blog-hero-left-bg blog-hero-right-bg
Merak edenler için konkordato süreci
Blog-hero
HUKUK/VERGİ

Merak edenler için konkordato süreci

Konkordato son günlerin popüler konularından biri. Hal böyle olunca ben de süreç ile ilgili merak edilen konuları en temel hali ile sizin için özetlemek istedim. Keyifle okumanız dileğiyle...

Yusuf Şahin, SMMM & Konkordato Uzmanı

Ortalama okuma süresi 10 dk

Konkordato nedir?

Ödeme güçlüğü yaşayan ya da yaşama ihtimali olan şirketlerin (ya da şahısların), alacaklıları ile anlaşması ve bu sürecin mahkeme tarafından onaylanmasını kabaca konkordato olarak ifade edebiliriz.

Bu süreçte, talep eden şirket ya da şahıslar (borçlu şirket) korunmuş olur ve her türlü haciz, takip işlemi durdurulur.
Konkordato projesine göre, şirket, borçlarını hangi vadede ödeyeceğini, borçlarına iskonto uygulayıp uygulamayacağını, borçları için faiz ödeyip ödemeyeceğini, borçlarını ödeyebilecek kaynakları ne şekilde yaratacağını detaylı olarak sunar.

Geçmiş borçlarını (çek, senet, banka kredisi vs.), her şeyin yolunda gittiğini farz edersek en az 15 ay (geçici mühlet 3 ay + kesin mühlet 12 ay) sonra ödemeye başlayacaktır (bu süre, süre uzatımları ile 23 aya kadar çıkabilir).

Alacaklılar, konkordato süreci sonrası (15 ile 23 ay arası) alacaklarının belli bir oranından (%25-%30’lara kadar çıkabilir) vazgeçip kalan alacaklarını konkordato ilan eden şahıs ya da şirketten tahsil edebilecekler. Bu durum alacaklı küçük şirketleri çok zor durumda bırakabilmektedir.

Konkordato başvuru süreci

Konkordato için şirketler ya da şahıslar mahkemeye başvurur, mahkeme bu başvuruyu haklı görür ise süreç başlar.
Tabii mahkemeye başvuru süreci oldukça maliyetli olup (200.000 TL’den 1 milyon TL’ye kadar çıkabilir) başvuru sonucunda mahkeme olumsuz karar da verebilir.

Diyelim ki mahkeme, başvuru evraklarını inceledi ve geçici mühlet verdi, bundan sonra süreç aşağıdaki gibi olacaktır:

  • Geçici mühlet (3 ay, mahkeme 2 ay ek süre verebilir),
  • Alacaklılar toplantısı,
  • Kesin mühlet (12 ay, mahkeme 6 ay ek süre verebilir),
  • Konkordato projesine göre geçmiş borçların ödenmesi.

Yukarıda bahsedilen sürecin tüm aşamalarında şirketler için iflas konusu her zaman gündemdedir ve şirketler bu riske göre hareket ederler. Geçici mühlette eğer gerekli şartlar oluşmaz ise şirketin iflası istenebilir, alacaklılar toplantısında anlaşma olmaz ise, şirketin iflası istenebilir.

Kimler konkordato isteyebilir?

Konkordatoyu şirket sahipleri, yöneticileri ister, çünkü aksi takdirde şirket ödeme güçlüğüne düşecek ve büyük ihtimalle batacaktır (iflas edecektir). Konkordato ile şirket geçici bir süre nefes alacak (geçmiş borçlarını, kredilerini ödemeyecek, takip yapılmayacak, yapılan takipler duracak vs.) nakit yaratmaya başlayacak ve çarkları çevirmeye devam edecektir.

Konkordato sürecinden sonra da ödeyemediği, önceki dönem borç, kredi, çek, senet vs belli bir vadede ödemeye başlayacaktır.

Şirketler iflas ederse ne olur?

Şirket, iflas eder ise banka, finans kuruluşları şirketin kalanlarının büyük kısmını alacağı için diğer alacaklılar mağdur olacaktır. Konkordato aslında iflas sebebi ile mağdur olacak alacakları korumayı ve şirketin hayatta kalarak nakit yaratmasını ve bu borçları ödemesini hedeflenmektedir.

Konkordato başvurusu için gerekli belgeler

Asliye Ticaret Mahkemesine aşağıdaki belgelerle başvurulur:

  • Konkordato ön projesi (Nakit akım tabloları, gayri menkul değerleme raporları, ara dönem mali tablolar),
  • Başvuru sahibinin mal varlığını gösterir belgeler,
  • Alacaklılar listesi, ne kadar alacaklı oldukları, imtiyazlı alacak listesi,
  • Konkordato başarısını gösterir belge (konkordato olursa ya da olmazsa alacaklıların eline geçecek tutarların karşılaştırmalı tabloları),
  • Bağımsız denetim kuruluşunca hazırlanmış finansal analiz raporu,

Başvuru esnasında şirket, mahkeme masrafları ve konkordato komiseri ücretlerini öder.

Masrafların büyük kısmı bu aşamada gerçekleşir. Piyasada bu konuda uzman olduğunu iddia eden firmalar, konkordato başvurusu yapmak isteyen şirketlere ön proje yazımında ve süreçte danışmanlık teklifi yapmaktadırlar.

Genelde anlaştıkları bedelin yarısını başvuru esnasında yarısını da kesin mühlet almayı başarırlar ise kesin mühlet kararından sonra talep etmektedirler. Zor durumda olan ve konkordato başvurusunda bulunmak isteyen şirketler ne yazık ki ehil olmayan danışmanlara yüksek miktarda ödeme yapmaktadır.

Geçici mühlet sürecinde ne olur?

Asliye Ticaret Mahkemesi başvuruyu inceleyip belgelerin eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde geçici mühlet kararını verir. Geçici mühlet süresi 3 ay olup, talep halinde 2 ay daha ek süre verilebilir.

Geçici mühlet Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilir ve mahkeme; Tapu, Ticaret Sicil, Vergi Dairesi, Gümrük, Posta İdaresi, Bankalar Birliği ve SPK’ya bildirimde bulunur, geçici komiser ya da komiserlerin atamasını yapar. Borçlunun (şirketin) mali varlığı üzerine tedbir konulur. Şirket mahkemenin izni dışında kefil, rehin, gayrimenkul devri, ivazsız tasarrufta bulunamaz.
Mahkeme komiser ya da komiserler (tercihen avukat, YMM yada SMMM) atar, komiserler ara dönemlerle mahkeme heyetine raporlar sunar, şirketin gidişatı hakkında bilgi verir. Komiserler bir nevi icra iflas personeli gibi hareket ederler.
Komiserler, şirket yöneticilerine nezaret eder, zira şirket yöneticilerinin tasarruf yetkileri (yönetme) devam etmektedir. Komiserlerin görevi ön projenin makul ve geçekleşebilir olup olmadığını incelemek ve şirketin işlemlerini denetleyerek malvarlığının eksilmesine engel olmaktır.

Geçici mühlet süreci, çok hızlı geliştiği, çalışanlar ve yöneticiler için bilinmeyen bir süreç olduğu için sıkıntılı başlar. Şirket, hızla itibar kaybına uğrar, personel azalabilir, kilit pozisyondaki yöneticiler ayrılabilir, satışlar azalır, tedarikçiler, şirket alacaklıları yoğun bir biçimde iletişime geçmeye çalışır, bankalar şirketi sıkıştırmaya başlar.

Geçici mühlet döneminde şirket borçlarının durumu

Mahkemenin geçici mühlet verdiği gün çok önemlidir. Bu tarihten önceki borçlar, krediler, bu tarihten önce verilmiş çekler, senetler ödenmez. Bu tarihten sonra şirket aleyhine icra takibi başlamaz, daha önce başlayanlar durur. Bu tarih itibari ile kayıtlarda yer alan borç (geçmiş borçlar) ve sonuçları;

  • Ödenmemiş vergi ve SGK borçları: Şirketin ödeme kabiliyeti var ise (parası var ise) Komiserlerin onayı ile ödenebilir.
  • Çalışanların ödenmemiş maaşları: İşkur’un “ücret garanti fonu”ndan karşılanır. Komiserlerin onayı ile geçici mühlet tarihinden önceki maaşların (en fazla 3 ay) ödenmesi için ücret garanti fonuna talepte bulunulur.
  • Personel ile ilgili borçlar (tazminatlar), yemek vs. (Multinet): Şirketin ödeme kabiliyeti var ise Komiserlerin onayı ile ödenebilir.
  • Personel maaşları üzerindeki hacizler ve zorunlu BES ödemeleri: Şirketin ödeme kabiliyeti var ise Komiserlerin onayı ile ödenebilir.
  • Elektrik, su, doğalgaz, internet borçları: Borçlar şirket kaynaklarından ödenemeyecektir bu sebeple hizmet alımında aksamalar olabilir. Geçici mühlet kararı alınmadan önce bu tip tüm borçların ödenmiş olması, ileride yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçecektir.
  • Şirket kredi kartları borçları: Borçlar şirket kaynaklarından ödenemeyecektir bu sebeple hizmet alımında aksamalar olabilir.

Geçici mühlet kararı alınmadan önce bu tip tüm borçların ödenmiş olması, ileride yaşanabilecek sıkıntıların önüne geçecektir.
Geçici mühlet sürecinde komiserlerin onayı ile şirketin ödeme kabiliyeti var ise yeni oluşan borçlar ödenebilir, alımlar yapılabilir, personel alımı ya da çıkışı yapılabilir, maaş ve tazminat ödemeleri yapılabilir.

Komiserler personel ile ilgili konularda arabuluculuk faaliyetleri için yetki verilebilir. Komiserler alınan her karara şirket yöneticileri ile beraber imza atar ya da komiser onayı olmadan sadece şirket yöneticileri imzası ile yapılabilecek işlerin listesine onay verir (günlük ödemeler vs.).

Geçici mühlet kararı sonrası komiserler şirket yöneticileri ile ilk toplantısını yapar. Bu toplantı ile komiserlerin yetkisi, şirket yöneticilerinin neler yapıp neler yapamayacakları, banka bilgilendirmeleri, ücret garanti fonu talepleri gibi konular görüşülür, toplantı notunu taraflar imzalar.

Genel bir uygulama olarak komiserler ve şirket yöneticileri her hafta toplantı yapar, şirket işlemleri, riskleri, yaşadığı sıkıntıları, yapılması gerekenler konuşulur. Geçici mühlet süresinde, şirket yetkilileri, komiserlerin bilgisi haricinde işlem yapamazlar (ödeme vs.), komiserlerin talep ettiği bilgi ve belgeleri zamanında vermekle yükümlüdürler. Aksi durumda komiserler, mahkemeye konuyu rapor eder ve mahkeme, geçici mühleti kaldırarak iflas kararı verebilir.

Geçici mühlette yapılması gerekenler

  • Şirketin borçlu olmadığı bir bankadan hesap açılır (tahsilatlar bu hesaba yönlendirilir, ödemeler bu hesaptan yapılır) ihtiyaç var ise POS cihaz talebinde bulunulunur (şirketin, kredi kullandığı bankalar, kanuni olmasa da şirket lehine yapılan ödemeleri bloke edebilir, şirketin kullanımına sunmayabilir).
  • Tüm bankalara yazı gönderilir (komiser ve şirket yöneticileri imzası ile) konkordato süreci, blokaj problemi, geçmiş dönemde verilen çek ve senetlerin ödenmemesi, teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi konusunda bilgilendirme yapılır.
  • Boş ve kullanılmamış çekler, kıymetli evraklar bankalara iade edilir.
  • Geçici mühlet öncesi personel borçlarının ödenmesi için ücret garanti fonuna talepte bulunulur.
  • Şirket günlük işlerini yapmaya (alım, satım, ithalat, üretim, personel çalıştırma vs.) devam eder.
  • Şirket stok ve gayrimenkul sayımları için bilirkişiler tayin edilir ve sayım ve değerlemelerin yapılması sağlanır.
  • Şirket varlık ve borçlarının tespiti için mutabakatlar yapılır.
  • İhtiyaç durumunda “ön proje” revize edilir.

Mahkeme geçici mühlet süresinin yeterli olmayacağına hükmeder ise 2 ay uzatma verebilir.

Geçici mühlet sonunda komiserler, şirketin kesin mühlet almasının gerektiğini düşünürler ise mahkemeye bu yönde rapor sunarlar.

Alacaklılar toplantısı

Komiserler toplantı gününden 15 gün önce alacaklıları bilgilendirir. Mahkeme ilan yolu ile alacaklıları duruşmaya davet eder

Aşağıdaki şartlarda konkordato projesi kabul edilmiş sayılır:

  • Alacaklıların ve alacak tutarının yarısından fazlasının onayı,
  • Alacaklıların dörtte biri ve alacak tutarının üçte ikisinden fazlasının onayı.

Oylamada konkordato projesinden etkilenen alacaklılar oy kullanır. Konkordato tutanağı kabul ve red oylarını içerecek şekilde imza altına alınır. Toplantı sonrası 7 gün içinde oy kullanmamış olan alacaklıların kullandıkları oylar tutanağa eklenir.

Toplantıdan 7 gün sonra komiserler konkordato projesinin kabul edilip edilmediğini ve gerekçeli raporunu mahkemeye verir. Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılır ise mahkeme, şirkete (borçluya) 12 aylık kesin mühlet verir.
Mahkeme, konkordato talebinin reddine karar verir ise, bu kararı ilan eder ve gerekli mercilere bildirir. İflasa tabi şirketin (borçlu) iflasına hükmeder.

Kesin mühlet

Alacaklılar Kurulu oluşturulur, komiser faaliyetlerine nezaret ederler, komisere tavsiyelerde bulunabilir ve kanunun öngördüğü hâllerde mahkemeye görüş bildirir.

Alacaklılar kurulu komiserin faaliyetlerini yeterli bulmazsa, mahkemeden komiserin değiştirilmesini gerekçeli bir raporla isteyebilir. Alacaklılar kurulu ayda en az bir defa toplanır.

Kesin mühlet içinde, geçici mühlette olduğu gibi, takip ve icra yapılamaz, her türlü alacağa faiz işletilmesi durur.

article-cloud-right

Yeni çıkan yazılarımızdan haberdar olmak ister misiniz?