ye uyguladığımız tevkifat indirimlerini, her bir kaleme ayrı uygulayabilir,
  • Aynı fatura içerisinde hem tevkifatlı hem de tevkifatsız KDV tutarı girerek işlem yapabilir,
  • Tarafınıza iletilen farklı tevkifat oranlı bir faturayı içerik aktararak takibini eksiksiz bir şekilde gerçekleştirebilirsiniz.
  •  

    Detaylı bilgi için Tevkifatlı Fatura Oluşturmak yazımıza göz atabilirsiniz.

    Tevkifatlı fatura da dahil online ön muhasebe programı Paraşüt’ün tüm özelliklerini 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz:

     

    Sıkça Sorulan Sorular

    lp basit

    Ön muhasebenin kolayı Paraşüt’te!

    Başvuru süreci ile vakit kaybetmeyin, Paraşüt ile e-fatura, e-arşiv, e-smm gibi e-belgelere kolayca geçiş yapın. Daha kolay, hızlı ve ekonomik faturalayın.

    En Çok Okunanlar